Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.662 bài, trang 48 trên 234
Nhiều người mách nhau nấu mai ba ba (miết giáp) để trị sốt về chiều và hư nhiệt. Tuy nhiên, y học hiện đại chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh peptide từ mai ba ba hạ sốt ở người. Các dữ liệu khoa học hiện nay chủ yếu tập trung vào bệnh lý thủy sản và kiểm định dược liệu.
Chiết xuất hạt me phối hợp cùng các thảo dược như nghệ đang cho thấy tiềm năng giảm đau khớp, cải thiện khả năng vận động và giảm dấu ấn thoái hóa sụn trong các thử nghiệm lâm sàng. Tuy nhiên, hiệu quả này đến từ dạng chiết xuất chuẩn hóa của hạt, không tương đồng với việc ăn cùi thịt me thông thường.
Beta-glucan chiết xuất từ vách tế bào men bia (*Saccharomyces cerevisiae*) cho thấy khả năng hỗ trợ giảm 25% số đợt cảm lạnh và giảm nhẹ triệu chứng hô hấp ở người trưởng thành chịu áp lực, nhưng bằng chứng miễn dịch cấp phân tử vẫn chưa thực sự nhất quán.
Me chua chứa lượng axit hữu cơ dồi dào, có thể hòa tan men răng và kích ứng trào ngược dạ dày thực quản nếu dùng sai cách. Nắm rõ tác động sinh học của thực phẩm chua và áp dụng 3 lưu ý thực tế sẽ giúp bảo vệ nụ cười cùng hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Vỏ và lá me nước chứa tannin và các hoạt chất kháng khuẩn tự nhiên, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả trị tiêu chảy ở người. Tự ý sắc uống nước vỏ cây đậm đặc dễ gây quá tải tannin, dẫn đến buồn nôn, cồn cào và tổn thương niêm mạc tiêu hóa.
Ô nhiễm biển khiến mực nang (*Sepia esculenta*) dễ tích tụ cadmi và đồng, gây stress oxy hóa và rối loạn chuyển hóa. Người dùng mai mực làm thuốc cần hết sức lưu ý nguồn gốc nguyên liệu và chỉ tiêu kiểm nghiệm kim loại nặng để tránh nguy cơ nhiễm độc cho cơ thể.
Nhiều người tin thịt lợn rừng ít mỡ, nhiều đạm nên an toàn cho bệnh gút, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy thịt hoang dã chứa hàm lượng protein cao cùng nguy cơ tồn dư kim loại nặng như chì và ký sinh trùng, có thể gây hại cho sức khỏe và thận của người bệnh.
Lục phàn (sắt sunfat) là dược chất bổ sung sắt phổ biến nhưng tiềm ẩn độc tính ăn mòn niêm mạc qua phản ứng stress oxy hóa. Người viêm loét dạ dày, bệnh nhân ứ sắt hemochromatosis, người xơ gan và người cao tuổi rối loạn nuốt tuyệt đối không nên tự ý sử dụng để tránh nguy cơ loét thủng tiêu hóa và ngộ độc tạng.
Người tiểu đường tuýp 2 hoàn toàn có thể ăn macca và các loại hạt cây. Với hàm lượng carbohydrate thấp cùng chất béo chưa bão hòa dồi dào, hạt giúp giảm mức tăng đường huyết sau ăn khi dùng thay thế tinh bột tinh chế, đồng thời hỗ trợ cải thiện mỡ máu và giảm nguy cơ tim mạch.
Chiết xuất cây mao lương chứa nhiều hoạt chất kháng viêm nhưng cũng tiềm ẩn cơ chế kích ứng mô phức tạp. Dữ liệu khoa học hiện hành chưa có báo cáo cụ thể về chỉ số men gan và thận khi dùng quá liều loài cây này, do đó việc tự ý dùng liều cao mang lại nhiều rủi ro.
