Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.226 bài, trang 1303 trên 1.462
Thuốc giảm đau opioid gây táo bón do gắn vào thụ thể mu tại đường ruột, làm tê liệt nhu động và giảm bài tiết dịch tiêu hóa. Để phòng ngừa hiệu quả, người bệnh cần can thiệp sớm ngay từ khi bắt đầu dùng thuốc bằng việc bổ sung nước, vận động, dùng thuốc nhuận tràng thẩm thấu PEG hoặc thuốc chẹn thụ thể ngoại vi PAMORA theo chỉ định.
Bệnh trĩ và táo bón kéo dài tạo thành một vòng xoắn bệnh lý tác động qua lại chứ không chỉ là nguyên nhân một chiều. Hành vi rặn đại tiện làm tăng vọt áp lực ổ bụng và ứ trệ xoang tĩnh mạch hậu môn, trong khi búi trĩ sa cũng gây cản trở cơ học đường ra của phân.
Uống trà cỏ xạ hương giúp làm dịu họng, hỗ trợ giảm ho và giãn co thắt phế quản nhờ hoạt chất thymol kháng khuẩn, chống viêm. Tuy nhiên, trà tự pha chỉ mang tính hỗ trợ triệu chứng nhẹ, không thể thay thế thuốc điều trị viêm phế quản theo chỉ định y khoa.
Cỏ râu mèo được chứng minh có khả năng lợi tiểu, bảo vệ tế bào thận và hỗ trợ làm giảm trọng lượng sỏi trong các thử nghiệm khoa học nhờ hàm lượng hoạt chất flavonoid dồi dào. Tuy nhiên, hiệu quả bào mòn sỏi thực tế còn phụ thuộc chặt chẽ vào loại sỏi và độ pH của nước tiểu.
Người bị viêm loét dạ dày có xuất huyết tuyệt đối không được tự ý uống cỏ nến để cầm máu hay điều trị. Xuất huyết tiêu hóa là một cấp cứu y tế nguy hiểm, đe dọa tính mạng, đòi hỏi phải được can thiệp y khoa chuyên sâu và dùng các loại thuốc ức chế acid đã được chứng minh hiệu quả lâm sàng thay vì các bài thuốc dân gian truyền miệng.
Nhiều người có thói quen ninh kỹ các loại thảo dược hàng giờ vì nghĩ càng đặc càng tốt. Tuy nhiên, với cấu trúc thân xốp chứa các hợp chất phenolic nhạy nhiệt, việc đun sắc cỏ bấc đèn đúng kỹ thuật trong thời gian ngắn mới là chìa khóa giúp giữ lại hoạt chất và tránh tương tác thuốc.
Thuốc hạ huyết áp nhóm chẹn kênh canxi gây táo bón do ức chế dòng ion canxi đi vào tế bào cơ trơn thành ruột. Tình trạng này làm giảm lực co bóp của đại tràng, khiến nhu động ruột chậm lại và phân bị giữ lâu dẫn đến khô cứng.
Các bài tập vận động, yoga hay tăng cường cơ bụng có thể hỗ trợ rút ngắn thời gian thức ăn qua đại tràng và giảm táo bón, nhưng hiệu quả đòi hỏi quá trình duy trì tối thiểu 12 tuần chứ không đem lại tác dụng tức thì qua vài động tác co thắt đơn thuần.
Cỏ ngọt chứa hoạt chất ngọt gấp 100-300 lần đường kính nhưng không sinh năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy người bệnh tiểu đường tuýp 2 dùng cỏ ngọt thay đường hàng ngày giúp giữ ổn định đường huyết, HbA1C và mỡ máu, nhưng thảo dược này không thể thay thế thuốc điều trị.
Trẻ lười đi ngoài do sợ đau bắt nguồn từ vòng lẩn quẩn tâm lý: nín nhịn làm phân to cứng, gây nứt rách hậu môn và tăng thêm nỗi sợ hãi. Để xử lý dứt điểm, cha mẹ cần kiên trì áp dụng phác đồ 3 bước chuẩn y khoa gồm tống phân ứ đọng, duy trì phân mềm, kết hợp điều chỉnh hành vi ngồi bô và dinh dưỡng hợp lý.
