Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
659 bài, trang 23 trên 33
Nhiều phụ huynh có thói quen cho con uống nước rau má để giải nhiệt, trị rôm sảy và táo bón trong mùa nóng. Tuy nhiên, trẻ dưới 2 tuổi có hệ tiêu hóa rất non nớt, việc uống nước rau má tươi sống tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột và rối loạn tiêu hóa.
Nước ép mận khô và quả mận khô thực sự có tác dụng cải thiện táo bón nhờ chứa đường sorbitol giúp kéo nước vào lòng ruột cùng chất xơ hòa tan pectin và polyphenol giúp làm mềm phân. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy thực phẩm này giúp giảm phân cứng vón cục và giúp đi tiêu dễ dàng hơn một cách an toàn.
Bảo quản nước ép táo trong ngăn mát tủ lạnh giúp làm chậm nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn sự hao hụt vi chất. Các nghiên cứu cho thấy vitamin C sụt giảm ngay khi cắt gọt và có thể mất tới 40% trong quá trình lưu trữ lạnh do tác động của oxy, enzyme và đường tự nhiên.
Một gói cà phê hòa tan 3 trong 1 hoặc ly cà phê pha sẵn giúp tỉnh táo tức thì nhưng lại ẩn chứa lượng đường và bột kem béo đáng kể. Các nghiên cứu cho thấy thói quen uống cà phê pha sẵn mỗi ngày làm tăng nguy cơ béo bụng, rối loạn mỡ máu, hội chứng chuyển hóa và hỏng men răng.
Uống nhiều nước đơn thuần thường chỉ làm tăng lượng nước tiểu chứ ít khi cải thiện được chứng táo bón nếu cơ thể không bị mất nước. Các nghiên cứu cho thấy nước chỉ thực sự phát huy hiệu quả làm mềm phân và tăng tần suất đi tiêu khi được kết hợp cùng chế độ ăn đủ từ 20 đến 25 gram chất xơ mỗi ngày.
Uống nước tăng lực trước giờ tập gym giúp tỉnh táo nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe. Các nghiên cứu cho thấy đồ uống này làm tăng huyết áp, tăng gánh nặng cho cơ tim, giảm lưu lượng máu não và gây mòn men răng, dù một số dòng ít calo hoặc pha trộn chuyên biệt có thể hỗ trợ sức bền.
Hạt qua lâu từ lâu được dùng trong y học cổ truyền để làm trơn ruột và giảm táo bón mạn tính nhờ giàu dầu béo cùng hoạt chất polysaccharide. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại mới thử nghiệm trên động vật và phòng thí nghiệm, chưa có liều chuẩn cho người cao tuổi nên cần tham khảo bác sĩ trước khi dùng.
Cà phê giúp tinh thần tỉnh táo nhưng có thể làm tăng mức độ khó chịu của cơn bốc hỏa ở một số phụ nữ mãn kinh. Tuy nhiên, phản ứng này tùy thuộc vào cơ địa mỗi người và chịu ảnh hưởng lớn từ tổng thể chế độ ăn uống, mức độ căng thẳng cùng thói quen sinh hoạt hàng ngày.
Uống một cốc cà phê rồi lập tức chợp mắt từ 15 đến 20 phút mang lại hiệu quả tỉnh táo và nâng cao hiệu suất làm việc vượt trội hơn so với chỉ ngủ trưa hoặc chỉ uống cà phê. Sự kết hợp này vừa giúp não bộ dọn dẹp chất gây buồn ngủ, vừa kịp thời khóa các thụ thể mệt mỏi ngay khi thức dậy.
Uống cà phê giúp giảm buồn ngủ trong 10 phút và đạt đỉnh tập trung sau 30-60 phút nhờ cơ chế khóa thụ thể gây mệt mỏi trên não. Tuy nhiên, các nghiên cứu khẳng định caffeine chỉ tăng tốc độ phản xạ và sự tỉnh táo, hầu như không cải thiện trực tiếp trí nhớ ngắn hạn khi học tập chủ động.
