Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.671 bài, trang 117 trên 234
Thuốc cản quang chứa lượng lớn i-ốt dùng trong chụp CT có thể kích hoạt biến chứng cường giáp hoặc suy giáp, đặc biệt ở người có sẵn nhân giáp, người cao tuổi và trẻ nhỏ. Dù phần lớn trường hợp diễn biến nhẹ, việc hiểu rõ nguy cơ và chủ động theo dõi chức năng giáp sau chụp giúp phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Các nghiên cứu gần đây cho thấy vi khuẩn đường ruột có thể tác động đến não bộ qua trục ruột - não, mở ra tiềm năng giảm lo âu và stress từ nhóm men vi sinh psychobiotics. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện nay vẫn còn hạn chế và người dùng không nên xem đây là biện pháp thay thế điều trị y khoa.
Men vi sinh, đặc biệt là các chế phẩm chứa chủng *Bifidobacterium lactis*, có thể giúp rút ngắn thời gian thức ăn di chuyển qua ruột và tăng tần suất đại tiện ở người lớn bị táo bón chức năng. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc rất lớn vào từng chủng vi khuẩn cụ thể và sự kết hợp chế độ ăn uống đi kèm.
Dung dịch sát trùng povidone-iodine có thể ngấm qua da đi vào máu, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và người có tổn thương hở diện rộng. Nồng độ iodine tăng cao trong tuần hoàn có nguy cơ làm rối loạn hormone tuyến giáp tạm thời và gây ảnh hưởng hệ bài tiết nếu sử dụng quá liều.
Các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên cho thấy probiotic giúp giảm đáng kể cơn đau bụng và tình trạng đầy hơi ở bệnh nhân ruột kích thích (IBS). Trong đó, các chủng đơn lẻ gồm *B. coagulans MTCC5260*, *L. plantarum 299v*, cùng các nấm men *Saccharomyces* và một số công thức đa chủng sở hữu bằng chứng hiệu quả rõ ràng nhất.
Bác sĩ thường kê đơn chế độ ăn tăng muối cho bệnh nhân mắc hội chứng POTS nhằm giúp cơ thể giữ nước, mở rộng thể tích huyết tương và duy trì tuần hoàn máu,. Biện pháp này làm giảm nồng độ norepinephrine khi đứng, qua đó ngăn chặn phản xạ nhịp tim tăng vọt mà không làm tổn thương chức năng mạch máu,.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra một số chủng men vi sinh chi *Lactobacillus* có thể hỗ trợ giảm nhẹ cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol thông qua cơ chế enzyme phân hủy muối mật. Dù vậy, men vi sinh chỉ mang tính hỗ trợ khi kết hợp cùng chế độ ăn, không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu.
Người mắc viêm tuyến giáp Hashimoto không cần kiêng i-ốt tuyệt đối, nhưng phải tránh nạp dư thừa. Lượng i-ốt quá mức có thể kích hoạt phản ứng tự miễn, làm bùng phát suy giáp. Việc hạn chế lượng i-ốt nạp vào dưới 100 microgam mỗi ngày có thể giúp phục hồi chức năng tuyến giáp ở những bệnh nhân có tiền sử dư thừa chất này.
Nhiễm khuẩn âm đạo rất dễ tái phát sau kháng sinh do thiếu hụt lợi khuẩn tự nhiên. Bằng chứng khoa học cho thấy bổ sung probiotic đường uống hoặc đặt âm đạo chứa các chủng Lactobacillus như *L. crispatus* hỗ trợ hạ pH, phục hồi vi sinh và giảm tỷ lệ tái phát rõ rệt.
Ăn giảm muối để ngừa tăng huyết áp và bảo vệ tim mạch không dẫn đến nguy cơ thiếu hụt i-ốt nếu duy trì dùng muối bổ sung vi chất đạt chuẩn. Nhu cầu i-ốt của cơ thể rất nhỏ, việc điều chỉnh giảm lượng natri tiêu thụ hàng ngày hoàn toàn tương thích với mục tiêu bảo vệ tuyến giáp.
