Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.838 bài, trang 206 trên 242
Chỉ số T-score từ kỹ thuật đo DEXA giúp định lượng mật độ khoáng chất trong xương so với người trẻ khỏe mạnh, từ đó chẩn đoán chính xác mức độ thiếu xương, loãng xương và dự báo trực tiếp nguy cơ gãy xương tương lai để kịp thời can thiệp.
Tinh dầu hoa anh thảo giàu axit béo omega-6 và GLA có đặc tính kháng viêm, hỗ trợ tăng độ ẩm cho da và cải thiện chỉ số mỡ máu khi dùng kèm thuốc trị mụn liều cao. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khoa học cho thấy loại thảo dược này có thể tự điều hòa hormone hay trị khỏi mụn nội tiết tuổi dậy thì.
Chiết xuất tầm gửi châu Âu hiện chưa có bất kỳ bằng chứng thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh khả năng giảm đau hay kháng viêm cho bệnh nhân thoái hóa khớp. Các nghiên cứu hiện đại về dược liệu này chủ yếu ứng dụng trong thủ thuật gây dính màng phổi thuộc chuyên khoa hô hấp, hoàn toàn không có chỉ định điều trị tổn thương sụn khớp.
Tinh dầu hoa anh thảo cung cấp axit gamma-linolenic giúp hỗ trợ giảm cứng khớp buổi sáng ở mức độ nhẹ thông qua ức chế các chất gây viêm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện còn mâu thuẫn, dầu hoa anh thảo không thể thay thế thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp và cần được dùng cẩn trọng.
Tiêm chiết xuất tầm gửi châu Âu chuẩn hóa mang lại hiệu quả vượt trội so với uống trà khô, bởi hoạt chất chính lectin bị phá hủy nhanh chóng trong môi trường acid dạ dày. Đường tiêm dưới da giúp hoạt chất đi thẳng vào cơ thể nguyên vẹn, mang lại tác dụng điều hòa miễn dịch rõ rệt trong các nghiên cứu lâm sàng.
Dùng chung tinh dầu hoa anh thảo hoặc các chế phẩm chứa axit béo cùng thuốc chống đông làm tăng đáng kể nguy cơ xuất huyết nguy hiểm. Tác động ức chế ngưng tập tiểu cầu cộng hưởng với hoạt tính của thuốc điều trị có thể dẫn đến biến chứng xuất huyết tiêu hóa hoặc tụ máu nội sọ nghiêm trọng.
Chiết xuất cây tầm gửi châu Âu (*Viscum album*) được chứng minh lâm sàng giúp giảm mệt mỏi, hạn chế nôn ói và nâng cao thể trạng cho người bệnh ung thư trong quá trình hóa trị, nhưng tuyệt đối không thể thay thế phác đồ điều trị chuẩn.
Người bệnh suy giáp không cần kiêng tuyệt đối đậu nành hay các chế phẩm từ hạt này. Dù đạm đậu nành có thể cản trở đường ruột hấp thu thuốc hormone tuyến giáp nếu dùng sát giờ nhau, việc giãn cách thời gian uống thuốc trước ăn 1 giờ hoặc sau ăn 4 giờ sẽ giúp đảm bảo hiệu quả điều trị.
Chiết xuất cây tầm gửi châu Âu không thể tự chữa khỏi bệnh ung thư và không thể thay thế phác đồ điều trị chuẩn. Các bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này chỉ có vai trò hỗ trợ nâng đỡ thể trạng, cải thiện chất lượng sống và giúp giảm bớt các tác dụng phụ do hóa trị, xạ trị gây ra.
Hàm lượng vitamin D thấp liên quan chặt chẽ đến sự gia tăng nồng độ kháng thể kháng giáp và nguy cơ suy giáp ở bệnh nhân Hashimoto. Dù việc bổ sung vi chất giúp điều hòa miễn dịch, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ chứ không thay thế thuốc điều trị đặc hiệu.
