Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.657 bài, trang 179 trên 233
Huyết áp vào mùa đông dễ tăng vọt đột ngột do nhiệt độ thấp kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, làm co thắt mạng lưới mạch máu ngoại vi và mạch máu phổi. Phản xạ co mạch này làm tăng sức cản dòng máu, buộc tim phải hoạt động quá tải, từ đó đẩy cao nguy cơ đau thắt ngực, khó thở và biến cố tim mạch nguy hiểm.
Phơi quần áo trong phòng kín rồi bật quạt vào ngày mưa nồm không giúp đồ khô kiệt mà còn đẩy độ ẩm lên cao, kích hoạt bào tử vi nấm Aspergillus phát tán mạnh mẽ trong không khí, gây kích ứng đường thở và dị ứng hô hấp.
Người bị sỏi thận hoàn toàn có thể dùng lá nguyệt quế làm gia vị hằng ngày với lượng vừa phải. Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất lá nguyệt quế hỗ trợ hạ ure, acid uric máu và bảo vệ mô thận, song người bệnh không nên dùng dạng chiết xuất đậm đặc để thay thế thuốc chữa bệnh.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy uống nước lá ngũ gia bì giúp hạ đường huyết hay ức chế enzyme tiêu hóa đường ở người tiểu đường. Nghiên cứu thực tế chỉ ghi nhận đặc tính kháng virus của dược liệu này. Người bệnh tuyệt đối không dùng thay thế thuốc chỉ định.
Uống trà ngũ gia bì buổi tối có thể hỗ trợ giải tỏa căng thẳng và tạo cảm giác thư thái nhờ các hoạt chất thích nghi (adaptogen) giúp cân bằng trục nội tiết và điều hòa cortisol. Tuy nhiên, loại trà này chỉ đóng vai trò hỗ trợ thần kinh nhẹ nhàng chứ không mang tác dụng gây ngủ tức thì như thuốc điều trị.
Nhai phải lá hay rễ một số loài cây cảnh chứa tinh thể calcium oxalate tiềm ẩn rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Độc tố gây kích ứng bỏng rát niêm mạc, chảy nước dãi, sưng nề lưỡi gà và có thể gây khó thở do phù nề tắc nghẽn đường hô hấp cấp tính.
Cước chân tay mùa đông là tình trạng viêm mao mạch da do phản ứng co thắt mạch bất thường khi tiếp xúc với môi trường lạnh ẩm. Bệnh gây sưng đỏ, ngứa ngáy và đau nhức các ngón chi, hoàn toàn có thể kiểm soát nếu biết giữ ấm từ từ và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Đốt than tổ ong sưởi ấm trong phòng kín cực kỳ nguy hiểm do sản sinh lượng lớn khí carbon monoxide (CO) không màu, không mùi. Khí này chiếm giữ hemoglobin trong máu, cắt đứt nguồn vận chuyển dưỡng khí, gây thiếu oxy não cấp tính, tổn thương tim mạch và khiến nạn nhân lịm dần dẫn đến tử vong.
Nhiều cha mẹ có thói quen quấn nhiều chăn dày cho trẻ sơ sinh vào mùa đông vì sợ con rét. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học khẳng định việc ủ ấm quá mức làm tăng nguy cơ quá nhiệt, cản trở hô hấp và liên quan trực tiếp đến hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS).
Ngò ôm chứa nhiều hợp chất tinh dầu thơm dễ bay hơi có thể gây viêm da tiếp xúc hoặc phản ứng dị ứng chéo ở người có cơ địa nhạy cảm. Hiểu rõ cơ chế khởi phát, cách dùng găng tay khi sơ chế và chế biến đúng cách giúp phòng ngừa ngứa ngáy, mẩn đỏ hiệu quả.
Khi trời chuyển sang mùa u ám, mưa phùn hoặc mùa đông lạnh giá, nhiều người thường cảm thấy uể oải, ngủ nhiều nhưng vẫn mệt mỏi và thèm tinh bột mất kiểm soát. Y học gọi đây là chứng trầm cảm theo mùa (SAD), một dạng rối loạn khí sắc bắt nguồn từ sự xáo trộn nhịp sinh học và hormone melatonin khi cơ thể thiếu ánh sáng tự nhiên.
Khi thời tiết chuyển rét đậm, người bị hen suyễn cần chủ động bảo vệ đường hô hấp bằng cách đeo khẩu trang làm ấm không khí hít vào, duy trì phác đồ thuốc xịt dự phòng đều đặn, khởi động kỹ trước khi vận động và tránh các tác nhân kích ứng như đồ lạnh hay khói bụi để ngăn ngừa co thắt phế quản cấp tính.
Khi nhiệt độ môi trường giảm sâu, cơ thể kích hoạt mạnh mẽ hệ thần kinh giao cảm và gây xung đột phản xạ tự chủ, làm biến đổi dẫn truyền điện học cơ tim và trực tiếp kích hoạt các cơn rung nhĩ kịch phát nguy hiểm ở người có bệnh lý tim mạch.
Mùa đông hanh khô khiến hàng rào lipid biểu bì tổn thương nghiêm trọng, kích hoạt các đợt bùng phát ngứa rát của vảy nến và chàm khô. Việc sử dụng đều đặn chất làm mềm chứa thành phần phục hồi như urea, ceramide hay glycerin với liều lượng thích hợp là chìa khóa khoa học giúp tái tạo hàng rào da và kiểm soát bệnh hiệu quả.
Sốc nhiệt hoàn toàn có thể kích hoạt hội chứng đông máu nội mạch rải rác (DIC) nguy hiểm tính mạng. Khi nhiệt độ lõi cơ thể tăng quá cao, các tế bào nội mô mạch máu bị phá hủy diện rộng, giải phóng ồ ạt yếu tố mô và kích hoạt dòng thác đông máu ngoại sinh gây tắc mạch và xuất huyết đa tạng.
Mùa đông giá rét khiến người bệnh đái tháo đường đối mặt nguy cơ kép: đường huyết dao động thất thường do kháng insulin gia tăng kết hợp nguy cơ hạ đường huyết nguy hiểm, cùng biến chứng phỏng loét bàn chân nặng nề do sưởi ấm sai cách trên nền thần kinh mất cảm giác.
Ngồi phòng điều hòa lạnh ngay khi vừa đi nắng không trực tiếp gây liệt cơ mặt, nhưng sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm co mạch nuôi dưỡng cục bộ và tạo điều kiện cho virus tiềm ẩn tái hoạt động gây viêm dây thần kinh số 7. Thói quen hạ nhiệt quá nhanh tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nếu thiếu sự thích nghi nhiệt độ.
Tâm trạng dễ bực bội và xu hướng hành xử hung hăng khi đối mặt với căng thẳng bắt nguồn từ sự mất cân bằng giữa cortisol, serotonin và testosterone, làm suy yếu chức năng kiểm soát của vỏ não trước trán trước các xung động bản năng.
Bổ sung nhụy hoa nghệ tây có thể hỗ trợ bảo vệ võng mạc và cải thiện độ nhạy thị giác ở người lớn tuổi mắc thoái hóa điểm vàng giai đoạn sớm nhờ đặc tính chống oxy hóa và bảo vệ thần kinh. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp bổ trợ, không thể thay thế việc điều trị y khoa chuyên sâu.
Ngửi tinh dầu lá nguyệt quế có thể hỗ trợ an thần và thư giãn tinh thần nhờ các hoạt chất như linalool và cineole tác động lên hệ thần kinh. Tuy nhiên, hiệu quả này chủ yếu được ghi nhận ở nghiên cứu tiền lâm sàng và chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị lo âu.