Magie malate thường được quảng cáo như giải pháp phục hồi năng lượng và chữa đau cơ xơ hóa nhờ axit malic tham gia chu trình Krebs. Dù nồng độ magie huyết thanh thấp có liên quan đến mức độ đau và mất ngủ, hiện chưa có bằng chứng khẳng định vi chất này chữa khỏi bệnh.
Hạn chế muối đóng vai trò nền tảng giúp ngăn ngừa ứ nước và hỗ trợ thuốc lợi tiểu đào thải dịch ổ bụng ở người xơ gan cổ trướng. Tuy nhiên, việc kiêng muối cần duy trì ở mức hợp lý nhằm kiểm soát thể tích dịch mà không làm giảm khẩu vị dẫn tới suy dinh dưỡng.
Ăn mặn khiến thận tăng đào thải canxi qua nước tiểu, làm suy giảm mật độ xương ở phụ nữ mãn kinh nếu không bù đắp đủ vi chất. Nghiên cứu cho thấy nạp từ 2.000 mg natri mỗi ngày làm tăng nguy cơ loãng xương, đòi hỏi việc giảm muối và bổ sung canxi hợp lý.
Người có nhân tuyến giáp không nên tự ý kiêng muối i-ốt vì tình trạng thiếu hụt vi chất này kích thích hormone TSH tăng cao, thúc đẩy khối nhân phì đại nhanh hơn. Thay vì cắt bỏ i-ốt hoàn toàn, người bệnh nên duy trì lượng muối bổ sung vừa đủ và kiểm soát tốt các chỉ số mỡ máu, đường huyết.
Thực phẩm ướp muối mặn và thói quen ăn nhiều muối làm phá vỡ hàng rào chất nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày, gây tăng sinh tế bào và tạo điều kiện hiệp đồng cho vi khuẩn Helicobacter pylori xâm lấn gây ung thư. Cắt giảm đồ mặn và bổ sung rau quả tươi là giải pháp phòng ngừa hiệu quả.
Bổ sung magie cho thấy hiệu quả hỗ trợ giảm căng thẳng, lo âu ở người có mức magie thấp hoặc chịu áp lực cao, đặc biệt khi kết hợp vitamin B6. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện nay vẫn ở mức khiêm tốn, không thể thay thế cho các can thiệp y tế chuyên sâu.
Nghiên cứu quan sát trên quy mô lớn cho thấy người ăn lượng natri cao hơn thực tế lại có tỷ lệ mắc chứng đau nửa đầu thấp hơn. Dù vậy, ăn mặn gây nguy cơ tim mạch rõ rệt và sự sụt giảm natri đột ngột mới là yếu tố dễ kích hoạt cơn đau đầu.
Nhiều người có thói quen dùng kẽm xịt mũi trị cảm lạnh mà không biết rằng ion kẽm nồng độ cao có thể gây cạn kiệt năng lượng, kích hoạt thể viêm và tiêu diệt trực tiếp tế bào thần kinh khứu giác, dẫn tới nguy cơ mất khả năng ngửi vĩnh viễn.
Các nghiên cứu khoa học mới nhất chỉ ra việc kiêng natri nghiêm ngặt dưới 1.500 mg/ngày không giúp giảm tử vong hay nhập viện ở người suy tim, thậm chí có thể gây hại. Giữ mức natri vừa phải khoảng 2.000 - 3.000 mg/ngày được xem là an toàn và hợp lý hơn cho đa số người bệnh.
Cả tăng và hạ kali máu đều gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm, nhưng tăng kali máu được xem là biến cố đe dọa tính mạng nhanh nhất. Khi nồng độ kali ngoại bào tăng đột ngột, điện thế màng tế bào cơ tim khử cực mạn tính, làm bất hoạt kênh natri, ức chế dẫn truyền và dẫn thẳng tới ngừng tim chỉ trong thời gian rất ngắn.
