Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.833 bài, trang 139 trên 192
Tiêu thụ nhiều thịt thông thường, đặc biệt là các món nướng nhiệt độ cao, có mối liên hệ trực tiếp với sự gia tăng đề kháng insulin và thúc đẩy các phản ứng viêm trong cơ thể. Lượng mỡ cơ thể cao cùng sự hấp thu các độc tố sinh ra từ nhiệt độ nướng là những yếu tố chính ảnh hưởng tiêu cực đến chuyển hóa glucose.
Hấp bằng hơi nước bảo toàn độ ẩm và giải phóng polyphenol tự nhiên tốt hơn ở hầu hết các loại rau củ thông thường. Nồi chiên không dầu phù hợp với rau họ cải ở mức nhiệt 160 độ C thời gian ngắn, giúp hạn chế rò rỉ dưỡng chất và tạo hợp chất chống oxy hóa mới.
Nồi chiên không dầu giúp hạn chế chất béo, nhưng không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn acrylamide - hợp chất có khả năng gây ung thư. Tùy thuộc vào nhiệt độ, thời gian và cách sơ chế, lượng acrylamide tạo ra từ nồi chiên không dầu đôi khi có thể tương đương hoặc cao hơn chiên ngập dầu truyền thống.
Nồi chiên không dầu giúp giảm mỡ thừa nhưng nhiệt khô cao lại tạo ra lượng hợp chất glycat hóa bền vững (AGEs) nhiều hơn đáng kể so với luộc và hấp. Hiểu đúng bản chất khoa học giúp bạn chế biến an toàn, hạn chế tác nhân đẩy nhanh lão hóa và bệnh chuyển hóa.
Nồi chiên không dầu giúp giảm chất béo nhưng không ngăn được sự hình thành các hợp chất độc hại như acrylamide và amin dị vòng. Dưới tác động của nhiệt độ cao, phản ứng Maillard vẫn diễn ra tự nhiên, đòi hỏi người dùng phải kiểm soát thời gian, nhiệt độ và cách sơ chế để bảo đảm an toàn.
Khi ăn lẩu nướng nhiều chất béo kèm bia rượu, gan buộc phải ưu tiên chuyển hóa cồn để giải độc khẩn cấp. Quá trình này làm giảm oxy hóa acid béo, kích hoạt các gene tạo mỡ, khiến chất béo từ thức ăn nhanh chóng tích tụ trong tế bào gan và làm tăng vọt mỡ máu.
Nấu thịt đỏ bằng nồi chiên không dầu vẫn làm sinh ra amin dị vòng và hydrocacbon thơm đa vòng do tác động của nhiệt độ cao, nhưng mức độ phơi nhiễm được ghi nhận ở ngưỡng không đáng lo ngại. Người dùng nên điều chỉnh nhiệt độ vừa phải và ướp thêm gia vị chống oxy hóa để hạn chế độc chất.
Dầu ăn chiên đi chiên lại nhiều lần ngoài hàng quán sinh ra chất béo chuyển hóa (trans fat), aldehyde độc hại cùng các gốc tự do nguy hiểm do quá trình oxy hóa nhiệt. Thói quen này làm tăng huyết áp, tăng cholesterol, gây tổn hại mạch máu và ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng gan ruột.
Các chất nhũ hóa quen thuộc như carrageenan (E407) hay carboxymethylcellulose có thể làm thay đổi hệ vi sinh, kích hoạt gene độc lực của vi khuẩn và thúc đẩy phản ứng viêm tại niêm mạc ruột, theo các nghiên cứu thực nghiệm mới nhất.
Nồi chiên không dầu có thể giảm tới 90% acrylamide so với chiên ngập dầu nhờ hạn chế mỡ thừa. Tuy nhiên, nếu nướng quá lâu ở nhiệt độ cao, lượng acrylamide sinh ra từ nồi chiên không dầu vẫn có thể tương đương hoặc cao hơn chiên truyền thống.
