Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
3.523 bài, trang 161 trên 177
Ăn sống cải xoong giữ được nhiều chất chống oxy hóa PEITC hơn nấu chín do nhiệt độ cao trên 60 độ C làm vô hiệu hóa enzyme myrosinase – yếu tố bắt buộc để tạo ra hoạt chất này. Tuy nhiên, nếu biết cách sơ chế cắt nhỏ trước khi nấu hoặc hấp nhanh, bạn vẫn có thể giữ lại lượng dưỡng chất đáng kể.
Dầu hạt cải thương phẩm hiện nay (canola) không gây hại cho tim mạch vì đã được lai tạo để loại bỏ gần như hoàn toàn axit erucic. Với hàm lượng kiểm soát nghiêm ngặt dưới 1-2%, dầu canola đạt chứng nhận an toàn quốc tế và là nguồn chất béo không bão hòa có lợi cho bữa ăn hàng ngày.
Nấu chín kỹ rau cải ngọt thực sự làm mất phần lớn hoạt tính kháng viêm do nhiệt độ cao phá hủy enzyme myrosinase và làm rửa trôi dưỡng chất vào nước. Áp dụng mẹo cắt nhỏ rau trước khi nấu 30-40 phút hoặc hấp chín tới sẽ giúp bảo tồn trọn vẹn hợp chất quý này cho sức khỏe.
Chiết xuất và các hợp chất tự nhiên từ hạt họ Cải ngọt chứa glucosinolate, isothiocyanate và peptide defensin có khả năng ức chế nhiều vi khuẩn gây ngộ độc đường ruột nguy hiểm, đồng thời không làm tổn hại đến các chủng lợi khuẩn tự nhiên trong hệ tiêu hóa.
Cánh hoa cúc tâm tư chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa quý như nhóm flavonoid (rutin, narcissin), carotenoid (lutein, beta-carotene) và tocopherol. Các nghiên cứu cho thấy chiết xuất từ loài hoa này giúp trung hòa gốc tự do, ngăn chặn tổn thương màng tế bào và hỗ trợ bảo vệ da trước tia cực tím UVB.
Chỉ số men gan ALT và AST bình thường không thể loại trừ bệnh gan nhiễm mỡ hay xơ hóa gan. Nghiên cứu cho thấy viêm gan thoái hóa mỡ (NASH) vẫn có thể âm thầm tiến triển mà không làm tăng men gan, đặc biệt ở người đái tháo đường và béo phì.
Muối ăn chứa tỷ lệ natri cao hơn mì chính xét trên cùng trọng lượng, bởi mì chính chỉ chứa 21% natri và 78% axit glutamic. Tuy nhiên, lạm dụng mì chính vẫn gây giữ muối nước tại thận và làm tăng huyết áp tương tự muối ăn, đặc biệt ở phụ nữ và người đang dùng thuốc hạ áp.
Củ cải trắng chứa hợp chất goitrogen có thể chuyển hóa thành thiocyanate, làm cản trở quá trình hấp thu i-ốt và giảm sản xuất hormone tuyến giáp nếu ăn liên tục kéo dài. Tuy nhiên, người bệnh tuyến giáp không cần kiêng tuyệt đối mà chỉ nên ăn lượng vừa phải, chế biến kỹ và đảm bảo cơ thể được cung cấp đủ i-ốt.
Muốn thoái lui viêm gan thoái hóa mỡ (NASH) và đảo ngược xơ hóa gan, người bệnh cần giảm tối thiểu 7% đến 10% trọng lượng cơ thể thông qua thay đổi lối sống. Mức giảm nhẹ hơn từ 3% đến 5% chỉ đủ để hạ lượng mỡ tích tụ ban đầu trong tế bào gan.
Cúc tâm tư (*Calendula officinalis*) là thảo dược quen thuộc nhưng tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng. Hai nhóm đối tượng tuyệt đối không nên dùng gồm phụ nữ mang thai do nguy cơ kích thích co thắt tử cung dẫn đến sảy thai, sinh non, và người dị ứng thực vật họ Cúc do nguy cơ viêm da tiếp xúc dị ứng chéo.
