Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.671 bài, trang 115 trên 234
Việc cắt giảm tổng lượng tinh bột giúp hạ đường huyết nhanh, hỗ trợ giảm liều thuốc rõ rệt trong ngắn hạn nhưng khó duy trì lâu dài. Trong khi đó, ưu tiên tinh bột có chỉ số GI thấp giúp ổn định đường huyết bền vững; phối hợp kiểm soát cả số lượng lẫn chất lượng carb là chìa khóa tối ưu.
Chế độ ăn có chỉ số đường huyết thấp (Low GI) giúp người cao tuổi tiền tiểu đường kiểm soát đường huyết, giảm HbA1c, cải thiện độ nhạy insulin và hạ các chỉ số viêm. Tuy nhiên, hiệu quả ngăn chặn bệnh tiến triển đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa kiểm soát khẩu phần và duy trì vận động thể chất đều đặn.
Cholesterol tự do tích tụ trong tế bào gan làm suy giảm chức năng ty thể, kích hoạt phản ứng viêm và đẩy nhanh tiến trình từ gan thoái hóa mỡ đơn thuần sang viêm gan thoái hóa mỡ nguy hiểm. Người mắc gan nhiễm mỡ cần hạn chế tối đa cholesterol khẩu phần, đặc biệt tránh kết hợp cùng chất béo bão hòa.
Uống collagen peptide trước khi ngủ giúp giảm số lần thức giấc giữa đêm nhờ lượng acid amin glycine dồi dào. Hoạt chất này kích hoạt thụ thể NMDA tại nhân trên chéo, hỗ trợ giãn mạch ngoại biên để thoát nhiệt cơ thể, cải thiện độ liền mạch của giấc ngủ mà không làm ảnh hưởng đến nồng độ melatonin.
Người mắc đái tháo đường type 2 không nên nạp cholesterol tự do như người bình thường, mà cần kiểm soát thận trọng dưới ngưỡng 300 mg/ngày. Dù hướng dẫn chung đã nới lỏng, nhiều nghiên cứu xác nhận tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu cholesterol làm tăng vọt nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ ở bệnh nhân tiểu đường.
Thực phẩm siêu chế biến chứa hàm lượng lớn natri cùng photphat vô cơ có tỷ lệ hấp thu lên tới 100%. Lượng phụ gia này làm tăng nồng độ photphat huyết thanh, kích thích vôi hóa mạch máu và làm tăng áp lực lọc cầu thận, đặc biệt nguy hiểm với người suy giảm chức năng thận.
Nhiều nghiên cứu quy mô lớn xác nhận việc tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến làm tăng nguy cơ mắc các triệu chứng trầm cảm và suy giảm sức khỏe tinh thần. Cắt giảm đồ ăn nhanh, nước ngọt và tăng cường thực phẩm tươi sống là biện pháp tự nhiên giúp bảo vệ tâm trạng và duy trì giấc ngủ chất lượng.
Uống collagen trước phẫu thuật không giúp vết mổ liền nhanh thần tốc như quảng cáo. Ngược lại, người bệnh cần đặc biệt thận trọng và ngưng dùng trước ngày mổ vì nhiều sản phẩm bổ sung collagen thường chứa chất chống đông, làm tăng nguy cơ xuất huyết nguy hiểm.
Tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến làm tăng từ 12% đến 31% nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 do đậm độ năng lượng cao, thiếu chất xơ và chứa nhiều phụ gia công nghiệp. Việc kiểm soát nhóm thực phẩm này dưới 10% khẩu phần là chìa khóa để bảo vệ hệ chuyển hóa.
Người có tiền sử sỏi canxi oxalate cần thận trọng khi uống collagen. Axit amin hydroxyproline dồi dào trong collagen khi chuyển hóa tại gan có thể biến đổi thành oxalate bài tiết qua thận, làm tăng nồng độ oxalate nước tiểu và thúc đẩy nguy cơ kết tinh sỏi thận.
