Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.666 bài, trang 175 trên 234
Không chỉ phòng ung thư cổ tử cung ở nữ giới, vắc xin HPV còn bảo vệ cả nam và nữ trước ung thư hầu họng, hậu môn, âm hộ, âm đạo và dương vật. Tiêm chủng sớm ở tuổi thanh thiếu niên kết hợp tầm soát định kỳ là lá chắn hiệu quả nhất trước các căn bệnh ác tính này.
Nhiều người tự ý uống aspirin liều thấp mỗi ngày để phòng ngừa sớm nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Tuy nhiên, các nghiên cứu quy mô lớn chỉ ra rằng ở người chưa từng mắc bệnh tim mạch, lợi ích chống tắc mạch của thuốc là rất nhỏ so với nguy cơ gây xuất huyết dạ dày và chảy máu não nghiêm trọng.
Huyết áp mục tiêu chung ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 nên duy trì dưới mức 130/80 mmHg, tối ưu dưới 135/80 mmHg. Việc hạ huyết áp tâm thu xuống dưới 120 mmHg có thể giảm đột quỵ nhưng không giảm biến cố nhồi máu cơ tim, đồng thời làm tăng tác dụng phụ.
Mất ngủ mạn tính kích hoạt phản ứng viêm nội mạc và duy trì huyết áp ban đêm ở mức cao, khiến hệ thần kinh giao cảm hoạt động quá mức làm tim quá tải. Tình trạng này âm thầm làm tổn thương cấu trúc tim, đẩy nhanh tiến trình suy tim và làm tăng tỷ lệ tử vong tim mạch.
Cắt polyp qua nội soi định kỳ giúp bẻ gãy chuỗi tiến triển từ u tuyến thành ung thư biểu mô, giảm đến 53% nguy cơ tử vong do ung thư đại trực tràng. Việc tầm soát đúng mốc thời gian và kỹ thuật soi đạt chuẩn là chìa khóa then chốt ngăn ngừa bệnh tật.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước ép trái nhàu để trị tiểu đường, nhưng liệu loại quả dân dã này có thực sự giúp hạ đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin? Các nghiên cứu khoa học bước đầu cho thấy chiết xuất quả nhàu có tác động tích cực đến chỉ số đường huyết đói và HbA1c, song đây chỉ là giải pháp hỗ trợ chứ không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Phụ nữ mang thai không nên đắp lá náng khi gặp chấn thương. Dù có tác dụng kháng viêm, lá náng chứa nhiều alkaloid như lycorine có hoạt tính ức chế miễn dịch và độc tế bào, tiềm ẩn nguy cơ thẩm thấu qua da gây hại cho thai nhi. Thai phụ nên áp dụng sơ cứu an toàn và đi khám y khoa.
Bụi mịn PM2.5 có kích thước siêu nhỏ dễ dàng đi sâu vào phế nang phổi, kích hoạt phản ứng căng thẳng oxy hóa và thúc đẩy khối u phát triển, làm tăng nguy cơ ung thư phổi ngay cả ở những người không hút thuốc. Dưới đây là những bằng chứng khoa học và cách phòng ngừa thiết thực.
Chất xơ hòa tan glucomannan trong củ nưa tạo độ nhớt cao trong ống tiêu hóa, giúp làm chậm tốc độ rỗng dạ dày và trì hoãn hấp thu carbohydrate vào máu. Nhờ đó, thực phẩm này hỗ trợ ngăn chặn hiệu quả tình trạng tăng vọt đường huyết và nồng độ insulin sau các bữa ăn.
Quan niệm đeo kính râm kém chất lượng gây hại do đồng tử giãn to là chưa chính xác. Nghiên cứu khoa học chỉ ra việc mở to mắt làm tăng trường nhìn mới là nguyên nhân khiến mắt đón nhận nhiều bức xạ hơn nếu tròng kính cản tia UV-A dưới 86%.