Rượu ngâm củ mao tử tàu tươi thường được truyền tai như bài thuốc bồi bổ, nhưng dữ liệu khoa học cho thấy rễ loài cây này chứa các hợp chất có hoạt tính độc tế bào. Tự ý dùng củ tươi ngâm rượu không rõ liều lượng tiềm ẩn 4 rủi ro tàn phá gan thận nghiêm trọng.
Gan và thận lợn rừng hoang dã có mức độ tích lũy chì và cadmium rất cao, thường xuyên vượt ngưỡng an toàn thực phẩm. Nghiên cứu khoa học khuyến cáo người dân, đặc biệt là trẻ em và phụ nữ mang thai, cần hạn chế tối đa hoặc tránh ăn nội tạng loài động vật này để phòng ngừa nguy cơ nhiễm độc kim loại nặng.
Mai vạn phúc là cây cảnh quen thuộc nhưng chứa nhiều alkaloid và hợp chất sinh học có thể gây co bóp tử cung thực nghiệm và chống làm tổ ở động vật. Phụ nữ mang thai không cần chặt bỏ cây nhưng bắt buộc phải đeo găng tay khi làm vườn và tránh tiếp xúc với nhựa mủ.
Mang tiêu với thành phần hoạt chất natri sulfat là chất tẩy xổ thẩm thấu hiệu quả cao trong phác đồ chuẩn bị nội soi đại tràng. Nghiên cứu cho thấy dung dịch gốc natri sulfat giúp làm sạch lòng ruột vượt trội so với phác đồ thông thường, tuy nhiên vị mặn khó uống và dễ gây buồn nôn đòi hỏi người bệnh cần tuân thủ đúng chỉ định y khoa.
Hạt lục lạc hoa vàng chứa độc chất pyrrolizidine alkaloid nồng độ cao, có khả năng kích hoạt quá trình phá hủy tế bào gan và làm tắc nghẽn mạch máu gan nghiêm trọng. Người dân tuyệt đối không tự ý sắc uống hạt hoặc các bộ phận của cây để tránh nguy cơ ngộ độc cấp và tổn thương gan mạn tính.
Nhiều người truyền tai nhau dùng cây lục lạc trắng để chữa bệnh, song các nghiên cứu khoa học cảnh báo chi thực vật này chứa lượng lớn pyrrolizidine alkaloid. Đây là độc chất tự nhiên có khả năng tàn phá tế bào gan, gây ngộ độc cấp tính và tổn thương mạn tính không thể phục hồi.
Cơm cháy đáy nồi có thể hình thành chất có khả năng sinh ung thư acrylamide khi tinh bột gạo bị gia nhiệt khô ở nhiệt độ cao. Tuy nhiên, hàm lượng hợp chất này trong gạo nhìn chung thấp hơn nhiều so với khoai tây hay bột mì, chỉ tăng vọt khi cơm bị đun quá lửa chuyển sang màu nâu đậm hoặc cháy đen.
Quan niệm nấu chín lá lộc mại sẽ khử hết độc tố là hoàn toàn sai lầm. Các hoạt chất độc trong chi thực vật này rất bền nhiệt, không bị nhiệt độ nước sôi thông thường phân hủy. Đun nấu kỹ thậm chí còn khiến độc tố hòa tan vào nước canh, gây nguy cơ tán huyết cấp và suy tạng nguy kịch.
Ăn lá lộc mại có thể dẫn đến ngộ độc tán huyết cấp tính nguy hiểm tính mạng. Người bệnh cần đến viện cấp cứu ngay khi xuất hiện 5 dấu hiệu cảnh báo: nước tiểu đỏ sẫm màu nước vối, vàng da vàng mắt, mệt lả khó thở do thiếu máu, đau quặn thắt lưng và sốt cao rét run.
Tinh dầu lộc đề xanh tuyệt đối không bao giờ được uống vì chứa tới 98% methyl salicylate đậm đặc. Chỉ một thìa cà phê 5 ml đã tương đương hơn 21 viên aspirin, dễ gây ngộ độc salicylate cấp tính, tổn thương đa cơ quan, co giật và thậm chí tử vong nhanh chóng, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
