Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.826 bài, trang 172 trên 192
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất chiết xuất từ củ riềng có tiềm năng ức chế tế bào ác tính nhờ cơ chế kích hoạt chu trình tự hủy apoptosis. Dù vậy, riềng chỉ đóng vai trò gia vị hỗ trợ lối sống lành mạnh, không thể thay thế phác đồ điều trị ung thư.
Khoảng 75% dân số hầu như không tăng mỡ máu khi ăn trứng, trong khi 1/3 còn lại thuộc cơ địa tăng phản ứng do khác biệt di truyền về hấp thu cholesterol. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy ngay cả ở nhóm tăng phản ứng, trứng vẫn nâng cao cholesterol tốt và tăng kích thước hạt mỡ máu, không làm tăng nguy cơ tim mạch.
Chiết xuất rau má cho thấy tiềm năng làm chậm suy giảm trí nhớ nhờ khả năng kích hoạt phản ứng chống oxy hóa, bảo vệ ty thể và khớp thần kinh. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người cao tuổi hiện còn giới hạn ở quy mô nhỏ, người dùng chỉ nên xem đây là biện pháp hỗ trợ và cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
Các nghiên cứu dược lý hiện đại ghi nhận củ riềng chứa nhiều hoạt chất sinh học có khả năng ức chế mạnh mẽ enzyme phân giải tinh bột, từ đó làm chậm hấp thu carbohydrate và hỗ trợ ngăn ngừa tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn. Dù vậy, riềng chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng, không thay thế được thuốc điều trị.
Cây rễ vàng (Rhodiola rosea) được nhiều người tìm kiếm với kỳ vọng hỗ trợ trị tiểu đường. Các nghiên cứu hiện tại cho thấy thảo dược này giúp giảm đường huyết lúc đói và cải thiện phản ứng insulin trên chuột mắc tiểu đường, nhưng chưa thấy tác dụng hạ đường máu khi thử nghiệm trên người khỏe mạnh.
Tinh dầu chiết xuất từ hạt rau mùi có khả năng phá hủy màng tế bào và ức chế nhiều vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm như Salmonella, Campylobacter, tụ cầu vàng. Tuy nhiên, hiệu quả này đến từ tinh dầu cô đặc trong bảo quản thực phẩm, việc ăn vài cọng rau mùi sống không thể ngăn ngừa ngộ độc thức ăn.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước ép rau mùi mỗi ngày để quét sạch chì và thủy ngân khỏi cơ thể. Tuy nhiên, các tài liệu y khoa hiện hành cho thấy chưa có bằng chứng xác nhận rau mùi làm được điều này, trong khi việc thải độc kim loại nặng đòi hỏi phác đồ y tế đặc hiệu.
Đạm A1 trong sữa bò thông thường khi tiêu hóa sẽ sinh ra peptide BCM-7 làm chậm nhu động ruột và kích hoạt phản ứng viêm nhẹ. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy chuyển sang sữa chỉ chứa đạm A2 giúp giảm đau bụng, sôi bụng và mót đi ngoài ở nhiều người nhạy cảm với sữa.
Uống sữa giúp bổ sung canxi cho xương, nhưng tiêu thụ quá mức chế phẩm từ sữa hoặc nạp tổng lượng canxi vượt ngưỡng 2.000 mg mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ ung thư tiền liệt tuyến ở nam giới. Duy trì lượng canxi vừa phải và đa dạng hóa nguồn thực phẩm ngoài sữa là chìa khóa bảo vệ sức khỏe.
Uống sữa bò ở tuổi xế chiều giúp làm chậm đà mất xương và giảm nguy cơ gãy đốt sống hoặc xương hông ở người có khẩu phần thiếu canxi. Tuy nhiên, các nghiên cứu dịch tễ cho thấy hiệu quả bảo vệ tổng thể của sữa là khiêm tốn nếu thiếu nền tảng dinh dưỡng đa dạng từ cá, đậu nành và rau quả.
