Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.191 bài, trang 1368 trên 1.460
Tăng cân bằng tinh bột phức có chỉ số đường huyết thấp giúp phát triển thể trọng bền vững và bảo vệ chuyển hóa. Ngược lại, lạm dụng tinh bột tinh chế tuy tăng cân nhanh nhưng kích thích bài tiết insulin quá mức, thúc đẩy quá trình tân tạo mỡ thừa và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch cùng đái tháo đường.
Sữa đậu nành có lượng đạm tương đương sữa bò nhưng tốc độ tổng hợp cơ và hỗ trợ phát triển xương thấp hơn nếu dùng đơn lẻ. Tuy nhiên, khi được bổ sung đủ axit amin leucine hoặc kết hợp cùng đạm sữa, đậu nành vẫn giúp tăng cơ và cải thiện cân nặng hiệu quả ngang ngửa đạm whey.
Căng thẳng kéo dài làm tăng hormone cortisol, kích thích cơ thể tự phân hủy protein trong cơ bắp để lấy năng lượng và ức chế các tín hiệu tăng trưởng. Đây là lý do nhiều người dù ăn uống bồi bổ vẫn không thể tăng cân, thậm chí rơi vào trạng thái mất cơ, yếu xương và tích mỡ thừa.
Người ăn chay trường hoàn toàn có thể tăng cân lành mạnh bằng cách tập trung nâng cao đậm độ calo từ các loại hạt, quả bơ, dầu thực vật và phối hợp đa dạng nguồn đạm như các loại đậu, ngũ cốc để tối ưu hóa khả năng hấp thu axit amin xây dựng cơ bắp.
Nghiên cứu khoa học xác nhận chiết xuất lá bời lời nhớt có khả năng giảm tiêu chảy rõ rệt nhờ cơ chế ức chế co bóp nhu động ruột, kháng khuẩn, chống viêm và phục hồi cân bằng điện giải. Tuy nhiên, người bệnh cần hiểu đúng phạm vi tác dụng và cẩn trọng khi áp dụng.
Người bệnh trào ngược dạ dày hoàn toàn có thể tăng cân an toàn nếu biết cách nạp năng lượng thông minh. Thay vì nhồi nhét bữa ăn lớn hay lạm dụng chất béo, giải pháp khoa học là chia nhỏ thể tích khẩu phần, tăng cường đạm nạc và tinh bột phức hợp nhằm tránh gây quá tải lên cơ thắt thực quản.
Uống sinh tố các loại hạt để bổ sung năng lượng, cải thiện cân nặng mỗi ngày không làm tăng mỡ máu. Ngược lại, nguồn chất béo không bão hòa và chất xơ dồi dào trong hạt còn giúp giảm cholesterol xấu (LDL-C), tăng cholesterol tốt (HDL-C) và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Lá cây bọ mắm thường được truyền tai dùng giã đắp để cầm máu và giúp vết rách da mau lành. Dù nghiên cứu bước đầu ghi nhận khả năng chống oxy hóa trong ống nghiệm, việc tự ý đắp lá tươi lên vết thương hở hoàn toàn chưa có chứng minh lâm sàng và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng mô nghiêm trọng.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng cây bọ mẩy để trị ho, sốt. Nghiên cứu khoa học thực nghiệm chỉ ra rằng dịch chiết từ thảo dược này có khả năng gây độc tính phôi thai nghiêm trọng, dẫn đến dị tật màng tim, biến dạng cột sống và làm tăng nguy cơ tử vong ở phôi thai.
Bạch truật giúp giảm co thắt, kháng viêm và cải thiện hiệu quả hội chứng ruột kích thích thể tiêu chảy khi phối hợp đúng bài thuốc. Tuy nhiên, lạm dụng hoặc dùng sai thể bệnh có thể gây táo bón, buồn nôn và tăng men gan. Người bệnh cần tuân thủ liều lượng chuẩn hóa theo tư vấn y tế.
