Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.671 bài, trang 143 trên 234
Dầu ăn chiên đi chiên lại sinh ra lượng lớn hợp chất phân cực, peroxide độc hại, polymer và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH). Các chất này gây stress oxy hóa làm tổn thương mô gan, tăng nồng độ cholesterol huyết thanh ảnh hưởng tim mạch, đồng thời có nguy cơ phá hủy DNA và gây đột biến tế bào.
Đu đủ chín có độ pH kiềm nhẹ và kết cấu mềm giúp làm dịu đường tiêu hóa, nhưng không thể chữa khỏi dứt điểm chứng trào ngược dạ dày thực quản. Người bệnh có thể dùng đu đủ chín như món tráng miệng hỗ trợ tiêu hóa an toàn nếu ăn đúng lượng, đúng thời điểm và kết hợp phác đồ điều trị y khoa.
Người bệnh tăng huyết áp có thể dùng đan sâm như giải pháp hỗ trợ điều trị nhờ khả năng làm giãn mạch, hạ huyết áp và bảo vệ chức năng tim thận đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, người bệnh không được tự ý bỏ thuốc tây và cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để tránh nguy cơ tương tác bất lợi.
Nhiều người có thói quen dùng dao cắt bỏ đốm mốc trên bánh mì rồi ăn tiếp phần còn lại vì tiếc của. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo cấu trúc xốp mềm của bánh mì cho phép sợi nấm và độc tố mycotoxin vô hình ngấm sâu vào toàn bộ ổ bánh, khiến việc nướng lại hay gọt bỏ bề mặt hoàn toàn không an toàn.
Màu điều nhuộm (annatto) là phụ gia thực phẩm tự nhiên phổ biến, nhưng có thể gây phản ứng quá mẫn như mày đay, phù mạch và hiếm gặp hơn là sốc phản vệ ở người nhạy cảm. Nhận diện sớm triệu chứng và kiểm tra kỹ nhãn thành phần là cách tốt nhất để phòng ngừa rủi ro.
Nhiều gia đình thường nấu nồi chè lớn hoặc tích trữ đồ ngọt trong tủ lạnh để ăn dần cả tuần mà không biết nguy cơ vi sinh vật tiềm ẩn. Môi trường giàu đường kết hợp nhiệt độ lạnh không hoàn toàn ngăn được nấm men chịu thẩm thấu và một số vi khuẩn phát triển, dễ biến đổi chất lượng và gây hại đường tiêu hóa.
Hộp xốp EPS khi tiếp xúc với canh nóng nhiều dầu mỡ sẽ thôi nhiễm styrene monomer, các hợp chất thơm và cặn phụ gia độc hại vào nước dùng. Nhiệt độ cao cùng chất béo hòa tan làm gia tăng đáng kể tốc độ khuếch tán hóa chất, gây rủi ro sức khỏe nếu tích lũy lâu dài.
Cơm nguội để qua đêm ở nhiệt độ phòng có nguy cơ gây ngộ độc rất cao do độc tố cereulide từ vi khuẩn *Bacillus cereus*. Độc tố này có khả năng chịu nhiệt và axit cực cao, khiến việc hâm nóng hay rang sôi lại hoàn toàn không khử được độc tính, tiềm ẩn nguy cơ suy gan và viêm não cấp tính.
Người từng bị sỏi thận canxi oxalat không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối hạt điều. Dù hạt điều và sữa hạt điều chứa lượng oxalat đáng kể, nguy cơ hình thành sỏi phụ thuộc chủ yếu vào sự cân bằng canxi trong bữa ăn, lượng nước uống mỗi ngày và thói quen sinh hoạt tổng thể thay vì việc tiêu thụ một loại thực phẩm đơn lẻ.
