8424 bài viết
Dầu cá thông thường chiết xuất từ thịt cá chủ yếu bổ sung omega-3, trong khi dầu gan cá tuyết lấy từ gan cá nên chứa thêm hàm lượng cao vitamin A và vitamin D tự nhiên. Do vitamin A tan trong mỡ và tích lũy trong cơ thể, lạm dụng dầu gan cá tuyết liều cao kéo dài tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc.
Gan động vật chứa lượng lớn vitamin B12 tốt cho tạo máu và miễn dịch, nhưng việc ăn quá nhiều có thể gây ngộ độc vitamin A tan trong dầu. Retinoid dư thừa tích tụ tại gan dễ dẫn đến phản ứng viêm, xơ hóa nhu mô gan và suy giảm chức năng gan nghiêm trọng.
Người ăn chay bán phần bắt đầu đối mặt nguy cơ thiếu vitamin B12 khi cắt giảm mạnh thực phẩm động vật tự nhiên hoặc lạm dụng đồ giả thịt chế biến sẵn nghèo vi chất. Nếu lượng B12 nạp vào dưới ngưỡng khuyến nghị 2 microgam/ngày, cơ thể sẽ dần cạn kiệt dự trữ, gây ứ đọng homocysteine và tăng nguy cơ tổn thương thần kinh.
Bổ sung acid folic liều cao kết hợp cùng kẽm không giúp cải thiện chất lượng tinh dịch hay tăng tỷ lệ sinh con ở nam giới điều trị hiếm muộn. Tuy nhiên, folate vẫn giữ vai trò sinh học thiết yếu giúp ngăn ngừa đứt gãy ADN tinh trùng khi được duy trì ở mức sinh lý hợp lý.
Nấu chín cá béo ở nhiệt độ cao, đặc biệt là chiên ngập dầu, làm suy giảm và oxy hóa đáng kể lượng omega-3 quý giá như EPA và DHA. Ngược lại, các phương pháp chế biến dùng nhiệt vừa phải như hấp, luộc hoặc nướng lò giúp bảo toàn gần như nguyên vẹn nguồn chất béo có lợi này.
Dầu cá omega-3 liều can thiệp 2-4g/ngày giúp hạ 20-50% lượng mỡ máu triglyceride rõ rệt, nhưng có thể làm tăng nhẹ chỉ số LDL-cholesterol. Bệnh nhân có mỡ máu cao cần hiểu đúng ngưỡng liều điều trị y khoa và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Vitamin B12 không phải là chất kích lực tức thì giúp phục hồi năng lượng cho người khỏe mạnh. Nghiên cứu khoa học khẳng định việc bổ sung vi chất này ở người có nồng độ máu bình thường hoàn toàn không giúp giảm mệt mỏi hay tăng cường nhận thức.
Omega-3 giúp cải thiện tốc độ tổng hợp protein cơ bắp ở người già bị teo cơ sarcopenia, nhưng chỉ đóng vai trò chất xúc tác. Dưỡng chất này không thể giúp phục hồi khối cơ nếu thiếu sự kết hợp bắt buộc với việc tập luyện kháng lực và bổ sung đủ lượng đạm hàng ngày.
Hàm lượng DHA trong sữa mẹ liên hệ mật thiết với chế độ dinh dưỡng của người mẹ sau sinh. Bổ sung từ 200-400 mg DHA hoặc tăng cường hải sản giúp nồng độ vi chất này trong sữa mẹ tăng từ 50% đến 123%, hỗ trợ trực tiếp cho sự phát triển hệ thần kinh của trẻ bú mẹ.
Chỉ số GI đo tốc độ làm tăng đường huyết của thực phẩm trên lý thuyết, trong khi tải lượng GL phản ánh lượng tinh bột thực tế nạp vào cơ thể qua khẩu phần ăn. Hiểu đúng hai chỉ số này giúp người bệnh tiểu đường kiểm soát đường huyết hiệu quả mà không cần kiêng khem quá mức.
Folate huyết thanh phản ánh lượng vitamin hấp thu ngắn hạn từ bữa ăn gần nhất, trong khi folate hồng cầu đo lường mức dự trữ dài hạn trong suốt vòng đời tế bào máu. Tùy thuộc vào mục đích tầm soát dinh dưỡng hay đánh giá nguy cơ thai kỳ, mỗi xét nghiệm sẽ có giá trị ứng dụng lâm sàng riêng biệt.
Vitamin B12 dự trữ trong gan có thể duy trì vài năm, nhưng chỉ sau 4 tuần ngưng nạp, lượng vi chất hoạt tính trong máu đã bắt đầu sụt giảm rõ rệt. Người ăn thuần chay nếu không chủ động bổ sung sẽ đối mặt nguy cơ cạn kiệt nguồn dự trữ, dẫn đến các tổn thương thần kinh và thiếu máu nghiêm trọng.