Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1168 trên 1.483
Uống một tách trà gừng ấm vào buổi sáng mùa đông giúp kích thích tuần hoàn ngoại biên và hỗ trợ chuyển hóa chất béo. Tuy nhiên, bạn chỉ nên dùng liều lượng an toàn khoảng 2 đến 4 gram gừng tươi mỗi ngày, tránh lạm dụng để không gây kích ứng tiêu hóa hay ảnh hưởng đến quá trình đông máu.
Ngồi phòng điều hòa lạnh ngay khi vừa đi nắng không trực tiếp gây liệt cơ mặt, nhưng sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm co mạch nuôi dưỡng cục bộ và tạo điều kiện cho virus tiềm ẩn tái hoạt động gây viêm dây thần kinh số 7. Thói quen hạ nhiệt quá nhanh tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nếu thiếu sự thích nghi nhiệt độ.
Nhiều người tin rằng ăn nhiều chất béo giúp giữ ấm tốt hơn khi trời lạnh. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy dù lipid tham gia vào sinh nhiệt, chế độ ăn thừa chất béo kéo dài có thể kích hoạt tín hiệu thần kinh ức chế mỡ nâu, làm giảm khả năng chống rét tự nhiên của cơ thể.
Curcumin trong nghệ có độ an toàn rất cao với mức khuyến cáo chuẩn là 0-3 mg/kg thể trọng mỗi ngày, tương đương khoảng 180 mg cho người nặng 60 kg. Dù các thử nghiệm lâm sàng cho thấy người bệnh có thể dung nạp liều từ vài nghìn đến 8.000 mg mỗi ngày trong thời gian ngắn, việc tự ý lạm dụng liều cao dễ gây tiêu chảy, buồn nôn, đau đầu và tăng nguy cơ sỏi thận.
Tâm trạng dễ bực bội và xu hướng hành xử hung hăng khi đối mặt với căng thẳng bắt nguồn từ sự mất cân bằng giữa cortisol, serotonin và testosterone, làm suy yếu chức năng kiểm soát của vỏ não trước trán trước các xung động bản năng.
Bổ sung nhụy hoa nghệ tây có thể hỗ trợ bảo vệ võng mạc và cải thiện độ nhạy thị giác ở người lớn tuổi mắc thoái hóa điểm vàng giai đoạn sớm nhờ đặc tính chống oxy hóa và bảo vệ thần kinh. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp bổ trợ, không thể thay thế việc điều trị y khoa chuyên sâu.
Nấu chín quả mộc qua không làm mất hết chất chống oxy hóa mà chỉ làm suy giảm một phần các chất nhạy cảm nhiệt. Nhiệt độ giúp ức chế enzyme gây hóa nâu và phá vỡ cấu trúc mô cứng, giúp giải phóng polyphenol vào nước nấu. Biết chế biến đúng cách sẽ giúp giữ trọn dưỡng chất quý.
Mùi thơm nồng đặc trưng của ngò ôm đến từ các hợp chất monoterpene như limonene, giúp kích thích enzym tiêu hóa H+ K+ -ATPase, tương tác với thụ thể khứu giác đường ruột, làm dịu cảm giác đầy trướng bụng và nuôi dưỡng vi khuẩn Lactobacillus có lợi. Bổ sung ngò ôm đúng cách vào bữa ăn là giải pháp tự nhiên giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng, êm ái.
Nhiều người e ngại bôi kem chống nắng sẽ gây bít tắc tuyến mồ hôi và khiến cơ thể bị quá nhiệt khi tập luyện ngoài trời. Các nghiên cứu khoa học khẳng định kem chống nắng không làm suy giảm khả năng điều hòa thân nhiệt hay bốc hơi làm mát toàn thân, dù một số loại có thể làm giảm lượng mồ hôi cục bộ tại vùng da tiếp xúc.
