Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1075 trên 1.483
Người cao huyết áp hoàn toàn có thể ăn dưa lưới an toàn nhờ hàm lượng kali tự nhiên dồi dào, giúp kích thích thận đào thải bớt lượng muối natri dư thừa và hỗ trợ hạ huyết áp. Tuy nhiên, người có bệnh thận mạn kèm theo cần kiểm soát chặt chẽ liều lượng để tránh nguy cơ tăng kali máu.
Nhiều người truyền tai nhau phải bỏ hạt khi ăn ổi để không bị mổ ruột thừa. Thực tế, hạt trái cây có thể gây tắc và viêm ruột thừa nhưng cực kỳ hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 0,05% số ca phẫu thuật. Bỏ hạt và nhai kỹ giúp giảm rủi ro nhỏ này nhưng không ngăn ngừa hoàn toàn được bệnh.
Thanh hao hoa vàng chứa hoạt chất artemisinin có giá trị cao trong điều trị sốt rét nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ gây độc phôi thai, mất thai và dị tật trên thực nghiệm động vật. Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu tuyệt đối không tự ý dùng thảo dược này để hạ sốt, giải cảm thông thường mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
Nhiều người truyền tai nhau dùng cây thài lài tím để chăm sóc sức khỏe vì nghĩ thảo dược tự nhiên luôn lành tính. Tuy nhiên, người có cơ địa dị ứng, hen suyễn hoặc viêm da cần đặc biệt thận trọng vì hệ miễn dịch nhạy cảm rất dễ khởi phát các phản ứng quá mẫn khó lường khi tiếp xúc hoạt chất lạ.
Đầy bụng, đau quặn hay tiêu chảy sau khi ăn táo, lê, dưa hấu có thể là dấu hiệu của chứng không dung nạp đường fructose. Thay vì kiêng hoàn toàn hoa quả, các nghiên cứu cho thấy việc chọn trái cây có lượng đường glucose cân bằng với fructose và chia nhỏ khẩu phần sẽ giúp ruột non hấp thu êm ái hơn.
Hạt nho chứa dồi dào oligomeric proanthocyanidins (OPC) – chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ collagen và độ đàn hồi của da. Tuy nhiên, việc nhai hạt nho tươi khó mang lại hiệu quả rõ rệt do độ hấp thu thấp, đòi hỏi các công nghệ chiết xuất chuyên biệt để phát huy tối đa công dụng.
Uống thái tử sâm mỗi ngày không gây nóng trong hay bốc hỏa như nhiều người lầm tưởng. Nghiên cứu khoa học cho thấy thảo dược tính bình này chứa polysaccharide và heterophyllin B giúp giảm mệt mỏi, điều hòa miễn dịch và bảo vệ tiêu hóa êm dịu mà không sinh độc tính nhiệt.
Rau muống và các loại rau lá xanh chứa nhiều sắt nhưng ở dạng non-heme, có tỷ lệ hấp thu vào cơ thể thấp hơn nhiều so với sắt heme trong thịt đỏ. Để tận dụng tối đa nguồn sắt từ rau, người ăn cần biết cách kết hợp vitamin C và tránh các thức uống cản trở hấp thu.
Nhiều người mắc gan nhiễm mỡ thường cắt bỏ hoàn toàn trái cây vì sợ đường fructose làm bệnh nặng thêm. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy ăn trái cây tự nhiên ở mức vừa phải có thể giúp giảm nguy cơ tích mỡ gan, trong khi thủ phạm thực sự cần kiêng tuyệt đối là đường công nghiệp trong nước ngọt và đồ chế biến sẵn.
Phụ nữ tiền mãn kinh ăn nhiều cam quýt mang lại lợi ích tốt cho mật độ xương nhờ các hợp chất thực vật và chất chống oxy hóa hỗ trợ hoạt động của tế bào tạo xương. Tuy nhiên, cam quýt chỉ đóng vai trò hỗ trợ và cần kết hợp cùng chế độ ăn giàu đạm, canxi để bảo vệ xương tối ưu.