Ăn hộp cơm hâm nóng bằng lò vi sóng vẫn tốt cho hệ vi sinh đường ruột tương đương hoặc thậm chí thuận tiện hơn ăn lạnh. Quá trình làm lạnh tạo ra tinh bột kháng nuôi vi khuẩn kỵ khí ruột già, và việc hâm nóng lại không phá hủy cấu trúc có lợi này.
Nhãn calo trên thực đơn nhà hàng giúp người dùng giảm khoảng 14% lượng calo trong bữa ăn có kiểm soát, nhưng tác động thực tế ở quy mô lớn lại khá khiêm tốn. Hiệu quả giảm cân phụ thuộc phần lớn vào ý thức kiểm soát năng lượng của thực khách và cách thức nhà hàng trình bày thông tin.
Nấu ăn sous-vide tại nhà an toàn nếu duy trì nhiệt độ từ 54°C trở lên đủ thời gian và dùng túi chuyên dụng. Ở nhiệt độ dưới 50°C, vi khuẩn Salmonella dễ sống sót, trong khi nhiệt trên 65°C kéo dài thúc đẩy phân hủy polymer nhựa của bao bì.
Làm nguội cơm trắng sau khi nấu giúp hình thành tinh bột kháng loại 3 qua quá trình thoái hóa tinh bột. Các bằng chứng khoa học cho thấy phương pháp này hỗ trợ làm chậm hấp thu glucose và giảm đỉnh đường huyết sau ăn, nhưng người bệnh đái tháo đường cần lưu ý nguy cơ hạ đường huyết.
Nước dùng hầm từ xương động vật có thể làm thôi nhiễm chì vào nước với nồng độ cao gấp nhiều lần nước nấu thông thường. Người tiêu dùng không nên lạm dụng loại nước hầm này hàng ngày để tránh nguy cơ tích lũy kim loại nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người theo chế độ ăn kiêng đặc biệt.
Đếm và giới hạn calo giúp giảm cân nhanh trong 6 tháng đầu nhưng hiệu quả thường giảm dần sau 12 tháng. Về lâu dài, khả năng duy trì cân nặng phụ thuộc chủ yếu vào mức độ tuân thủ, chất lượng bữa ăn, thói quen tự theo dõi và đặc điểm sinh học cá nhân thay vì chỉ riêng việc tính toán con số calo.
Nghiên cứu khoa học chứng minh việc thêm giấm lỏng vào bữa ăn giàu tinh bột giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và giảm chỉ số đường huyết sau ăn. Acid acetic trong giấm ức chế enzyme phân giải tinh bột, làm chậm tháo rỗng dạ dày và tăng hấp thu đường tại mô cơ.
Nhãn Nutri-Score chấm điểm A-E giúp người tiêu dùng nhanh chóng nhận biết chất lượng dinh dưỡng của thực phẩm đóng gói. Tuy nhiên, hệ thống này không đáng tin cậy hoàn toàn vì bỏ sót mức độ chế biến công nghiệp, khiến nhiều mặt hàng siêu chế biến chứa phụ gia vẫn đạt thứ hạng cao.
Nhiều người tin rằng cất thức ăn chín vào tủ lạnh từ 0 đến 4 độ C sẽ ngăn chặn vi khuẩn phát triển. Tuy nhiên, vi khuẩn nguy hiểm Listeria monocytogenes vẫn có khả năng thích nghi, tồn tại và nhân lên mạnh mẽ ngay trong nhiệt độ mát, biến các món ăn làm sẵn thành nguồn lây bệnh tiềm ẩn.
Quy định của FDA cho phép mức calo thực tế trên nhãn thực phẩm sai lệch tới 20% so với bao bì. Sự chênh lệch này đến từ phương pháp đo lường năng lượng chuyển hóa, sai số khẩu phần và kỹ thuật chế biến, đòi hỏi người tiêu dùng cần có chiến lược điều chỉnh linh hoạt.