Rau dớn chứa các hợp chất thực vật như flavonoid có hoạt tính kháng khuẩn và chống oxy hóa bước đầu trong các tài liệu nghiên cứu cơ bản. Tuy nhiên, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh ăn loại rau này giúp diệt vi khuẩn đường ruột có hại, thậm chí việc ăn nhiều kéo dài còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến miễn dịch và hồng cầu.
Rau bina chứa hai hoạt chất sinh học là ecdysterone và nitrate có khả năng thúc đẩy tổng hợp protein, tăng sức mạnh và cải thiện công suất cơ bắp. Tuy nhiên, hiệu quả tăng cơ rõ rệt chủ yếu đến từ dạng chiết xuất liều cao kết hợp tập tạ, còn lượng hoạt chất qua bữa ăn hàng ngày là rất nhỏ.
Các nghiên cứu trên tế bào và động vật cho thấy chiết xuất rau diếp cá có khả năng ức chế dưỡng bào giải phóng histamin và các chất gây viêm, từ đó làm dịu phản ứng dị ứng. Tuy nhiên, đây mới là bằng chứng tiền lâm sàng, người bệnh viêm mũi dị ứng chỉ nên dùng rau tươi như thực phẩm hỗ trợ, không thay thế thuốc.
Nhiều người chi tiền triệu mua máy ép chậm vì tin rằng máy ép ly tâm làm mất hết vitamin. Thực tế, các nghiên cứu khoa học cho thấy máy ép chậm vượt trội khi ép nho hay bông cải xanh, nhưng với nhiều loại trái cây khác, hàm lượng dinh dưỡng giữa hai dòng máy không chênh lệch đáng kể nếu uống ngay.
Nước ép trái cây thông thường làm tăng đường huyết và insulin sau ăn nhanh, mạnh hơn đáng kể so với ăn nguyên quả. Quá trình ép loại bỏ chất xơ và biến thực phẩm thành dạng lỏng khiến đường hấp thu ồ ạt qua ruột non, trong khi ăn nguyên quả giúp làm chậm tiêu hóa và ổn định đường huyết.
Tinh dầu quế chứa hoạt chất cinnamaldehyde có khả năng ức chế nhiều chủng vi khuẩn gây viêm đường hô hấp và phá vỡ lớp màng sinh học bảo vệ của chúng trong ống nghiệm. Tuy nhiên, chiết xuất đậm đặc này có độc tính trên tế bào biểu mô, chỉ nên dùng hỗ trợ dạng pha loãng và không thể thay thế thuốc kháng sinh.
Ngừng uống nước ngọt trong 30 ngày giúp cắt giảm lượng lớn đường và calo dư thừa, từ đó hạ đường huyết, giảm mỡ máu triglyceride, giảm mỡ gan và hạn chế phản ứng viêm. Dù vài ngày đầu có thể xuất hiện triệu chứng đau đầu và thèm ngọt, việc chuyển sang uống nước lọc sẽ mang lại lợi ích bền vững cho tim mạch.
Nước tăng lực không đường giúp cắt giảm calo nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây viêm gan cấp và tổn thương thận cấp nếu lạm dụng. Các nghiên cứu chỉ ra rằng lượng lớn taurine, vitamin B3 (niacin) vượt mức trên nhãn cùng chất tạo ngọt thay thế đường chính là thủ phạm gây quá tải cho nội tạng.
Hình ảnh các vận động viên ngậm nước thể thao rồi nhổ bỏ không đơn thuần là thói quen giải khát. Nhiều nghiên cứu cho thấy súc miệng bằng dung dịch carbohydrate từ 5 đến 10 giây có thể kích thích vùng não điều khiển vận động, giúp cải thiện sức bền trong các bài tập cường độ cao mà không gây nặng bụng.
Uống thêm nước thực sự giúp cải thiện độ ẩm nông, độ ẩm sâu và tăng nhẹ độ đàn hồi của da, nhưng hiệu quả này thể hiện rõ nhất ở những người vốn uống ít nước. Với người đã uống đủ nước, việc nạp dư thừa không làm da căng bóng hơn hay xóa được nếp nhăn, mà cần kết hợp kem dưỡng ẩm bôi ngoài.