Nhiều người truyền tai nhau việc nấu nước lá thài lài tím uống để thanh nhiệt, giải độc. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện tại chưa ghi nhận độ an toàn của loại lá này khi uống, đồng thời cảnh báo nguy cơ tổn thương thận nếu cơ thể dung nạp các chất độc hại tích tụ từ môi trường.
Trái cây sấy khô chứa mật độ calo đậm đặc và độ bám dính cao, dễ gây tích tụ mỡ thừa và sâu răng nếu dùng thường xuyên mà không kiểm soát khẩu phần hay vệ sinh răng miệng kỹ lưỡng.
Rau đông lạnh không hề bị mất hết chất dinh dưỡng như nhiều người lầm tưởng. Nhờ công nghệ cấp đông nhanh ngay sau thu hoạch, phần lớn khoáng chất, chất xơ và nhiều vitamin quan trọng trong rau đông lạnh vẫn được bảo toàn tương đương, thậm chí cao hơn rau tươi để lâu ngày.
Chế độ ăn chỉ toàn trái cây (fruitarian) loại bỏ hoàn toàn ngũ cốc, các loại đậu và sản phẩm động vật nên gây thiếu hụt nghiêm trọng protein, axit béo omega-3, vitamin B12, sắt và kẽm. Ngoài ra, tiêu thụ quá nhiều đường fructose từ hoa quả còn làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu và tích tụ mỡ gan.
Thanh tùng Thái Bình Dương từng là nguồn cung cấp trực tiếp hoạt chất chống ung thư taxol từ vỏ cây nhưng việc thu hoạch khiến cây bị chết. Trong khi đó, thanh tùng châu Âu cho phép chiết xuất tiền chất 10-deacetylbaccatin III từ lá kim để bán tổng hợp ra taxol, tạo nguồn nguyên liệu tái tạo bền vững cho ngành dược.
Trà hoa thanh cúc thường được quảng cáo giúp thanh nhiệt, lợi tiểu và ổn định huyết áp. Dù loài hoa này có mặt trong dược điển một số nước như chất lợi tiểu, các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt tính chống oxy hóa của hoa khá thấp, thậm chí loài cùng chi còn gây biến động huyết áp và không có tác dụng lợi tiểu rõ rệt.
Quả mâm xôi đen chứa lượng polyphenol dồi dào giúp kích hoạt thu nạp glucose, bảo vệ tế bào tụy và hỗ trợ giảm đề kháng insulin. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng cho thấy tác động trực tiếp lên chỉ số đường huyết còn khiêm tốn, chỉ nên xem đây là giải pháp dinh dưỡng bổ trợ.
Thài lài tím chứa nhiều polyphenol có hoạt tính sinh học, nhưng hiện chưa có bằng chứng lâm sàng khẳng định cây gây tương tác với hệ enzyme Cytochrome P450 ở người. Tuy nhiên, người bệnh mạn tính đang dùng thuốc tây cần thận trọng để phòng ngừa nguy cơ ức chế men gan tiềm ẩn.
Các dẫn xuất nhóm taxane có nguồn gốc từ cây thanh tùng hiện là trụ cột trong hóa trị ung thư vú và buồng trứng. Nhờ cơ chế khóa chặt sự phân chia tế bào ác tính, hoạt chất này giúp kiểm soát khối u hiệu quả, mở ra cơ hội cho cả bệnh nhân kháng thuốc.
Chất nhầy trong rau mồng tơi là chất xơ hòa tan có khả năng hút nước, tạo gel làm mềm phân. Khi kết hợp cùng phần bã xơ không hòa tan trong lá rau, chúng tạo tác động kép giúp thúc đẩy nhu động ruột, nuôi dưỡng lợi khuẩn và cải thiện hiệu quả chứng táo bón mức độ nhẹ đến trung bình.
