Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1141 trên 1.483
Có chung chữ "nghệ" và phần ruột màu vàng, nhưng nần nghệ và củ nghệ vàng thuộc hai họ thực vật hoàn toàn khác nhau. Nần nghệ giàu saponin steroid chuyên dùng trong y học cổ truyền cho bệnh gút và mỡ máu, trong khi nghệ vàng chứa curcuminoid giúp hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau khớp.
Xông hơi tinh dầu bạc hà mang lại cảm giác mát lạnh và dễ thở tức thì, khiến nhiều người lầm tưởng bệnh viêm xoang hay nghẹt mũi đang thuyên giảm. Thực tế, hoạt chất menthol trong bạc hà chỉ kích thích dây thần kinh cảm giác để tạo hiệu ứng thông mũi giả chứ không làm giảm sự tắc nghẽn vật lý trong đường thở.
Tự ý hái phi điệp kép hoặc các loài lan hoàng thảo để ngâm rượu, sắc nước uống tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe. Các nghiên cứu cho thấy việc nhầm lẫn giống loài, khác biệt vùng trồng hay độ tuổi thu hái đều làm thay đổi hoặc mất hoàn toàn hoạt chất dược lý.
Trầm cảm sau đột quỵ ảnh hưởng đến khoảng một phần ba số người sống sót, bắt nguồn từ tổn thương mô não làm rối loạn dẫn truyền thần kinh chứ không đơn thuần là tâm lý bi quan. Nhận diện sớm ở các cột mốc nhạy cảm và kết hợp thuốc cùng liệu pháp hành vi là chìa khóa giúp người bệnh phục hồi.
Sau đột quỵ, không có mốc thời gian cố định để tự lái xe trở lại cho mọi bệnh nhân. Việc cầm lái phụ thuộc vào kết quả đánh giá đa chuyên khoa về thị trường, thời gian phản xạ, chức năng nhận thức và khả năng kiểm soát xe trên đường, kết hợp với việc dùng thuốc dự phòng tái phát đột quỵ.
Phi điệp kép chứa hoạt chất chính là dendrobine và các alkaloid có khả năng chống viêm, dọn dẹp protein độc hại và bảo vệ khớp thần kinh. Tuy nhiên, các tác dụng cải thiện trí nhớ này mới chỉ được chứng minh trên mô hình động vật, chưa có nghiên cứu lâm sàng trên người bệnh.
Nhiều người lầm tưởng thuốc lá điện tử, đặc biệt là loại không chứa nicotin, hoàn toàn vô hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học chứng minh cả nicotin, khói hóa hơi lẫn hương liệu đều gây căng thẳng oxy hóa, kích hoạt phản ứng viêm và trực tiếp phá hủy hàng rào máu não.
Loại bỏ caffeine không làm cà phê mất đi khả năng bảo vệ trái tim. Các nghiên cứu quy mô lớn cho thấy uống từ 2 đến 4 tách cà phê decaf mỗi ngày vẫn cung cấp lượng chất chống oxy hóa dồi dào, giúp cải thiện độ giãn mạch máu và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch tương đương cà phê thường.
Nhiều người chuộng phi điệp kép tươi hoặc phơi râm vì nghĩ giữ trọn dưỡng chất. Tuy nhiên, nghiên cứu chứng minh việc chần nước sôi kết hợp sấy nhiệt (khoảng 60 độ C) và sấy khí nóng giúp bảo toàn hàm lượng polysaccharide cùng alkaloid cao hơn hẳn so với phơi tự nhiên.
Uống nước ép cherry chua (đặc biệt là giống Montmorency) giúp kéo dài thời gian ngủ và giảm thức giấc giữa đêm nhờ chứa melatonin tự nhiên, tryptophan cùng các chất chống viêm. Tuy nhiên, thức uống này chỉ mang lại hiệu quả hỗ trợ ở mức vừa phải, không thay thế được các phương pháp điều trị mất ngủ chuyên sâu.
