16818 bài viết
Nhiều người truyền tai nhau dùng mỡ hươu để trị nứt nẻ mùa đông và làm lành tổn thương da. Tuy nhiên, y học hiện đại chưa có thử nghiệm lâm sàng nào xác nhận mỡ hươu chữa lành vết thương; các nghiên cứu mới chỉ ghi nhận tác dụng trên mô sừng hươu, huyết tương hoặc chất phục hồi da khác.
Nga truật là dược liệu quen thuộc nhưng bị chống chỉ định tuyệt đối cho phụ nữ mang thai và người bị rong kinh. Các bằng chứng tiền lâm sàng cảnh báo nga truật kích thích cơ trơn tử cung co bóp mạnh, cản trở mạch máu nuôi thai và làm tăng nguy cơ xuất huyết khó cầm.
Nga truật (nghệ đen) được y học cổ truyền sử dụng phổ biến để giảm đầy hơi, khó tiêu và kích thích ăn uống. Nghiên cứu lâm sàng bước đầu cho thấy dược liệu này hỗ trợ cải thiện chứng khó tiêu và chán ăn, song bằng chứng trên người còn khiêm tốn, đòi hỏi người dùng cần thận trọng và hiểu đúng giới hạn.
Người có tiền sử sỏi thận cần cẩn trọng với nam việt quất vì thực phẩm này, đặc biệt là dạng viên chiết xuất cô đặc, có thể làm tăng lượng oxalat và canxi bài tiết qua nước tiểu đồng thời làm toan hóa môi trường niệu, làm tăng đáng kể nguy cơ tái phát sỏi canxi oxalat.
Nga truật (nghệ đen) thường được đồn thổi có khả năng chữa khỏi u xơ tử cung. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chỉ dừng ở mức ức chế tế bào khối u trong ống nghiệm và trên động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả làm tiêu u xơ ở phụ nữ.
Lan một lá được dân gian ca ngợi là vị thuốc mát gan, giải độc, nhưng thực tế khoa học cho thấy thảo dược này chưa từng được thử nghiệm lâm sàng trên người về tác dụng bảo vệ gan. Các bằng chứng hiện nay mới dừng lại ở đặc tính kháng viêm, chống oxy hóa trên tế bào và động vật thí nghiệm.
Mộc qua ngâm rượu hay sắc nước đều không giữ trọn vẹn mọi hoạt chất. Rượu cồn nồng độ cao hòa tan tốt nhóm triterpenoid kháng viêm nhưng làm kết tủa polysaccharide. Ngược lại, sắc nước nóng giúp thu nhận polysaccharide và acid hữu cơ nhưng kém chiết xuất triterpenoid.
Polygodial chiết xuất từ nghể răm thể hiện khả năng diệt nhiều chủng vi khuẩn và nấm trong các thử nghiệm ống nghiệm. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu khoa học hiện chỉ dừng ở mức tiền lâm sàng, chưa có thử nghiệm trên người để chứng minh khả năng thay thế thuốc kháng sinh điều trị.
Nhiều người có thói quen giã nát cây nghể bông tươi đắp ngoài da để trị mụn nhọt, viêm da theo kinh nghiệm dân gian. Tuy nhiên, việc đắp thảo dược tươi chứa hoạt chất đậm đặc lên vùng da tổn thương tiềm ẩn nguy cơ cao gây viêm da tiếp xúc và kích ứng nghiêm trọng nếu áp dụng sai cách.
Nghể bông là loài thảo dược có tiềm năng chống viêm và chống oxy hóa, nhưng phụ nữ mang thai, người tiêu hóa kém và người có bệnh nền gan thận cần tuyệt đối thận trọng. Các dữ liệu khoa học cảnh báo việc thiếu nghiên cứu lâm sàng trên người và tốc độ đào thải chậm qua bài tiết có thể dẫn tới rủi ro sức khỏe.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh chiết xuất lá cây mỹ nhân (*Ceiba speciosa*) giúp bảo vệ gan trước độc chất. Dữ liệu thử nghiệm giải độc gan trên động vật thực chất thuộc về loài cây khác là banaba (*Lagerstroemia speciosa*). Người dân cần cẩn trọng tránh nhầm lẫn tai hại.
Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất curzerenone trong nga truật (nghệ đen) có khả năng ức chế phản ứng viêm và ngưng tập tiểu cầu, trong khi alismol chủ yếu thể hiện độc tính trên tế bào ung thư. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay mới dừng lại ở mức độ tế bào và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.