Người bị sỏi thận không nên tự ý uống nước rễ cỏ tranh để tán sỏi. Rễ cỏ tranh chỉ có tác dụng lợi tiểu nhẹ, hoàn toàn không thể làm tan viên sỏi canxi oxalat đã hình thành, thậm chí việc tăng bài tiết nước tiểu đột ngột có thể làm kẹt các viên sỏi lớn vào niệu quản gây tổn thương thận cấp.
Cả kiwi xanh và kiwi vàng đều kích thích tiêu hóa và nhuận tràng rất tốt. Kiwi xanh dồi dào enzyme actinidin hỗ trợ giảm táo bón ở người có hội chứng ruột kích thích, trong khi 2 quả kiwi vàng mỗi ngày giúp làm mềm phân và tăng số lần đi tiêu tương đương các loại chất xơ y tế.
Uống viên bổ sung sắt thường gây táo bón và rối loạn tiêu hóa do lượng sắt không hấp thu hết tích tụ tại ruột. Để khắc phục, người bệnh có thể uống sắt sau ăn, giảm liều lượng theo hướng dẫn y tế hoặc dùng liều duy nhất mỗi ngày thay vì tự ý bỏ thuốc làm gián đoạn điều trị.
Các nghiên cứu trên tế bào và động vật cho thấy chiết xuất cây râu mèo chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa giúp giảm tích tụ mỡ trong gan, cải thiện kháng insulin và hạ men gan. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò thức uống hỗ trợ, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người để thay thế thuốc điều trị.
Uống nước cỏ ngọt khi nhịn ăn gián đoạn khó làm phá vỡ trạng thái nhịn vì không chứa calo. Dù vị ngọt kích hoạt phản xạ thần kinh giai đoạn đầu khiến tụy tiết một lượng insulin nhỏ thoáng qua (khoảng 25%), mức tăng này rất thấp và không ảnh hưởng tiêu cực đến chuyển hóa đường huyết tổng thể.
Nhiều người tin rằng kê thêm ghế dưới chân khi đi vệ sinh sẽ giúp mở thẳng góc trực tràng và chữa khỏi táo bón. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa cho thấy dù tư thế này giúp gập đùi tự nhiên, nó không cải thiện tốc độ tống phân hay sự thoải mái ở người táo bón chưa phân loại, do hiệu quả đại tiện còn phụ thuộc vào cơ sàn chậu.
Người bị táo bón nên ăn táo cả vỏ vì phần lớn chất xơ hòa tan pectin tập trung ở lớp vỏ và bã táo. Pectin giúp làm mềm phân, rút ngắn thời gian lưu chuyển trong đại tràng và thúc đẩy các lợi khuẩn đường ruột phát triển hiệu quả.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng xác nhận hoạt chất stevioside trong cỏ ngọt có khả năng hỗ trợ hạ huyết áp nhờ cơ chế ức chế dòng canxi làm giãn mạch máu. Tuy nhiên, việc uống trà lá cỏ ngọt khô hằng ngày chỉ mang tính hỗ trợ lối sống, không thể thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ.
Táo bón mạn tính khiến phân ứ đọng lâu ngày làm dấy lên nỗi lo ung thư đại trực tràng. Các bằng chứng khoa học cho thấy tình trạng này làm tăng nguy cơ polyp và tổn thương tiền ung thư, song nguyên nhân cốt lõi thường gắn liền với chế độ ăn nhiều chất béo, ít vận động hơn là sự tắc nghẽn đơn thuần.
Chế độ ăn Keto nhiều thịt ít xơ gây táo bón chủ yếu do làm suy giảm các lợi khuẩn đường ruột như *Bifidobacteria* và thiếu hụt chất xơ tạo khối phân. Để khắc phục triệt để, bạn cần bổ sung các nguồn xơ ít tinh bột như vỏ hạt mã đề, tinh bột kháng và tăng cường men vi sinh chuyên biệt.
