Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.556 bài, trang 1250 trên 1.478
Cây hy thiêm từ lâu được dân gian dùng trị đau nhức xương khớp. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy hoạt chất kirenol trong thảo dược này giúp ức chế phản ứng viêm, giảm sưng và làm chậm quá trình phá hủy sụn khớp gối, nhưng cần sử dụng đúng cách để đảm bảo an toàn.
Nhiều bà mẹ lo ngại ăn các món dễ sinh khí hoặc giàu đạm như đậu sẽ qua sữa làm con đầy hơi, khóc dạ đề. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho kết quả trái chiều và khẳng định việc kiêng khem đại trà không mang lại lợi ích cho đa số trẻ sơ sinh.
Cây hàn the ba hoa chứa lượng lớn polyphenol và flavonoid, nổi bật là các hợp chất flavone C-glycoside có khả năng dọn gốc tự do và chống oxy hóa mạnh mẽ. Các nghiên cứu thực nghiệm đã chứng minh tiềm năng bảo vệ tế bào của loài thảo mộc này, mở ra hướng ứng dụng dược liệu tự nhiên hữu ích.
Mẹ cho con bú hoàn toàn có thể uống một ly cà phê sáng vừa phải mà không lo bé bị mất ngủ. Các nghiên cứu cho thấy lượng caffeine qua sữa mẹ ở mức tiêu thụ dưới 300 mg mỗi ngày không làm xáo trộn giấc ngủ hay nhịp tim của trẻ sơ sinh khỏe mạnh.
Nhiều phụ nữ muốn duy trì chế độ ăn ngắt quãng khi mang thai để kiểm soát cân nặng và đường huyết. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy việc nhịn ăn trong thai kỳ có thể gây hạ đường huyết ở mẹ, làm thay đổi nhịp thở bào thai, giảm cân nặng sơ sinh và tiềm ẩn nguy cơ bệnh tim mạch, thận cho trẻ khi trưởng thành.
Căng thẳng kéo dài và thiếu ngủ kích hoạt hệ thần kinh giao cảm cùng trục stress, làm suy giảm nồng độ oxytocin và cản trở phản xạ tống sữa. Đồng thời, tình trạng ứ đọng sữa làm tích tụ chất ức chế cục bộ, trực tiếp làm sụt giảm sản lượng sữa mẹ.
Chiết xuất vỏ thân cây hu đay được chứng minh có khả năng giảm gần 30% lượng đường máu trên chuột mắc đái tháo đường thực nghiệm thông qua cơ chế độc lập với thuốc tây nhóm sulfonylurea. Tuy nhiên, giới chuyên môn cảnh báo chưa có thử nghiệm trên người và người bệnh không nên tự ý đun uống thay thuốc điều trị.
Thiếu máu thai kỳ thường được xử trí bằng viên sắt uống, nhưng khi mẹ bầu bị tác dụng phụ tiêu hóa nghiêm trọng hoặc thiếu máu nặng (hemoglobin dưới 8 g/dL) ở 3 tháng giữa và 3 tháng cuối, truyền sắt tĩnh mạch là chỉ định cần thiết giúp phục hồi nhanh lượng máu dự trữ.
Nhiều phụ nữ kiêng muối tuyệt đối sau sinh với hy vọng nhanh hết phù nề. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa khẳng định thói quen ăn nhạt hoàn toàn không giúp giảm phù, ngược lại còn làm tăng nguy cơ hạ natri máu đe dọa tính mạng của cả người mẹ lẫn trẻ sơ sinh.
Món móng giò hầm đu đủ từ lâu được coi là bí quyết "gọi sữa về" sau sinh, nhưng khoa học hiện đại chưa tìm thấy bằng chứng chứng minh món ăn này có hoạt chất trực tiếp tăng tiết sữa. Hiệu quả nếu có chủ yếu nhờ bù nước và năng lượng, trong khi lạm dụng quá nhiều lại tiềm ẩn nguy cơ tăng cân, khó tiêu và tắc tia sữa.