Không chỉ giúp tỉnh táo, thói quen uống cà phê chứa caffeine mỗi ngày còn được chứng minh giúp giảm đáng kể nguy cơ hình thành sỏi mật có triệu chứng và giảm tỷ lệ phải phẫu thuật cắt túi mật. Hiệu quả bảo vệ này tỷ lệ thuận với lượng tiêu thụ và được xác nhận qua các nghiên cứu di truyền học.
Uống cà phê hoặc nước tăng lực sau khi nhậu không giúp giải rượu mà còn làm tăng nguy cơ gặp tai nạn. Caffeine chỉ đẩy lùi cơn buồn ngủ, tạo cảm giác tỉnh táo giả tạo trong khi khả năng phối hợp vận động, thời gian phản xạ và sự phán đoán của não bộ vẫn bị cồn làm suy giảm nghiêm trọng.
Nhiều người phân vân giữa việc dùng bột chất xơ psyllium tại nhà thuốc hay ăn mận khô để trị táo bón. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy ăn 100 g mận khô mỗi ngày mang lại hiệu quả thúc đẩy đi tiêu tương đương, thậm chí giúp làm mềm phân và giảm đầy hơi tốt hơn psyllium.
Không chỉ giúp tỉnh táo, uống cà phê điều độ mỗi ngày còn được chứng minh giúp hạ men gan, giảm viêm và làm chậm quá trình xơ hóa tiến triển thành xơ gan. Tuy nhiên, hiệu quả bảo vệ lá gan phụ thuộc lớn vào lượng uống, cách pha chế và mức độ đề kháng insulin của từng người.
Lo lắng, tim đập nhanh trước giờ lên bàn mổ hay nhổ răng khôn là nỗi ám ảnh của nhiều người. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy uống chiết xuất lạc tiên tây trước thủ thuật giúp làm dịu thần kinh tương đương thuốc an thần chuẩn nhưng giữ nguyên sự tỉnh táo, không gây mất trí nhớ tạm thời.
Hoạt chất glucomannan trong củ nưa trồng giúp làm mềm phân, nuôi lợi khuẩn và cải thiện tần suất đi tiêu ở người táo bón mạn tính. Tuy nhiên, loại chất xơ hòa tan này bắt buộc phải dùng liều nhỏ chia đều trong ngày và uống kèm nhiều nước để tránh gây đầy hơi, chướng bụng hoặc làm táo bón nặng hơn.
Chiết xuất sơn tra (táo gai) giúp làm giãn động mạch vành, tăng cường tưới máu cơ tim và ổn định huyết áp nhờ hoạt chất kích thích nội mô mạch máu sản sinh oxit nitric. Các nghiên cứu cho thấy thảo dược này hỗ trợ hiệu quả cho người suy tim nhẹ, nhưng cần dùng đúng cách để đảm bảo an toàn.
Củ niễng là nguồn rau củ tự nhiên dồi dào nước và chất xơ, cung cấp cơ chất dạng prebiotic giúp thúc đẩy nhu động ruột và hỗ trợ hệ vi sinh đại tràng. Tuy nhiên, hiệu quả cải thiện táo bón cần dựa trên chế độ ăn cân bằng, chế biến thanh đạm và thói quen bổ sung đủ nước.
Ngọc trúc là dược liệu dưỡng âm nhuận táo, hỗ trợ làm ẩm và dịu niêm mạc đường thở bị khô rát do ho khan kéo dài. Tuy nhiên, người bệnh cần dùng đúng liều 6-12g mỗi ngày, đúng thể bệnh và đi khám chuyên khoa khi cơn ho dai dẳng để điều trị tận gốc nguyên nhân.
Ngũ vị tử bắc nên được ưu tiên sử dụng vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều để kích thích chuyển hóa năng lượng, tăng cường tỉnh táo và khả năng tập trung cho não bộ. Tránh uống vào chiều muộn hoặc buổi tối vì hoạt chất tồn lưu lâu có thể gây khó ngủ và tương tác gan.