Để tăng cân vào cơ bắp thay vì tích mỡ, người gầy không chỉ cần ăn dư calo mà phải nạp chất đạm vượt mức khuyến nghị cơ bản 0,8 g/kg/ngày kết hợp tập kháng lực. Nghiên cứu cho thấy việc chia nhỏ khoảng 20 g đạm mỗi bữa, cách nhau 3-5 giờ giúp tối ưu hóa quá trình xây dựng cơ nạc.
Mỡ dưới da và mỡ nội tạng vùng bụng khác biệt rõ rệt về mặt sinh học. Trong khi mỡ dưới da đóng vai trò vùng đệm chuyển hóa tương đối lành tính, mỡ nội tạng lại phì đại tế bào, giải phóng axit béo trực tiếp vào gan và làm tăng vọt nguy cơ đái tháo đường cùng hội chứng chuyển hóa.
Chiết xuất từ vỏ và lá cây bời lời nhớt đã được chứng minh trên động vật thí nghiệm có khả năng kích thích tế bào tiêu thụ glucose, cải thiện độ nhạy insulin và ức chế các enzyme chuyển hóa tinh bột [1, 2, 5]. Tuy nhiên, các bằng chứng này mới dừng ở mức tiền lâm sàng và chưa thể thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Uống bạch tật lê liều cao hoặc dùng kéo dài có thể gây ngộ độc nặng, dẫn đến tổn thương gan do thuốc, hoại tử ống thận cấp và tiêu cơ vân đe dọa tính mạng. Người dân tuyệt đối không nên tự ý sử dụng các chiết xuất thảo dược này mà không có sự kiểm soát của bác sĩ.
Ăn nhiều đồ ngọt, bánh kẹo và thức ăn nhanh có thể giúp số cân nặng nhích lên chỉ sau vài tuần nhờ lượng calo dư thừa. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra phần trọng lượng tăng thêm này chủ yếu là mỡ nội tạng và mỡ vùng bụng, hoàn toàn không giúp tăng khối cơ mà còn làm hại đường ruột và tim mạch.
Cây bọ mẩy chứa hàm lượng cao axit phenolic và flavonoid, mang lại hoạt tính kháng viêm và chống oxy hóa mạnh mẽ trong các nghiên cứu thực nghiệm. Dược liệu này có tiềm năng hỗ trợ làm dịu sưng đau niêm mạc họng, nhưng hiện chưa đủ bằng chứng lâm sàng để thay thế thuốc điều trị viêm họng và viêm amidan.
Tăng cân quá nhanh trong thời gian ngắn không chỉ làm thay đổi vóc dáng mà còn kích hoạt sự tích tụ mỡ nội tạng độc hại, gây kháng insulin tại gan, khởi phát phản ứng viêm mạn tính và làm suy giảm chức năng phổi. Hiểu rõ cơ chế này giúp bạn chủ động phòng ngừa các hiểm họa chuyển hóa tiềm ẩn.
Bọ mẩy và lá chàm mèo đều mang tên đại thanh diệp, có tác dụng thanh nhiệt và giải độc. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chàm mèo có hoạt chất ức chế chọn lọc enzym gây sốt mạnh tương đương thuốc nimesulide, trong khi bọ mẩy mang lại hiệu quả kháng viêm nhờ lượng dồi dào các axit phenolic và flavonoid.
Nhiều người chọn uống nước ép trái cây để tăng cân vì tin rằng đường tự nhiên luôn lành mạnh hơn nước ngọt. Thực tế, nước ép thiếu chất xơ cung cấp lượng lớn fructose tự do hấp thu nhanh, có thể gây quá tải chuyển hóa tại gan và làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không kém các loại đồ uống có đường.
Các loại hạt giàu chất béo tốt không gây tăng cân ngược nếu dùng đúng cách, bởi cấu trúc tự nhiên của hạt giúp giảm hấp thu năng lượng và tăng cảm giác no kéo dài. Việc kiểm soát khẩu phần vừa phải và dùng hạt thay thế món ăn vặt kém lành mạnh sẽ giúp bạn giữ dáng an toàn.