Tỏi bóc vỏ ngâm dầu để ở nhiệt độ phòng hoặc bảo quản sai cách có nguy cơ sinh độc tố botulinum chết người do vi khuẩn *Clostridium botulinum* phát triển trong môi trường kỵ khí. Dù tỏi nhiễm độc vẫn giữ nguyên mùi vị bình thường, người dùng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng cách kiểm soát nhiệt độ lạnh và tăng độ axit.
Nhiệt độ ngăn mát tủ lạnh chuẩn nhất để ức chế hầu hết vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm là dưới 4 độ C. Khi nhiệt độ vượt ngưỡng này, các mầm bệnh như E. coli hay Bacillus cereus sẽ nhân lên nhanh chóng, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng dù thức ăn chưa đổi mùi.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất trong đan sâm có khả năng kích hoạt phân giải lipid, ức chế tổng hợp mỡ mới và dập tắt các phản ứng viêm tại tế bào gan. Tuy nhiên, dược liệu này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế việc điều chỉnh lối sống hay phác đồ điều trị y khoa.
Lá đinh lăng chứa các hợp chất như saponin, polyphenol và flavonoid giúp bảo vệ tế bào thần kinh và hỗ trợ an thần theo kinh nghiệm dân gian. Dù vậy, hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chứng minh loại lá này có thể điều trị dứt điểm mất ngủ kinh niên, người bệnh không nên tự ý thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Cháo ý dĩ là món ăn thanh đạm, ít purin và an toàn cho người bệnh gút, nhưng không thể giúp giảm nhanh axit uric hay thay thế thuốc điều trị. Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận việc ăn cháo ý dĩ có thể ức chế mạnh enzyme tổng hợp axit uric như các hoạt chất chiết xuất.
Hộp nhựa lưu trữ trong tủ lạnh trên sáu tháng vẫn có thể giải phóng hàng triệu hạt vi và nano nhựa vào thức ăn thừa. Mức độ rò rỉ này sẽ tăng vọt lên hàng tỷ hạt độc hại nếu hộp nhựa tiếp tục bị đưa vào hâm nóng trong lò vi sóng.
Nhờ các hoạt chất như Salvianolic acid, Miltirone và Danshensu, đan sâm có khả năng bảo vệ tế bào thần kinh, chống phù não và hỗ trợ tưới máu sau tai biến nhồi máu não. Tuy nhiên, người bệnh cần sử dụng đúng cách dưới sự hướng dẫn y khoa để tránh nguy cơ xuất huyết.
Viên giảm cân chứa chiết xuất trà xanh (EGCG) liều cao có thể gây tổn thương và hoại tử tế bào gan, đặc biệt khi uống lúc đói hoặc kết hợp nhịn ăn. Trong khi nước trà xanh hãm truyền thống rất an toàn, các dạng viên cô đặc vượt quá ngưỡng cho phép lại tiềm ẩn rủi ro bùng phát men gan nghiêm trọng.
Sự kết hợp giữa L-theanine và caffeine mang lại tác dụng hiệp đồng giúp tăng cường độ tập trung, cải thiện trí nhớ và độ chính xác khi xử lý công việc. Đặc tính làm dịu của L-theanine giúp giảm bớt trạng thái kích thích quá mức, mang lại sự tỉnh táo êm dịu và hạn chế cảm giác bồn chồn.
Việc tự ý dùng thực phẩm bổ sung chứa testosterone hoặc chất tăng đồng hóa để tăng cơ bắp có thể gây phản hồi âm tính lên trục hạ đồi - tuyến yên, ức chế quá trình sản sinh hormone tự nhiên và dẫn đến teo tinh hoàn cùng nguy cơ vô sinh nam.
Hạt óc chó trắng thuộc nhóm hạt cây giàu oxalate nên người có tiền sử sỏi canxi oxalate cần thận trọng khi sử dụng. Để phòng ngừa sỏi tái phát, người bệnh nên giới hạn khẩu phần ở mức thấp nhằm đảm bảo tổng oxalate dưới 40-50 mg/ngày và luôn ăn kèm thực phẩm giàu canxi.