Nghiên cứu lâm sàng kéo dài 12 tháng cho thấy phụ nữ sau mãn kinh ăn 50g mận khô mỗi ngày giúp ngăn ngừa mất mật độ khoáng xương ở vùng hông và bảo vệ cấu trúc xương chày. Liều lượng vừa phải này giúp kìm hãm phản ứng viêm hủy xương mà không gây tăng cân hay tích tụ mỡ thừa.
Thạch hộc phi điệp kép chứa hai nhóm hoạt chất chính là alkaloid và polysaccharide, đã được chứng minh giúp giảm đường huyết, cải thiện kháng insulin và bảo vệ gan, thận, võng mạc trên mô hình chuột tiểu đường. Tuy nhiên, dược liệu này mới dừng ở nghiên cứu tiền lâm sàng, chỉ nên dùng hỗ trợ và không thể thay thế thuốc điều trị.
Chiết xuất từ cây nắp ấm chứa flavonoid và hoạt chất plumbagin có khả năng ức chế các chất trung gian gây viêm và giảm đau trên mô hình phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, hoạt chất này có độ hấp thu kém và tiềm ẩn độc tính lên cơ quan nội tạng, người bệnh tuyệt đối không tự ý sắc uống trị đau khớp.
Ăn hạnh nhân thường xuyên giúp giảm đáng kể cholesterol xấu (LDL-C) và protein gây xơ vữa mạch máu nhờ hàm lượng cao chất béo không bão hòa đơn, chất xơ cùng phytosterol. Thay thế bánh ngọt ăn vặt bằng một nắm hạnh nhân khoảng 42,5 gram mỗi ngày vừa giúp dọn dẹp mỡ máu, vừa hỗ trợ giảm mỡ bụng an toàn.
Phát hiện hẹp động mạch cảnh khi đi khám sức khỏe dù không có triệu chứng khiến nhiều người lo lắng muốn mổ ngay để ngừa đột quỵ. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại cho thấy dùng thuốc tích cực giúp giảm mạnh nguy cơ đột quỵ, và chỉ một nhóm nhỏ bệnh nhân có mảng xơ vữa nguy cơ cao mới thực sự cần can thiệp.
Hít hương tinh dầu bạc hà sau phẫu thuật được chứng minh giúp giảm mức độ buồn nôn và hạn chế lượng thuốc chống nôn phải sử dụng. Dù vậy, các chuyên gia khẳng định đây chỉ là liệu pháp hỗ trợ giúp người bệnh dễ chịu hơn, không thể thay thế hoàn toàn phác đồ thuốc điều trị chuẩn tại bệnh viện.
Nồng độ homocysteine trong máu vượt ngưỡng là dấu hiệu cảnh báo cơ thể thiếu hụt vitamin nhóm B và làm tăng nguy cơ đột quỵ, sa sút trí tuệ. Bổ sung phối hợp vitamin B6, B9, B12 giúp chuyển hóa và hạ chỉ số này hiệu quả, nhưng người bệnh vẫn cần kiểm soát đồng thời mỡ máu và thăm khám bác sĩ.
Thoa trực tiếp tinh dầu bạc hà đậm đặc lên da có thể gây kích ứng mạnh, dẫn đến viêm da tiếp xúc hoặc dị ứng, đặc biệt trên vùng da đang tổn thương và vùng môi. Pha loãng đúng cách với dầu nền và thử phản ứng trước khi dùng là nguyên tắc bắt buộc để đảm bảo an toàn.
Tinh dầu bạc hà thường được dùng để làm thơm miệng và dịu cảm giác đầy bụng, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro cho người mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Việc làm giãn hoặc suy yếu cơ thắt thực quản dưới sẽ mở đường cho axit dạ dày trào lên thực quản, khiến triệu chứng ợ nóng và nóng rát ngực bùng phát nặng hơn.
Nhiều người có thói quen uống nước sắc thảo dược lúc bụng rỗng vì nghĩ thuốc sẽ ngấm nhanh hơn. Tuy nhiên, với dược liệu giàu saponin như nần nghệ, các nghiên cứu về cơ chế tiêu hóa cho thấy uống sau bữa ăn mới là thời điểm tối ưu giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày và phát huy tác dụng giảm hấp thu mỡ.
