16821 bài viết
Nhiều lời đồn thổi xem mẫu đơn tử ban như thần dược bảo vệ tế bào não và phục hồi trí nhớ cấp tốc. Dù các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất từ hoa, lá loài cây này có khả năng chống oxy hóa mạnh, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận công dụng phòng ngừa hay chữa trị bệnh não bộ.
Người đang dùng thuốc chống đông máu cần đặc biệt thận trọng với mẫu đơn tử ban và các chiết xuất từ rễ mẫu đơn. Hoạt tính kháng tiểu cầu và chống huyết khối tự nhiên của thảo dược này khi kết hợp cùng thuốc điều trị có thể làm tăng vọt chỉ số đông máu, gây xuất huyết răng, mũi và bầm tím nghiêm trọng.
Nhiều nghiên cứu thực nghiệm cho thấy mẫu đơn bì có tiềm năng bảo vệ tế bào gan và thận trước các tổn thương do oxy hóa và hóa chất độc hại. Tuy nhiên, việc sử dụng vị thuốc này kéo dài vẫn cần thận trọng, dùng đúng liều lượng và có sự giám sát của bác sĩ chuyên khoa.
Bột vỏ hàu (mẫu lệ) thô có khả năng hấp thu và sinh khả dụng tương đương canxi carbonat tổng hợp, không vượt trội hơn như nhiều lời đồn thổi. Canxi từ vỏ hàu chỉ cải thiện mức hấp thu khi trải qua công nghệ chế biến sâu như thủy phân, nhiệt hóa hoặc xử lý nano.
Quan niệm ăn mận gây "nóng trong", nổi mụn thực chất bắt nguồn từ lượng đường hấp thu nhanh kích thích tiết bã nhờn, chứ y học không có khái niệm bệnh lý này. Khi ăn quá nhiều quả ngọt cùng lúc, đường huyết tăng vọt sẽ thúc đẩy bít tắc lỗ chân lông.
Vỏ rễ mẫu đơn tử ban chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa tự nhiên nhưng hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng xác định ngưỡng an toàn hay tác dụng phụ tiêu hóa khi dùng dài ngày trên người. Người dùng tuyệt đối không tự ý sắc uống kéo dài để tránh rủi ro ngộ độc.
Phụ nữ mang thai có thể ăn mướp khía nấu chín với lượng vừa phải nhưng cần thận trọng. Nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất mướp khía có nguy cơ gây độc thai nhi, vì vậy thai phụ tuyệt đối tránh quả đắng, không ăn hạt già và không lạm dụng.
Mẫu đơn bì là vị thuốc quen thuộc nhưng chứa nhiều hoạt chất tác động mạnh đến tuần hoàn và hệ thống đông máu. Bốn nhóm đối tượng gồm người rối loạn đông máu, phụ nữ rong kinh, phụ nữ mang thai và người chuẩn bị phẫu thuật tuyệt đối không nên tự ý dùng nước sắc để tránh nguy cơ xuất huyết và biến chứng nguy hiểm.
Nhiều người truyền tai nhau cách giã nát cây mần ri trắng tươi đắp ngoài da để trị nhức đầu, thoát vị đĩa đệm. Tuy nhiên, y học khẳng định đây là phương pháp sai lầm, không thể nắn chỉnh đĩa đệm mà còn tiềm ẩn nguy cơ cao gây viêm da tiếp xúc kích ứng và phỏng rát hóa học.
Paeonol là hoạt chất phenolic tự nhiên nổi bật trong mẫu đơn bì, thể hiện tiềm năng kháng viêm rõ rệt trong các mô hình thí nghiệm sinh học. Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu hiện nay mới chỉ ghi nhận trên động vật và tế bào cô lập, hoàn toàn thiếu vắng các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất lá mấm gai và các bộ phận của cây mấm giúp giảm men gan, chống oxy hóa trên động vật bị ngộ độc hóa chất. Tuy nhiên, y học hiện nay chưa có nghiên cứu lâm sàng trên người bệnh, người dân không nên tự ý dùng thay thuốc.
Các thử nghiệm khuếch tán đĩa thạch vi sinh sơ bộ cho thấy dịch chiết ethanol từ lá cây mù mắt có hoạt tính kháng một số chủng vi khuẩn và vi nấm trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, hoàn toàn chưa có bất kỳ nghiên cứu lâm sàng nào chứng minh hiệu quả và độ an toàn của loài cây này trên cơ thể người.