Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.666 bài, trang 173 trên 234
Phòng phong là vị thuốc cổ truyền thường dùng trị cảm lạnh, ho và đau khớp. Dù chiết xuất nước của dược liệu này có ngưỡng an toàn cao trên động vật thông thường, hiện chưa có dữ liệu kiểm chứng trên thai kỳ, do đó phụ nữ mang thai không nên tự ý sử dụng.
Áp lực công việc kéo dài không chỉ gây mệt mỏi tâm lý mà còn âm thầm kích hoạt trục thần kinh - nội tiết, làm rối loạn hormone cortisol. Tình trạng này thúc đẩy phản ứng viêm hệ thống, làm tổn thương thành mạch máu, tăng huyết áp và làm máu dễ đông hơn, từ đó trực tiếp dẫn đến đột quỵ.
Thói quen uống cà phê ở mức độ vừa phải không phải là thủ phạm chính gây loãng xương ở phụ nữ mãn kinh. Tuy nhiên, tiêu thụ trên 300 mg caffeine mỗi ngày kết hợp với chế độ ăn thiếu canxi và sự suy giảm nội tiết tố estrogen sẽ làm tăng đào thải canxi qua nước tiểu, thúc đẩy mất xương.
Không chỉ giúp tỉnh táo, thói quen uống cà phê chứa caffeine mỗi ngày còn được chứng minh giúp giảm đáng kể nguy cơ hình thành sỏi mật có triệu chứng và giảm tỷ lệ phải phẫu thuật cắt túi mật. Hiệu quả bảo vệ này tỷ lệ thuận với lượng tiêu thụ và được xác nhận qua các nghiên cứu di truyền học.
Người bệnh cao huyết áp không bắt buộc phải kiêng tuyệt đối cà phê nếu biết sử dụng đúng cách. Các nghiên cứu khoa học cho thấy dù caffeine có thể làm tăng huyết áp tạm thời ở người ít uống, việc duy trì thói quen uống điều độ hàng ngày lại mang đến tác động trung tính hoặc có lợi cho hệ tim mạch.
Tiêu thụ caffeine liều cao trên 400 mg (khoảng 4-5 tách cà phê) làm bùng phát cơn hoảng loạn ở hơn 50% người mắc rối loạn hoảng loạn và gây đánh trống ngực, run rẩy, sợ hãi. Ngược lại, liều thấp 150 mg ít gây hoảng loạn lúc nghỉ ngơi nhưng vẫn làm tăng kích thích sinh lý.
Nhiều phụ huynh có thói quen bôi dầu bạc hà để giữ ấm và trị nghẹt mũi cho con nhỏ. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa chỉ ra hoạt chất menthol trong bạc hà chỉ tạo cảm giác thông mũi giả, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ kích phát cơn hen suyễn, dị ứng, trào ngược và làm tê liệt phản xạ bảo vệ đường thở của trẻ.
Nhiều nghiên cứu xác nhận uống 1 đến 3 tách cà phê mỗi ngày giúp giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer và Parkinson. Tác dụng bảo vệ não bộ này không chỉ đến từ caffeine mà còn nhờ nhóm chất chống oxy hóa mạnh như quercetin, axit chlorogenic và phenylindane sinh ra trong quá trình rang hạt.
Ngừng uống cà phê đột ngột sau thời gian dài sử dụng dễ kích hoạt hội chứng cai caffeine với các triệu chứng điển hình như đau đầu dữ dội, mệt mỏi, buồn ngủ, giảm tập trung và lo âu. Nguyên nhân bắt nguồn từ sự thay đổi mật độ thụ thể adenosine và mất cân bằng hóa học trong não bộ.
Không chỉ giúp tỉnh táo, uống cà phê điều độ mỗi ngày còn được chứng minh giúp hạ men gan, giảm viêm và làm chậm quá trình xơ hóa tiến triển thành xơ gan. Tuy nhiên, hiệu quả bảo vệ lá gan phụ thuộc lớn vào lượng uống, cách pha chế và mức độ đề kháng insulin của từng người.
