Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.616 bài, trang 544 trên 1.481
Cúc mắt bò chứa các hợp chất có thể kích thích co bóp tử cung, tiềm ẩn nguy cơ sảy thai hoặc sinh non, đồng thời hoàn toàn thiếu hụt dữ liệu an toàn lâm sàng trên thai phụ. Chuyên gia khuyến cáo phụ nữ mang thai và cho con bú tuyệt đối không nên sử dụng loại thảo dược này.
Kem cúc kim tiền an toàn và giúp giảm phát ban hăm tã ở trẻ sơ sinh mà không gây tác dụng phụ. Dù vậy, thảo dược này cải thiện chậm hơn so với một số khoáng chất tự nhiên, đòi hỏi cha mẹ kiên trì và luôn duy trì vệ sinh khô thoáng cho da bé.
Cúc sao chứa dồi dào polyphenol và saponin, giúp giảm ho và kháng viêm hiệu quả trên mô hình động vật thí nghiệm. Dù vậy, bằng chứng trên người còn thiếu và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng chức năng gan, đòi hỏi người dùng phải hết sức cẩn trọng và tham vấn bác sĩ.
Uống cúc La Mã trong thời gian điều trị bằng thuốc chống đông warfarin tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết nguy hiểm do tương tác làm tăng cường tác dụng thuốc. Người bệnh cần hết sức thận trọng và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các loại trà thảo mộc.
Cúc liên chi dại không phải vị thuốc chữa bệnh mà là loài cỏ xâm lấn nguy hại chứa độc tố parthenin và chất cảm quang psoralen. Tiếp xúc với thân, lá hay phấn hoa của cây có thể gây viêm da dị ứng nặng nề, phồng rộp do ánh nắng và bùng phát hen suyễn.
Trà cúc mâm xôi giàu chất chống oxy hóa nhưng không phù hợp dùng hằng ngày cho phụ nữ mang thai, người dị ứng họ Cúc, bệnh nhân gan và người đang điều trị bệnh mạn tính do nguy cơ co bóp tử cung, dị ứng chéo và độc tính chuyển hóa.
Thịt cóc từ lâu được đồn thổi giàu đạm và kẽm hơn thịt ếch, giúp chữa còi xương. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy giá trị protein và vi chất của chúng tương đương nhau, trong khi việc dùng thịt cóc tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc chết người.
Chiết xuất nước từ cây cúc mốc ghi nhận khả năng hạ men gan, giảm oxy hóa và kháng viêm trên mô hình chuột nhiễm độc. Tuy nhiên, giới khoa học chưa ghi nhận thử nghiệm lâm sàng trên người, do đó người dân không nên tự ý dùng nước cúc mốc để thay thế thuốc chữa bệnh gan.
Nhiều lời truyền miệng cho rằng cúc liên chi dại có thể trị dứt bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, các bằng chứng hạ đường huyết hiện chỉ dừng lại ở thử nghiệm trên động vật, trong khi nguy cơ độc tính đối với gan, thận, hệ thần kinh và phản ứng dị ứng nghiêm trọng trên người đã được ghi nhận.
Nhiều người tin rằng hoạt chất apigenin trong trà cúc mâm xôi là chìa khóa vàng giúp ngủ ngon. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học chỉ ra lượng apigenin trong một tách trà khó đạt ngưỡng dược lý gây ngủ; tác dụng thực tế đến từ tổ hợp hoạt chất kích hoạt kênh Cl- trên thụ thể GABA kết hợp cùng hiệu ứng tâm lý thư giãn.
Nghiên cứu khoa học xác nhận cúc mốc chứa tinh dầu và nhiều hợp chất flavonoid quý, có khả năng ức chế NO, ROS và các cytokine tiền viêm trên tế bào thử nghiệm. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế trên người vẫn cần thêm dữ liệu lâm sàng trước khi ứng dụng rộng rãi.
Cù đèn lá dày chứa nhiều terpenoid kháng viêm và chống tạo mạch, tan tốt trong cồn hơn nước sôi thông thường. Do đó, rượu ngâm chiết kiệt hoạt chất hơn nhưng tiềm ẩn nguy cơ quá liều, trong khi sắc nước dịu hơn với dạ dày; người dùng cần kiểm soát liều chặt chẽ và không tự ý lạm dụng.
Việc tự ý kết hợp cúc lục lăng với thuốc chống viêm tây y (NSAID) tiềm ẩn rủi ro tương tác bất lợi, có thể làm gia tăng tải trọng chuyển hóa và thải trừ lên gan, thận. Người bệnh cần hiểu rõ cơ chế và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng chung.
Nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất cúc bạch nhật có độ an toàn cao, thuộc nhóm không độc và không gây tổn thương mô cơ quan. Người trưởng thành khỏe mạnh có thể dùng an toàn từ 3 đến 5 gam hoa khô mỗi ngày để thưởng thức và hỗ trợ chống oxy hóa.
Cải cúc trồng cung cấp nguồn vi khoáng dồi dào như canxi, sắt và tiền chất vitamin A, trong khi các loài cúc sao dại ngoài tự nhiên tuy cùng họ nhưng lại dễ tích tụ kim loại nặng độc hại từ đất, đòi hỏi người tiêu dùng phải phân biệt rõ để sử dụng ẩm thực an toàn.
Côn bố (Laminaria japonica) chứa hàm lượng iod dồi dào, giúp khắc phục tình trạng thiếu hụt vi chất hiệu quả ở liều lượng nhỏ. Tuy nhiên, ăn quá nhiều côn bố có thể gây thừa iod, ức chế tuyến giáp và đặc biệt làm tình trạng suy giáp ở người bệnh viêm tuyến giáp Hashimoto trở nên trầm trọng hơn.
Cù đèn lá dày được dân gian truyền tai chữa đau khớp, đau dạ dày nhưng chứa lượng lớn diterpene hoạt tính mạnh. Bằng chứng khoa học cho thấy các hoạt chất trong cây có tính độc tế bào đáng kể, tiềm ẩn nguy cơ kích ứng tiêu hóa và gây tổn thương gan thận nếu tự ý dùng kéo dài.
Trà cúc mâm xôi chứa nhiều flavonoid và axit phenolic hỗ trợ tim mạch, điều hòa phản ứng viêm và hệ renin-angiotensin. Tuy nhiên, bằng chứng hạ huyết áp hiện chủ yếu ở mức thử nghiệm phòng thí nghiệm và động vật, người bệnh không dùng trà thay thế thuốc kê đơn.
Cúc vu chứa hàm lượng rất cao carbohydrate chuỗi ngắn thuộc nhóm FODMAP, dễ gây đầy hơi dữ dội và đau bụng ở người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS). Việc thận trọng hoặc kiêng dùng củ này giúp người bệnh kiểm soát triệu chứng tiêu hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Trà cúc mâm xôi giàu lutein và chất chống oxy hóa giúp giảm mỏi mắt, bảo vệ tế bào võng mạc nhưng hoàn toàn không thể diệt khuẩn hay ngừa đau mắt đỏ lây nhiễm. Tuyệt đối không dùng nước trà để rửa mắt nhằm tránh nguy cơ bội nhiễm nguy hiểm.
