Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.101 bài, trang 209 trên 1.456
Quan niệm ăn thịt rắn biển giúp bổ thận tráng dương, tăng cường bản lĩnh phái mạnh được lưu truyền rộng rãi trong dân gian. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện tại chưa ghi nhận thử nghiệm nào trên người chứng minh tác dụng này. Thịt rắn biển thực chất chỉ là nguồn cung cấp đạm và chất béo thông thường.
Rạm sống ở vùng nước lợ có nguy cơ nhiễm kim loại nặng như chì và cadmium nếu sinh sống tại các cửa sông bị ô nhiễm bùn lắng. Hiện chưa có nghiên cứu riêng trên rạm, nhưng dữ liệu trên các sinh vật đáy cửa sông cho thấy kim loại tích tụ nhiều ở nội tạng và bùn mặt, đòi hỏi người dùng cần sơ chế sạch và chọn nguồn uy tín.
Việc ngắt bỏ đầu, chân và nướng vàng rết chỉ giúp loại bỏ cơ học tuyến nọc chính và làm biến tính một phần protein độc, không thể đảm bảo khử hết hoàn toàn độc tố. Người bệnh tuyệt đối không tự chế biến rết tại nhà để tránh nguy cơ ngộ độc tế bào, tổn thương gan thận hoặc phản vệ nguy hiểm.
Rì rì cát được dân gian truyền tai như bài thuốc làm tan sỏi thận kỳ diệu. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này chỉ có tác dụng ức chế kết tinh canxi và oxalat trong nước tiểu, hoàn toàn không thể làm tan các viên sỏi kích thước lớn đã hình thành.
Nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất lá và hoa râm bụt có khả năng hỗ trợ mọc tóc trên mô hình động vật, trong đó lá cho hiệu quả vượt trội hơn hoa. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định công dụng thực tế.
Cơn đau đầu sau khi uống rượu vang đỏ phần lớn xuất phát từ sự tích tụ histamine và các amine sinh học do cồn ức chế enzyme phân hủy, thay vì dị ứng chất bảo quản sulfite như nhiều người lầm tưởng. Nhận biết đúng thủ phạm giúp người uống phòng tránh hiệu quả các phản ứng mạch máu khó chịu.
Phụ nữ mang thai và đang cho con bú không nên dùng râu rồng. Y học hiện chưa có dữ liệu khoa học chứng minh tính an toàn hay độc tính thai kỳ của loại cây này, trong khi nguy cơ kích thích hoạt tính cholinergic làm co bóp tử cung có thể đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của thai nhi.
Cây ráy leo lá rách thường được truyền miệng là vị thuốc chữa dứt điểm phong thấp, nhưng khoa học hiện nay chưa từng ghi nhận khả năng này. Các nghiên cứu thực tế mới chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm hoạt chất chống sốt rét trong phòng thí nghiệm, hoàn toàn không có bằng chứng chữa khỏi viêm khớp ở người.
Cây râm hiện hoàn toàn thiếu dữ liệu khoa học về độ an toàn đối với phôi thai và sức khỏe sản phụ. Việc tự ý sử dụng thảo dược này trong thai kỳ tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng như kích thích tử cung, nhiễm độc hoặc dị tật thai nhi, do đó thai phụ tuyệt đối không nên dùng.
Nọc rắn hổ mang chứa các peptide có khả năng ức chế thụ thể đau và kháng viêm vượt trội trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, khoảng cách giữa liều giảm đau và liều kịch độc rất hẹp, việc tự ý dùng nọc rắn thô tiềm ẩn nguy cơ hoại tử, liệt và tử vong.
Rượu rắn biển thường được truyền tai như thần dược trị dứt điểm viêm khớp, nhưng y học hiện đại chưa có bằng chứng chứng minh hiệu quả này trên người. Việc sử dụng rượu rắn biển tự ngâm không giúp chữa lành tổn thương khớp mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn nặng, nhiễm ký sinh trùng và tổn thương đa cơ quan do nồng độ cồn cao.
Thông tin cây rút dại có thể hỗ trợ hạ đường huyết là không chính xác và thiếu bằng chứng khoa học. Các nghiên cứu về loài cây này hiện chỉ tập trung vào cơ chế cộng sinh vi sinh vật, hoàn toàn không có dữ liệu chứng minh tác dụng kiểm soát đường huyết trên động vật hay người.
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể ăn rạm để bổ sung protein và khoáng chất, nhưng bắt buộc phải nấu chín kỹ. Ăn rạm sống, tái hoặc ướp muối tiềm ẩn 3 rủi ro vi sinh nguy hiểm gồm khuẩn Listeria, ấu trùng giun sán và các vi khuẩn đường ruột có thể đe dọa thai nhi.
Đọt non ráy gai xào hoặc nấu canh là món ăn dân dã giàu hoạt chất sinh học, nhưng không nên ăn thường xuyên hằng ngày. Dù cây có đặc tính kháng viêm, chống oxy hóa, các dữ liệu khoa học hiện nay vẫn chưa xác lập ngưỡng an toàn dài hạn trên người, tiềm ẩn nguy cơ tích lũy chất nếu lạm dụng.
Chiết xuất từ lá các loài cây râm (Ligustrum) chứa nhiều hợp chất polyphenol và flavonoid với khả năng trung hòa gốc tự do tốt trong ống nghiệm. Dù vậy, dữ liệu khoa học hiện nay vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, đòi hỏi người dùng không tự ý lạm dụng để điều trị bệnh tật.
Gạch rạm béo ngậy là món khoái khẩu của nhiều người nhưng lại dấy lên lo ngại làm tăng mỡ máu. Nghiên cứu khoa học cho thấy gan tụy giáp xác tập trung lượng lipid và cholesterol cao nhất cơ thể. Tuy nhiên, gạch rạm cũng chứa axit béo không bão hòa n-3 có lợi, đòi hỏi người dùng cần hiểu đúng để ăn uống hợp lý.
Ráy gai là vị thuốc dân gian quen thuộc nhưng phụ nữ mang thai, người bị sỏi thận oxalat, người có vấn đề tiêu hóa và bệnh nhân đang dùng thuốc không nên tùy tiện sử dụng. Nghiên cứu khoa học cho thấy thảo dược này chưa có thử nghiệm an toàn trên người.
Rượu ngâm động vật tự phát tiềm ẩn nhiều nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng do vi khuẩn kỵ khí, kim loại nặng tích tụ và các độc tố nấm mốc bền nhiệt không thể bị cồn phá hủy. Thói quen sử dụng rượu thuốc tự chế không rõ nguồn gốc có thể gây hại nặng nề cho gan, thận và hệ hô hấp.
Quan niệm uống nước râu ngô giúp "lọc sạch nước ối" là hoàn toàn sai lầm và không có cơ sở khoa học. Nước ối được hình thành và làm mới tự nhiên qua tuần hoàn thai nhi. Thảo dược này có tính lợi tiểu mạnh, chưa đủ bằng chứng an toàn ở người mang thai và liều cao từng ghi nhận làm tăng nguy cơ mất phôi trong nghiên cứu động vật.
Hiện tượng sụt cân nhanh khi uống bột rùm nao truyền miệng thực chất là hậu quả của tình trạng tiêu chảy và mất nước cấp tính do tác dụng tẩy xổ mạnh của thảo dược, hoàn toàn không phải cơ chế tiêu hủy hay đốt mỡ thừa như nhiều người lầm tưởng.