Ăn củ cải sống giúp hấp thu sulforaphene tốt hơn hẳn so với nấu chín. Việc nhai hoặc nghiền củ cải sống kích hoạt enzym myrosinase để chuyển hóa glucoraphenin thành sulforaphene, trong khi nhiệt độ nấu nướng trên 50 độ C sẽ phá hủy enzym này, làm suy giảm đáng kể lượng hoạt chất sinh học quý giá.
Giảm mặn chỉ là một nửa chặng đường kiểm soát huyết áp. Các nghiên cứu cho thấy việc tăng cường kali để kéo giảm tỷ lệ natri/kali mới là yếu tố đối trọng quan trọng giúp hạ cả huyết áp tâm thu lẫn tâm trương, đặc biệt hiệu quả khi áp dụng qua chế độ ăn giàu rau quả và sữa ít béo.
Nghiên cứu khoa học hiện nay chủ yếu chiết xuất và định lượng hoạt chất trên mẫu cây hàm ếch khô hoặc dạng bột chuẩn hóa. Dược liệu phơi khô đúng cách giúp kiểm soát tốt độ ẩm, hạn chế nấm mốc và giúp quá trình sắc nước hòa tan tối đa các chất chống oxy hóa quý như flavonoid và lignan.
Hạt lanh thực sự có khả năng hỗ trợ hạ cholesterol toàn phần và mỡ xấu LDL-C nhờ nguồn axit alpha-linolenic, lignan và chất xơ dồi dào. Các phân tích gộp lớn chứng minh việc dùng hạt lanh dạng bột từ 28-40 g mỗi ngày mang lại hiệu quả cải thiện mỡ máu, song không thể thay thế chỉ định điều trị y khoa.
Rửa mặt bằng cúc tâm tư giúp làm dịu tình trạng sưng tấy và hỗ trợ kháng viêm trên da. Tuy nhiên, thảo dược này không thể trị dứt điểm mụn trứng cá viêm đỏ do không giải quyết triệt để ổ vi khuẩn sâu trong nang lông. Người bệnh chỉ nên xem đây là biện pháp hỗ trợ ngoài da.
Cúc tâm tư (*Calendula officinalis*) và cúc vạn thọ cảnh (*Tagetes*) là hai chi thực vật hoàn toàn khác biệt. Việc nhầm lẫn tai hại giữa dược liệu làm dịu da này với hoa cảnh thông thường có thể dẫn đến nguy cơ ngộ độc, kích ứng da nghiêm trọng do các hợp chất tinh dầu nồng độ cao và hóa chất trồng trọt.
Gạo đỏ lên men hạ mỡ máu hiệu quả nhờ hoạt chất tự nhiên monacolin K có cấu trúc giống hệt lovastatin. Sử dụng đúng liều lượng 3-10 mg mỗi ngày giúp giảm 15-25% cholesterol xấu trong 6-8 tuần, song người dùng cần theo dõi y tế chặt chẽ để phòng ngừa rủi ro cho gan và cơ.
Trà hoa cúc mâm xôi chứa các hoạt chất sinh học như apigenin và linarin giúp kích hoạt kênh an thần tự nhiên trong não, từ đó hỗ trợ kéo dài thời gian ngủ và tăng sóng não ngủ sâu. Tuy nhiên, thức uống này chỉ phát huy tác dụng thư giãn nhẹ và cần chọn nguồn hoa không xông lưu huỳnh để tránh hại thận.
Bổ sung Coenzyme Q10 có thể hỗ trợ làm dịu triệu chứng đau, mỏi và chuột rút cơ do thuốc hạ mỡ máu statin gây ra. Dù vậy, bằng chứng khoa học hiện nay vẫn ghi nhận nhiều kết quả trái chiều, đòi hỏi người bệnh phải tham khảo ý kiến bác sĩ thay vì tự ý bỏ thuốc.
Thay thế muối ăn thông thường bằng muối giảm natri giàu kali giúp hạ huyết áp, giảm rõ rệt nguy cơ đột quỵ và tử vong do tim mạch. Tuy nhiên, loại muối này không dành cho tất cả mọi người: bệnh nhân suy thận hoặc người đang dùng thuốc giữ kali cần tránh sử dụng để phòng ngừa biến chứng tăng kali máu nguy hiểm.