Isoflavone đậu nành đóng vai trò như estrogen thực vật giúp tăng giữ canxi và giảm mất mật độ xương toàn thân ở phụ nữ mãn kinh, đặc biệt ở người có khối lượng xương thấp. Tuy nhiên, tác dụng này ở mức vừa phải, phụ thuộc vào liều lượng hợp lý và không thay thế được thuốc điều trị hay canxi, vitamin D.
Chiết xuất cây cẩu tích bước đầu được chứng minh có khả năng ức chế hình thành hủy cốt bào và làm chậm sụt giảm mật độ xương trên mô hình động vật thí nghiệm. Dù vậy, bằng chứng lâm sàng trên người hiện chưa đầy đủ, người bệnh tuyệt đối không tự ý thay thế thuốc điều trị loãng xương chính thống.
Chiết xuất quả cơm cháy đen (elderberry) có khả năng ức chế sự gắn kết và nhân lên của virus cúm A và B, giúp hỗ trợ hạ sốt và giảm triệu chứng nếu dùng sớm trong 48 giờ đầu, nhưng không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Các nghiên cứu trên động vật cho thấy chiết xuất dừa cạn có thể giúp hạ đường huyết và kích thích tiết insulin. Tuy nhiên, người bệnh đái tháo đường không nên tự ý nấu nước lá dừa cạn uống tại nhà vì tiềm ẩn độc tính alkaloid, thiếu thử nghiệm trên người và nguy cơ tụt đường huyết nguy hiểm khi kết hợp thuốc điều trị.
Cả bệnh lý suy giáp lẫn một số thuốc điều trị đều có thể đẩy nang tóc vào pha nghỉ ngơi sớm, gây rụng tóc hàng loạt sau 2 đến 4 tháng. Phân biệt đúng nguyên nhân qua mốc thời gian và xét nghiệm máu giúp người bệnh điều chỉnh phác đồ an toàn, phục hồi mái tóc mà không cần tự ý bỏ thuốc.
Người mắc cường giáp nên tạm kiêng caffeine trong giai đoạn bệnh tiến triển nhằm tránh tác động cộng gộp kích thích hệ thần kinh giao cảm gây tăng nhịp tim và hồi hộp. Khi tuyến giáp được điều trị ổn định về mức bình giáp, người bệnh có thể sử dụng lại với lượng vừa phải theo hướng dẫn của bác sĩ.
Nhiều người lo ngại việc dùng quả cơm cháy để tăng đề kháng mùa dịch sẽ kích thích miễn dịch quá mức, dẫn đến "bão cytokine" nguy hiểm. Tuy nhiên, các phân tích y khoa khẳng định chưa có đủ bằng chứng cho tin đồn này, đồng thời chỉ ra thảo dược này giúp điều hòa phản ứng viêm khi dùng đúng thời điểm.
Bệnh cường giáp, điển hình là bệnh Basedow, hầu như không thể tự khỏi nếu không có can thiệp y tế. Việc trì hoãn điều trị hoặc tự ý ngưng thuốc khiến bệnh tiến triển mạn tính, làm tăng nguy cơ bùng phát cơn bão giáp đe dọa tính mạng với tỷ lệ tử vong cao.
Sữa đậu nành và các sản phẩm chứa đạm đậu nành làm giảm khả năng hấp thu thuốc điều trị suy giáp levothyroxine nếu uống sát giờ nhau. Để thuốc giải phóng và hấp thu trọn vẹn qua đường tiêu hóa, người bệnh nên uống thuốc khi bụng đói và lùi thời점 uống sữa đậu nành cách xa từ 4 đến 6 giờ.
Người bệnh suy giáp đang dùng thuốc levothyroxine cần uống viên bổ sung sắt hoặc canxi cách xa thời điểm uống thuốc tuyến giáp từ 3 đến 4 giờ. Khoảng cách này giúp thuốc kịp hấp thu hoàn toàn tại ruột non, tránh bị các khoáng chất giữ lại làm mất tác dụng điều trị.
