Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1064 trên 1.483
Dầu mè đen ép lạnh giàu hoạt chất sesamin và axit béo lành mạnh, giúp kích thích giãn mạch và chống oxy hóa trong các nghiên cứu thực nghiệm. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp dinh dưỡng hỗ trợ, hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp theo chỉ định y khoa.
Để không làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng, bạn nên giới hạn lượng thịt bò dưới 50 g mỗi ngày (khoảng dưới 350 g mỗi tuần) và tránh ăn với tần suất quá 1 lần/ngày. Kết hợp thịt bò tươi cùng ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh và hạn chế thịt muối giúp bảo vệ hệ tiêu hóa tối ưu.
Tiêu thụ thường xuyên thực phẩm chiên rán, đặc biệt là đồ mua ngoài hàng quán, làm tăng đáng kể nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai. Quá trình chiên ngập dầu sinh ra các chất béo có hại gây đề kháng insulin, đòi hỏi thai phụ cần chủ động thay đổi chế độ dinh dưỡng lành mạnh hơn.
Váng đậu (tàu hũ ky) là màng cô đặc từ sữa đậu nành, sở hữu lượng chất béo và mật độ calo rất cao, trái ngược với suy nghĩ của nhiều người về một món ăn thanh đạm. Hiểu đúng cấu trúc dinh dưỡng giúp bạn sử dụng thực phẩm này hiệu quả mà không lo tăng cân.
Nướng thảo quả đúng cách không làm mất dược tính cốt lõi mà còn kích hoạt hương thơm đặc trưng cho nước phở. Dù nhiệt độ cao có thể làm suy giảm một phần tinh dầu cineole, lớp vỏ dày sẽ bảo vệ hoạt chất bên trong nếu chỉ nướng xém nhẹ vỏ ngoài.
Nhiều người chuộng dầu lạc tự ép thủ công vì nghĩ nguyên chất và lành tính. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cảnh báo loại dầu này có nguy cơ nhiễm độc tố vi nấm aflatoxin B1 rất cao từ hạt mốc, gây độc cho gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan, đặc biệt nguy hiểm với người mang virus viêm gan B.
Uống dầu cá Omega-3 ngay trong hoặc sau bữa ăn chứa chất béo là thời điểm tốt nhất để tối đa hóa hấp thu. Sự hiện diện của chất béo trong thức ăn kích thích tuyến tụy tiết enzyme lipase, giúp phân giải và đưa EPA, DHA vào máu hiệu quả hơn nhiều lần so với khi uống lúc đói.
Khói bốc lên từ chảo dầu ăn bị đun cháy chứa các hợp chất hydrocarbon thơm đa vòng và bụi mịn nguy hiểm tương tự khói thuốc lá, có khả năng gây đột biến gen và làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư phổi ở người nấu bếp.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học xác nhận thảo quả giúp giảm cholesterol toàn phần hay triglyceride ở người. Thảo quả chủ yếu được nghiên cứu về hỗ trợ tiêu hóa, giảm khó tiêu chức năng. Người bệnh rối loạn mỡ máu không nên xem loại gia vị này là biện pháp hạ lipid máu thay thế thuốc.
Thảo quả chứa nhiều hợp chất quý có khả năng ức chế enzyme alpha-glucosidase, giúp làm chậm quá trình phân giải tinh bột và hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau bữa ăn. Bổ sung loại gia vị này đúng lượng trong ẩm thực hàng ngày là giải pháp hỗ trợ dinh dưỡng an toàn, nhưng người bệnh tiểu đường tuyệt đối không dùng để thay thế thuốc điều trị.
Hạt đại mạch giúp hạ cholesterol máu nhờ chất xơ beta-glucan tạo thành gel nhầy trong lòng ruột, kết dính và tăng đào thải axit mật ra ngoài theo phân. Quá trình này kích hoạt enzym gan tiêu tốn cholesterol sẵn có trong máu để tái tạo lượng mật bù trừ, từ đó làm giảm nồng độ cholesterol toàn phần và LDL.
Nhờ chứa tỷ lệ tinh bột amylose tiêu hóa chậm, dồi dào chất xơ và đạm thực vật, đậu lăng giúp kích thích các hormone báo no như GLP-1, PYY và trì hoãn rỗng dạ dày hiệu quả. Tuy nhiên, đậu lăng chỉ hỗ trợ kiểm soát cơn thèm ăn chứ không thể thay thế nguyên tắc thâm hụt calo trong giảm cân.
Bột ngũ cốc đậu xay mịn pha nước hấp thu rất nhanh tại dạ dày, khiến đường huyết tăng rồi tụt dốc gây đói cồn cào giữa buổi. Thức uống này chỉ đủ năng lượng làm việc khi được bổ sung thêm nguồn đạm đậm đặc và chất béo lành mạnh để làm chậm tốc độ tiêu hóa.
Người ăn chay trường rất dễ thiếu hụt hai axit béo quan trọng cho não bộ và thị giác là DHA và EPA. Nguyên nhân do thức ăn thực vật chỉ cung cấp tiền chất ALA, trong khi tỷ lệ cơ thể tự chuyển đổi từ ALA sang DHA chỉ đạt mức 2% đến 5%.
Bột mầm đậu nành không có khả năng làm tăng kích thước vòng một như lời đồn thổi. Mặc dù chứa hàm lượng isoflavone dồi dào, các bằng chứng khoa học khẳng định hợp chất này không kích thích mô tuyến vú hay mô mỡ phát triển ở người, dù vẫn mang lại nhiều lợi ích dinh dưỡng an toàn khác.
Bệnh nhân vẩy nến và viêm da cơ địa nên kiêng mỡ động vật và hạn chế các loại dầu thực vật giàu Omega-6. Việc này giúp giảm tích tụ axit arachidonic – tiền chất chuyển hóa thành leukotriene và eicosanoid gây ngứa rát, đỏ da và viêm biểu bì kéo dài.
Đậu đỏ hỗ trợ giảm huyết áp tự nhiên nhờ sự kết hợp giữa hàm lượng khoáng chất dồi dào và các chuỗi peptide có khả năng ức chế men chuyển ACE, đồng thời kích thích giải phóng nitric oxide giúp giãn nở mạch máu và cải thiện tuần hoàn hiệu quả.
Thay vì chọn một loại dầu duy nhất, cha mẹ nên dùng luân phiên dầu cá hồi và dầu gấc cho trẻ ăn dặm. Dầu cá hồi cung cấp DHA giúp hoàn thiện cấu trúc não bộ và thị giác, trong khi dầu gấc giàu beta-carotene hỗ trợ khả năng phối hợp vận động tâm thần.
Nồi chiên không dầu dùng khí nóng thay dầu ngập, hạn chế dầu béo dư thừa cho món chiên. Nghiên cứu ghi nhận công nghệ này giúp giảm acrylamide từ 47,31% đến khoảng 90% so với chiên ngập dầu, nhưng nếu chiên nhiệt độ quá cao và quá lâu, acrylamide vẫn có thể tăng vọt.
Nhiều người lo ngại dầu ô liu chiên rán ở nhiệt độ cao sẽ sinh chất độc hại, nhưng khoa học chứng minh loại dầu này bền nhiệt hơn phần lớn các loại dầu hạt nhờ giàu axit béo không bão hòa đơn. Dù vậy, việc đun nấu quá lâu hoặc dùng lại dầu vẫn tiềm ẩn rủi ro aldehyde độc hại.