Cùng có vị đắng và tên gọi bắt đầu bằng chữ "hoàng", hoàng cầm và hoàng liên thường bị nhiều người nhầm lẫn là một. Thực tế, hoàng cầm chứa hoạt chất chính là baicalin, còn hoàng liên nổi bật với berberine. Hai hợp chất này tác động lên các đích sinh học khác nhau ở tuyến tụy, mô mỡ và hệ enzyme gan.
Thiếu vitamin D trong thai kỳ là nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ sơ sinh bị thiếu hụt vi chất này, dẫn đến còi xương bẩm sinh, biến dạng xương và co giật do hạ canxi máu. Đảm bảo đủ vitamin D cho mẹ bầu và bổ sung sớm cho trẻ sau sinh là giải pháp phòng ngừa thiết yếu.
Khi bị tắc tia sữa kèm sốt, người mẹ hoàn toàn nên tiếp tục cho bé bú vì dòng sữa vẫn an toàn cho trẻ đủ tháng và cung cấp nhiều kháng thể giá trị. Việc duy trì bú thường xuyên còn là biện pháp cốt lõi giúp thông tắc dòng chảy và ngăn ngừa biến chứng áp xe nguy hiểm.
Nhiều mẹ bầu lo lắng việc ăn đậu phụ hay uống sữa đậu nành trong thai kỳ sẽ làm ảnh hưởng đến sự phát triển giới tính của con, đặc biệt là bé trai. Các nghiên cứu khoa học cho thấy ăn đậu nành ở mức thực phẩm thông thường không gây biến đổi giới tính thai nhi, nhưng việc lạm dụng liều cao hoặc dùng sữa công thức đậu nành cho trẻ sơ sinh cần hết sức thận trọng.
Hoạt chất TSG trong hà thủ ô có khả năng làm chậm lão hóa tế bào nhờ cơ chế quét gốc tự do, giảm viêm và bảo vệ ty thể thông qua kích hoạt protein SIRT1. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay chủ yếu nằm ở mô hình tế bào và động vật, người dùng không nên tự ý lạm dụng dược liệu thô.
Phụ nữ mang thai không nên dùng cây hy thiêm vì thảo dược này chứa nhiều hoạt chất phức tạp và thiếu bằng chứng an toàn. Việc tự ý sử dụng tiềm ẩn nguy cơ kích thích cơn co bóp cơ trơn tử cung, làm tăng nguy cơ dọa sảy thai hoặc sinh non ngoài ý muốn.
Đi bộ và tập yoga đều là những hình thức vận động lành mạnh được khuyến khích trong thai kỳ. Tuy nhiên, xét riêng về khả năng cải thiện sức cản mạch máu tử cung và tối ưu hóa dòng máu qua nhau thai nuôi dưỡng em bé, các nghiên cứu hiện tại nghiêng ưu thế về bộ môn yoga.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất trong hà thủ ô có khả năng chống oxy hóa, bảo vệ nơ-ron và làm chậm thoái hóa tế bào thần kinh. Tuy nhiên, dược liệu này chưa được chứng minh chữa khỏi suy giảm trí nhớ ở người và cần chế biến cẩn trọng để tránh gây độc cho gan.
Nhiều người phân vân nên sắc uống hay đắp ngoài da hoàng liên bắc để diệt khuẩn, giảm viêm mụn trứng cá. Thực tế, y văn cho thấy các hoạt chất trị mụn đường bôi chuẩn hóa thường cho hiệu quả tại chỗ tương đương hoặc cao hơn đường uống với độ an toàn toàn thân vượt trội, nhưng người bệnh tuyệt đối không nên tự chế dược liệu thô tại nhà.
Trà hoa cúc thường được nhiều bà bầu truyền tai nhau để an thần, giảm nghén, nhưng các dữ liệu khoa học hiện tại chưa đủ để khẳng định thức uống này an toàn tuyệt đối trong 3 tháng đầu thai kỳ. Việc tự ý dùng thảo dược ở giai đoạn phôi thai tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe cần đặc biệt lưu ý.
