Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.596 bài, trang 421 trên 1.480
Hải sâm chứa các hoạt chất tự nhiên glycosaminoglycan và fucan sulfate có đặc tính kháng đông mạnh tương tự thuốc chống huyết khối. Bệnh nhân đang sử dụng thuốc chống đông cần hết sức lưu ý vì sự kết hợp này có thể gây cộng gộp tác dụng, làm kéo dài thời gian đông máu và gia tăng nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng.
Hắc sâm qua 9 lần hấp sấy chứa nhiều saponin phân tử thấp giúp cơ thể người khỏe mạnh hấp thu toàn phần cao hơn 79% so với hồng sâm. Dạng cao cô đặc tiện dụng và giải phóng hoạt chất sẵn, nhưng chưa có bằng chứng trực tiếp cho thấy cao vượt trội hơn nước sắc từ củ khô.
Hải phong đằng là vị thuốc cổ truyền dùng phổ biến trong điều trị phong thấp và đau mỏi khớp. Tuy nhiên, việc lạm dụng hoặc dùng bài thuốc sắc kéo dài có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày do ức chế enzym bảo vệ, đòi hỏi người bệnh phải dùng đúng liều lượng chỉ định.
Chiết xuất từ lá cây Hải sơn tùng (*Pemphis acidula*) chứa các hợp chất polyphenol quý có khả năng chống oxy hóa và bảo vệ màng tế bào. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay hoàn toàn giới hạn ở mức thử nghiệm phòng thí nghiệm in vitro, chưa có nghiên cứu chứng minh hiệu quả kháng viêm lâm sàng trên cơ thể người.
Hạt phỉ rất giàu dinh dưỡng nhưng chứa oxalat tự nhiên, hợp chất liên quan đến sỏi thận canxi oxalat. Người khỏe mạnh có thể dùng lượng vừa phải khoảng 30g mỗi ngày, trong khi người có tiền sử sỏi thận hoặc bệnh lý thận cần kiểm soát chặt chẽ tổng lượng nạp và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Dầu hạt và dầu thịt quả hắc mai biển khác nhau hoàn toàn về thành phần sinh học. Dầu hạt giàu acid béo không bão hòa đa với tỷ lệ omega-3 và omega-6 cân bằng 1:1, trong khi dầu thịt quả chứa lượng lớn omega-7 và carotenoid giúp phục hồi mô và bảo vệ biểu bì, đòi hỏi người dùng chọn đúng theo nhu cầu.
Nghiên cứu tiền lâm sàng mới chỉ ra hoạt chất polysaccharide trong hải kim sa có khả năng ức chế tinh thể canxi oxalat và bảo vệ tế bào thận. Tuy nhiên, thảo dược này chưa có thử nghiệm trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị sỏi y khoa.
Hải sâm từ lâu được dân gian ca ngợi là bài thuốc quý giúp quý ông sung mãn phòng the. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy tác dụng tăng testosterone mới chỉ dừng lại ở các chiết xuất peptide trên chuột thí nghiệm, hoàn toàn thiếu dữ liệu lâm sàng xác thực trên cơ thể người.
Hải sâm giàu protein và hoạt chất sinh học quý nhưng không phù hợp cho tất cả mọi người. Người dị ứng hải sản, bệnh nhân suy thận, người sắp phẫu thuật và người rối loạn tiêu hóa cấp cần tránh dùng bừa bãi để ngừa biến chứng ngộ độc, quá tải chuyển hóa hoặc tương tác nguy hiểm.
Cây hải châu chứa các triterpenoid saponin và lactone có khả năng ức chế phản ứng viêm trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay mới dừng lại ở thử nghiệm trên tế bào và động vật, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả trị viêm họng ở người.
Hải kim sa là dược liệu có dạng hạt phấn siêu mịn, dễ nổi bồng bềnh và gây ngứa rát hầu họng nếu sắc uống không đúng cách. Để bảo đảm an toàn cho đường tiêu hóa và niêm mạc họng, người dùng cần bọc dược liệu trong túi vải kín khi đun, dùng lượng vừa phải và tham khảo kỹ ý kiến bác sĩ.
Chiết xuất vỏ hậu phác đạt độ an toàn cao trong các nghiên cứu động vật và thử nghiệm lâm sàng, không gây độc tính trên gan hay thận ở liều sử dụng chuẩn tắc. Nguy cơ tổn hại cơ quan chủ yếu đến từ việc dùng nhầm thảo dược nhiễm độc tố acid aristolochic hoặc lạm dụng đơn chất tinh khiết nồng độ cao.
Dầu hắc mai biển được quảng bá rầm rộ với công dụng hạ mỡ máu và ổn định huyết áp nhanh chóng. Tuy nhiên, các tổng quan khoa học cho thấy tác động cải thiện chỉ ở mức khiêm tốn, phần lớn dữ liệu tích cực mới ghi nhận trên động vật và không thể thay thế thuốc điều trị tim mạch chuẩn mực.
Nấm hầu não tươi cung cấp dinh dưỡng tự nhiên nhưng chứa lượng lớn nước, trong khi viên chiết xuất cô đặc hàm lượng cao polysaccharide tan trong nước hoặc hợp chất tan trong cồn. Sự khác biệt về dạng dùng, dung môi chiết và bộ phận nấm quyết định trực tiếp nồng độ hoạt chất cùng hiệu quả sinh học đối với cơ thể.
Nhờ đặc tính tạo gel nhầy sánh đặc, hạt chia có thể làm chậm quá trình rỗng dạ dày và làm phẳng đỉnh đường huyết sau bữa ăn ở mức trung bình. Dù vậy, các nghiên cứu can thiệp chỉ ra loại hạt này không thay đổi được chỉ số đường huyết lúc đói hay HbA1c dài hạn.
Hậu phác bắc chính thống từ cây *Magnolia officinalis* chứa hai hoạt chất đặc trưng là magnolol và honokiol được khoa học công nhận kiểm soát chất lượng, trong khi các loại "hậu phác nam" dân gian là các loài cây thay thế khác, không cùng họ và không có hệ hoạt chất chuẩn hóa tương đương.
Cây hải sơn tùng gần đây được truyền miệng về công dụng sát khuẩn răng miệng, nhưng hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người xác nhận điều này. Các nghiên cứu mới chỉ ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa và ức chế tế bào trong phòng nghiệm, người dân không nên tự ý dùng vỏ cây để chữa bệnh.
Nhiều người e ngại hàm lượng chất béo cao trong hạt phỉ sẽ gây tăng cân và tích trữ mỡ thừa. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy cơ chế bù trừ năng lượng tự nhiên và giảm hấp thu lipid giúp cơ thể duy trì cân nặng ổn định, đồng thời cải thiện chất lượng khẩu phần ăn hàng ngày.
Nấm hầu não giàu hoạt chất sinh học giúp giảm viêm thần kinh và cải thiện tâm trạng nhẹ trong các can thiệp ngắn hạn. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng về điều trị mất ngủ và rối loạn lo âu vẫn còn hạn chế, chưa thể thay thế các phác đồ y khoa chính thống.
Nhiều nghiên cứu ống nghiệm và trên chuột ghi nhận nấm hầu não có hoạt tính ức chế vi khuẩn HP, giảm viêm và bảo vệ tế bào dạ dày. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn sơ khai, người bệnh tuyệt đối không dùng nấm để thay thế phác đồ kháng sinh chuẩn y khoa.
