Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1153 trên 1.483
Kem chống nắng hiếm khi gây bít tắc lỗ chân lông do các màng lọc UV, mà thủ phạm chính thường nằm ở hệ tá dược nền, chất làm mềm và các phản ứng nhũ hóa trong công thức. Lựa chọn kem chống nắng khoáng chất, dán nhãn không sinh nhân mụn và làm sạch đúng cách là chìa khóa giúp bảo vệ da an toàn.
Nhiều bằng chứng khoa học khẳng định tiêu thụ thường xuyên thịt đỏ và thịt chế biến sẵn làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư đại trực tràng. Tác nhân chính đến từ hợp chất sắt heme, các dẫn xuất N-nitroso phá hủy tế bào biểu mô ruột và các độc chất sinh ra do chế biến ở nhiệt độ cao.
Quan niệm ăn nhãn gây "nóng trong" và bùng phát mụn thực chất bắt nguồn từ lượng đường cao làm tăng tải lượng đường huyết. Khi ăn quá nhiều, cơ thể phản ứng bằng cách tăng tiết insulin và IGF-1, kích thích bã nhờn, tăng sừng hóa cổ nang lông và thúc đẩy phản ứng viêm toàn thân.
Nhiều nghiên cứu ghi nhận trái nhàu có khả năng hỗ trợ giảm đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin. Tuy nhiên, người mắc bệnh tiểu đường cần hết sức thận trọng vì thảo dược này có thể gây hạ đường huyết nguy hiểm khi tương tác hiệp đồng với các loại thuốc hạ đường huyết hoặc insulin.
Quần áo màu tối cản tia cực tím tốt hơn nhiều so với màu sáng nhờ các phân tử phẩm nhuộm đậm hấp thụ mạnh bức xạ. Bên cạnh màu sắc, mật độ sợi dệt dày, loại sợi tổng hợp và độ che phủ cơ thể mới là yếu tố quyết định hiệu quả bảo vệ da toàn diện.
Nhỏ nước muối hoặc dung dịch rửa mắt có thể cuốn trôi bụi bẩn, hạt bồ hóng và chất nhầy bám trên bề mặt mắt, giúp giảm nhanh cảm giác cộm ngứa. Tuy nhiên, biện pháp cơ học này không thể đảo ngược các tổn thương viêm và stress oxy hóa do bụi mịn gây ra bên trong tế bào giác mạc.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng rau ngổ trâu làm thuốc trị bệnh. Các bằng chứng khoa học xác nhận dịch chiết loài cây này có hoạt tính độc tế bào đáng kể, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ kích thích co thắt tử cung gây hại trực tiếp cho thai nhi.
Uống trà xanh hằng ngày giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư nhờ hoạt chất EGCG dồi dào có khả năng chống oxy hóa, cắt mạch máu nuôi khối u và kích hoạt tế bào ác tính tự tiêu biến. Tuy nhiên, trà xanh chỉ mang tính hỗ trợ phòng ngừa, không thay thế thuốc chữa bệnh.
Nghiên cứu cho thấy hoạt chất oxybenzone trong kem chống nắng có thể thẩm thấu qua da vào máu vượt ngưỡng quy định của FDA. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa hiện tại xác nhận hiện tượng này chưa từng ghi nhận độc tính hay gây hại sức khỏe trên người.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận nhóm chất flavonoid trong cây ngổ trâu có khả năng dọn gốc tự do, hỗ trợ ức chế phản ứng viêm và giảm đau nhức hiệu quả trên động vật. Tuy nhiên, ngổ trâu chỉ dừng lại ở vai trò thực phẩm hỗ trợ, người bệnh khớp không thể dùng thay thế thuốc chữa bệnh.
Một số kháng sinh thuộc nhóm tetracycline (như doxycycline) và fluoroquinolone (như lomefloxacin) có thể khiến làn da trở nên cực kỳ nhạy cảm với ánh nắng. Tác động của tia cực tím kích hoạt thuốc tạo ra các gốc tự do gây viêm đỏ, rát da, đòi hỏi người bệnh phải bảo vệ da nghiêm ngặt.
Tia cực tím từ ánh nắng mặt trời kích hoạt stress oxy hóa, làm biến tính và kết tụ các protein crystallin trong thể thủy tinh. Quá trình tích lũy âm thầm này khiến thể thủy tinh dần mất đi độ trong suốt tự nhiên, làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh đục thủy tinh thể theo thời gian.
Chiết xuất hạt nhãn ghi nhận khả năng ức chế enzyme xanthine oxidase và giảm axit uric trong các thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật và tế bào. Tuy nhiên, bằng chứng trên người hiện chưa có, người bệnh gout không nên tự ý sử dụng hạt nhãn để điều trị hay thay thế thuốc y khoa.
Nước ép trái nhàu chứa nhiều hoạt chất sinh học có tiềm năng hỗ trợ giãn mạch và kiểm soát huyết áp trên các mô hình nghiên cứu thực nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn hạn chế, người bệnh chỉ nên xem đây là giải pháp hỗ trợ và không được tự ý ngưng thuốc hạ áp theo chỉ định y khoa.
Một chiếc áo thun cotton thông thường chỉ đạt chỉ số bảo vệ tương đương SPF 7, cản được khoảng 85,7% tia cực tím và để lọt hơn 14% bức xạ nguy hại qua khe dệt. Mức che chắn này sụt giảm nghiêm trọng khi vải bị ướt, không đủ tiêu chuẩn bảo vệ da an toàn ngoài trời.
Những chấm đen li ti xuất hiện bên trong củ niễng già thực chất là bào tử của loài nấm than *Ustilago esculenta*, yếu tố tự nhiên giúp củ phình to. Hiện tượng này hoàn toàn bình thường, không chứa độc tố và không gây hại cho dạ dày khi được nấu chín kỹ.
Nhiều người e ngại thói quen bôi kem chống nắng thường xuyên sẽ cản trở tia UVB và gây thiếu hụt vitamin D. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy việc dùng kem chống nắng trong sinh hoạt hàng ngày không làm ảnh hưởng tiêu cực đến nồng độ vitamin D ở người khỏe mạnh.
Uống nhân trần khi đang dùng thuốc tây tiềm ẩn nguy cơ tương tác bất lợi do các hoạt chất thảo mộc có thể can thiệp vào hệ enzym gan cytochrome P450. Sự xáo trộn này làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu, dễ dẫn đến ngộ độc hoặc mất tác dụng điều trị.
Củ niễng giàu dưỡng chất nhưng dễ hóa gỗ và chứa nhiều polysaccharide phức tạp. Người có cơ địa tỳ vị hư hàn ăn nhiều củ niễng dễ gặp tình trạng đầy bụng, khó tiêu do hệ tiêu hóa bị quá tải bởi lượng chất xơ và hoạt chất khó phân giải.
Quả nhàu chứa nhiều chất chống oxy hóa và hoạt chất sinh học có khả năng hỗ trợ giảm cholesterol toàn phần, hạ nồng độ LDL-C xấu và triglyceride huyết thanh. Tuy nhiên, các chế phẩm từ loại quả này chỉ mang tính hỗ trợ kiểm soát lipid máu, không thể thay thế thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