Người tiểu đường tuýp 2 ăn được mận tươi mà không lo tăng đường huyết đột ngột nếu ăn nguyên quả với lượng vừa phải. Nghiên cứu cho thấy mận giàu chất xơ, kali và hợp chất chống oxy hóa, giúp giảm phản ứng tiết insulin sau ăn, giảm mỡ máu xấu và hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin.
Trầm cảm sau đột quỵ ảnh hưởng đến khoảng một phần ba số người sống sót, bắt nguồn từ tổn thương mô não làm rối loạn dẫn truyền thần kinh chứ không đơn thuần là tâm lý bi quan. Nhận diện sớm ở các cột mốc nhạy cảm và kết hợp thuốc cùng liệu pháp hành vi là chìa khóa giúp người bệnh phục hồi.
Nhiều người lầm tưởng thuốc lá điện tử, đặc biệt là loại không chứa nicotin, hoàn toàn vô hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học chứng minh cả nicotin, khói hóa hơi lẫn hương liệu đều gây căng thẳng oxy hóa, kích hoạt phản ứng viêm và trực tiếp phá hủy hàng rào máu não.
Thạch hộc phi điệp kép chứa hai nhóm hoạt chất chính là alkaloid và polysaccharide, đã được chứng minh giúp giảm đường huyết, cải thiện kháng insulin và bảo vệ gan, thận, võng mạc trên mô hình chuột tiểu đường. Tuy nhiên, dược liệu này mới dừng ở nghiên cứu tiền lâm sàng, chỉ nên dùng hỗ trợ và không thể thay thế thuốc điều trị.
Đau nửa đầu Migraine kèm tiền triệu như chớp sáng, mờ mắt hay tê bì làm tăng nguy cơ nhồi máu não, đặc biệt ở phụ nữ trẻ. Tuy nhiên, rủi ro thực tế ở mức thấp so với bệnh tăng huyết áp hay tiểu đường, và hoàn toàn có thể giảm về mức bình thường nếu điều chỉnh lối sống.
Nần nghệ là thảo dược chứa nhiều saponin steroid thường được dùng hỗ trợ giảm mỡ máu và giảm viêm khớp. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất từ nhóm thực vật cùng chi có khả năng làm hạ huyết áp rõ rệt. Vì vậy, người có tiền sử huyết áp thấp cần hết sức thận trọng và phải tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Tập thở chậm và sâu ở tần số 6 đến 10 nhịp mỗi phút có thể giúp người bệnh tăng huyết áp giảm huyết áp chỉ sau 2 đến 10 phút thực hiện. Hiệu quả này đạt được nhờ kích hoạt các thụ thể áp lực ở động mạch, giúp làm dịu hệ thần kinh giao cảm, giảm nhịp tim và giãn mạch máu.
Duy trì chỉ số HbA1c dưới 7% là mục tiêu chuẩn giúp người bệnh đái tháo đường ngăn ngừa biến chứng mạch máu lớn và giảm nguy cơ tàn phế nếu xảy ra đột quỵ. Tuy nhiên, nguy cơ đột quỵ lần đầu tăng hơn gấp đôi khi HbA1c từ 6,5% trở lên, đòi hỏi lộ trình kiểm soát cá nhân hóa kết hợp vận động đều đặn.
Lạc tiên tây thường được truyền tai nhau như một thảo dược giúp an thần, dễ ngủ lành tính. Tuy nhiên, việc lạm dụng hoặc cơ thể phản ứng quá mức với dược liệu này có thể dẫn đến ngộ độc cấp với các dấu hiệu nguy hiểm như buồn nôn dữ dội, lơ mơ, suy giảm ý thức và rối loạn nhịp tim phải nhập viện cấp cứu.
Rung nhĩ không triệu chứng có thể âm thầm tạo cục máu đông ở tim, gây đột quỵ thiếu máu não bất ngờ. Tuy nhiên, tình trạng này hoàn toàn có thể phát hiện sớm nhờ kiểm tra mạch, dùng máy đo huyết áp tích hợp thuật toán cảnh báo loạn nhịp hoặc theo dõi điện tâm đồ kéo dài ở nhóm nguy cơ cao.