Ngửi tinh dầu lá nguyệt quế có thể hỗ trợ an thần và thư giãn tinh thần nhờ các hoạt chất như linalool và cineole tác động lên hệ thần kinh. Tuy nhiên, hiệu quả này chủ yếu được ghi nhận ở nghiên cứu tiền lâm sàng và chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị lo âu.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng khẳng định nhụy hoa nghệ tây với liều 30 mg mỗi ngày có hiệu quả giảm triệu chứng trầm cảm nhẹ đến vừa vượt trội so với giả dược. Tác dụng nâng đỡ tâm trạng này tương đương một số thuốc chống trầm cảm thông thường, nhưng người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Trẻ nhỏ ho nhiều khi trời lạnh thường xuất phát từ phản xạ tự nhiên của đường thở trước không khí lạnh và khô gây mất nước niêm mạc. Cơn ho là bình thường nếu chỉ thoáng qua, nhưng có thể cảnh báo hen suyễn hoặc viêm mũi dị ứng tiềm ẩn nếu ho kéo dài dai dẳng, đòi hỏi phụ huynh cần phân biệt chính xác.
Ăn sống rau ngò ôm chưa rửa sạch hoặc chưa nấu chín tiềm ẩn nguy cơ cao nhiễm sán lá gan lớn (*Fasciola hepatica*, *Fasciola gigantica*) và các ký sinh trùng đường ruột khác. Ấu trùng nang sán bám chặt trên thân cây thủy sinh có thể xâm nhập, tàn phá gan, đường mật và gây tổn thương nhiều cơ quan.
Người đang dùng thuốc hạ áp không nên uống nhiều lá nguyệt quế dưới dạng nước sắc hay cao chiết đậm đặc. Thảo dược này có hoạt tính giãn mạch và hạ áp trên thực nghiệm, dễ gây tương tác cộng dồn khiến huyết áp tụt quá mức. Khi dùng làm gia vị nấu ăn với lượng nhỏ thông thường thì hoàn toàn an toàn.
Nêm ngò ôm sau khi tắt bếp giúp giữ được nhiều dưỡng chất hơn so với khi nước đang sôi. Nhiệt độ cao kéo dài khiến tinh dầu tạo hương dễ bị biến tính, bay hơi, đồng thời làm phân hủy nhanh các hợp chất polyphenol và flavonoid chống oxy hóa quý giá có trong thảo mộc.
Nhiều người truyền tai nhau ăn rau ngò ôm giúp hạ axit uric và trị dứt bệnh gút. Dù các hợp chất tự nhiên trong thực vật có tiềm năng ức chế enzyme tạo axit uric trong phòng nghiệm, việc ăn ngò ôm không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa và người bệnh không nên tự ý bỏ thuốc.
Nước dừa giúp bù nước tương đương nước lọc và đồ uống thể thao khi cơ thể mất nước nhẹ, nhưng với thành phần giàu kali và nghèo natri, thức uống tự nhiên này không thể thay thế hoàn toàn dung dịch điện giải chuyên dụng khi bạn bị say nóng cần hồi phục lượng muối khoáng đã mất.
Nhiều người truyền tai nhau cách dùng rau ngò ôm để chặn đỉnh đường huyết sau ăn. Dù các chiết xuất thảo mộc chứa hợp chất có khả năng ức chế enzyme tiêu hóa tinh bột trong phòng thí nghiệm, hiện chưa có bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người khẳng định ăn ngò ôm giúp kiểm soát đường huyết sau bữa ăn.
Phụ nữ mang thai cần hạn chế uống nước sắc ngò ôm đặc vì nồng độ tinh dầu cô đặc cao có thể kích thích cơ trơn tử cung và cổ tử cung co bóp bất thường, tiềm ẩn nguy cơ dọa sảy thai hoặc sinh non. Việc dùng ngò ôm với lượng nhỏ làm rau gia vị nấu canh vẫn an toàn.
Uống trà lá nguyệt quế hằng ngày có thể hỗ trợ tăng lượng cholesterol tốt HDL-C trong máu, nhưng bằng chứng về khả năng giảm cholesterol xấu LDL-C và triglyceride ở người vẫn chưa rõ rệt. Đây chỉ là thức uống thảo mộc hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu.