Vết đồi mồi không đơn thuần xuất hiện do tuổi già mà là hệ quả của sự tích lũy tổn thương mạn tính do tia UV. Bức xạ cực tím gây đột biến DNA, ứ đọng sắc tố tại tế bào sừng và kích hoạt nguyên bào sợi tiết các yếu tố tăng trưởng kéo dài.
Long nhãn chứa nhiều chất chống oxy hóa và GABA - chất ức chế dẫn truyền thần kinh giúp làm dịu tâm trạng. Tuy nhiên, hiệu quả hỗ trợ giấc ngủ của cùi nhãn phụ thuộc vào liều lượng và dạng chế biến, không thể thay thế thuốc điều trị mất ngủ chuyên khoa.
Thức khuya và thiếu ngủ mạn tính làm gián đoạn nhịp sinh học, ức chế tuyến tùng tiết melatonin và làm tăng hormone estrogen kích thích mô vú. Đồng thời, mất ngủ làm suy giảm nghiêm trọng hệ miễn dịch tự nhiên, tạo điều kiện thuận lợi cho tế bào ung thư vú hình thành và phát triển.
Tia cực tím có thể phá vỡ cấu trúc DNA và là nguyên nhân gây ra 86% ca ung thư hắc tố. Để bảo vệ làn da hiệu quả, chuyên gia khuyến cáo cần phối hợp trang phục chống nắng làm nền tảng cùng kem chống nắng phổ rộng từ SPF 30 trở lên cho các vùng da hở.
Duy trì ít nhất 150 phút tập thể dục mỗi tuần giúp giảm rõ rệt nguy cơ mắc các bệnh ung thư phổ biến như ung thư đại trực tràng, ung thư vú, ung thư nội mạc tử cung, ung thư phổi, tiền liệt tuyến, ung thư biểu mô tuyến thực quản cùng ung thư vùng đầu và cổ. Thói quen vận động điều hòa các con đường nội tiết, hỗ trợ miễn dịch và cải thiện đáng kể tỷ lệ sống còn.
Nhiều người lầm tưởng cồn chỉ gây say xỉn nhất thời, nhưng khoa học chứng minh quá trình chuyển hóa ethanol thành acetaldehyde tạo ra chất độc tấn công trực tiếp vào cấu trúc DNA. Hợp chất này gây đứt gãy sợi đôi, tạo phức hợp dị thường và làm tê liệt hệ thống tự sửa chữa, kích hoạt đột biến gen nguy hiểm.
Hơi thuốc lá điện tử đã được chứng minh là gây tổn hại cấu trúc DNA của tế bào đường hô hấp, ức chế enzym sửa chữa gen và thúc đẩy các biến đổi tiền ung thư. Độc tính sinh ra từ nhiệt độ buồng đốt, kim loại nặng và hóa chất hương liệu bốc hơi đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dùng.
Kem chống nắng quá hạn sử dụng không chỉ mất đi khả năng cản tia cực tím mà còn có thể phân hủy thành các hóa chất độc hại gây viêm da tiếp xúc dị ứng, ngứa rát và kích ứng nghiêm trọng, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh lý da liễu nhạy cảm.
Tiệt trừ vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) thành công giúp giảm nguy cơ mắc ung thư dạ dày từ gần 2 đến gần 3 lần tùy nhóm đối tượng. Việc điều trị sớm không chỉ ngăn chặn tổn thương niêm mạc tiến triển mà còn có thể đảo ngược các biến đổi tiền ung thư trước khi viêm teo dạ dày trở nên trầm trọng.
Căng thẳng tâm lý kéo dài kích hoạt liên tục trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến thượng thận, làm nồng độ cortisol tăng cao mạn tính. Tình trạng này làm suy yếu hoạt tính và số lượng tế bào diệt tự nhiên (NK), ức chế quá trình giám sát miễn dịch và tạo điều kiện thuận lợi cho tế bào ung thư phát triển, di căn.