Nghiên cứu cho thấy bổ sung peptide collagen giúp giảm bớt tình trạng mất nước, viêm nhiễm và thoái hóa cấu trúc da do tia cực tím gây ra. Tuy nhiên, dưỡng chất đường uống này không tạo màng chắn quang học và tuyệt đối không thể thay thế kem chống nắng bôi ngoài da.
Người bị bệnh gút có thể uống collagen peptide tinh chế nhờ quy trình thủy phân đã loại bỏ gần như toàn bộ nhân tế bào chứa purine. Nguy cơ bùng phát cơn gút cấp thực chất đến từ nước hầm xương thô giàu purine hòa tan, đòi hỏi người bệnh phải phân biệt rõ để sử dụng an toàn.
Prebiotic giúp củng cố hàng rào niêm mạc ruột, ngăn độc tố vi khuẩn LPS thẩm thấu qua tĩnh mạch cửa để giảm viêm gan sơ bộ. Dù vậy, đây chỉ là giải pháp bổ trợ, không thể thay thế thuốc hay nỗ lực giảm cân trong điều trị gan nhiễm mỡ không do rượu.
Bệnh nhân đang hóa trị không nên tự ý dùng chất chống oxy hóa liều cao như vitamin A, C, E hay carotenoid. Bằng chứng khoa học cho thấy các chất này có thể vô hiệu hóa cơ chế tạo gốc tự do diệt khối u của thuốc, làm giảm hiệu quả điều trị và gia tăng nguy cơ tái phát bệnh.
Collagen nguồn gốc hải sản rất được ưa chuộng nhờ khả năng hấp thu cao, song có thể tiềm ẩn nguy cơ tích tụ kim loại nặng độc hại như chì và cadmium nếu chiết xuất từ phụ phẩm cá biển kém kiểm định. Người tiêu dùng cần tỉnh táo chọn lọc sản phẩm đạt chuẩn an toàn.
Axit alpha-lipoic (ALA) có thể hỗ trợ giảm bớt cảm giác tê bì, đau rát do biến chứng thần kinh ngoại biên ở người bệnh đái tháo đường típ 2. Tuy nhiên, hiệu quả rõ nét nhất được ghi nhận qua đường truyền tĩnh mạch, trong khi bằng chứng đối với dạng viên uống hiện nay vẫn còn hạn chế và thiếu nhất quán.
Anthocyanin trong rau củ quả màu tím cho thấy khả năng hỗ trợ giảm tỷ lệ mỡ cơ thể và giảm một số chỉ dấu tổn thương gan ở thử nghiệm nhỏ. Tuy nhiên, các phân tích gộp y khoa khẳng định hợp chất này chưa có đủ bằng chứng giúp cải thiện xơ hóa gan hay rối loạn mỡ máu ở bệnh nhân gan nhiễm mỡ.
Collagen không biến tính type II (UC-II) cho thấy tiềm năng hỗ trợ giảm đau, cải thiện độ linh hoạt và tầm vận động khớp gối cho người thoái hóa khớp qua nhiều nghiên cứu lâm sàng. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại vẫn còn những điểm chưa đồng nhất, người bệnh cần nhìn nhận đây là giải pháp bổ trợ chứ không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nghiên cứu cho thấy selen tham gia bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa và cải thiện triệu chứng cơ bắp ở người kém hấp thu, nhưng không thể chữa khỏi hội chứng mệt mỏi mạn tính. Khoáng chất này chỉ phát huy tiềm năng giảm mệt mỏi khi phối hợp với Coenzyme Q10 trong các thử nghiệm thăm dò.
Tiêu thụ quá mức siro ngô hàm lượng fructose cao (HFCS) qua đồ uống công nghiệp làm tăng nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ không do rượu. Khi vào gan, fructose kích hoạt mạnh mẽ chu trình tạo mỡ mới, gây suy kiệt năng lượng tế bào và thúc đẩy viêm, làm tích tụ mỡ nhanh chóng ngay cả ở người khỏe mạnh.
