Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 696 trên 1.483
Nhiều người dù ăn uống đủ chất nhưng vẫn thiếu máu do các thành phần ức chế hấp thu sắt trong bữa ăn. Phytate, canxi, polyphenol, đạm đậu nành và đạm trứng/sữa có thể cản trở cơ thể nạp vi chất này. Việc điều chỉnh cách kết hợp thực phẩm và tách thời điểm dùng giúp giảm thiểu đáng kể tình trạng trên.
Ngủ dưới 6 tiếng kích thích dạ dày tăng tiết hormone ghrelin và làm xáo trộn tín hiệu leptin, khiến não bộ phát tín hiệu đòi nạp gấp carbohydrate nhanh từ đồ ngọt. Đồng thời, giấc ngủ bị cắt giảm còn làm suy giảm thể trạng, giảm hormone tạo cảm giác no PYY và ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất tập luyện.
Chế độ ăn Keto không làm giảm sức mạnh nâng tạ tối đa ở mức 1-RM, nhưng tình trạng cạn kiệt glycogen sẽ cản trở hiệu suất trong các hiệp tập lặp lại cường độ cao. Việc cắt giảm tinh bột dài hạn còn hạn chế tiến độ gia tăng sức mạnh bài tập và đòi hỏi theo dõi kỹ lượng lipid máu.
Quan niệm phải nạp protein trong vòng 30 phút sau tập để tránh mất cơ là sự phóng đại. Bằng chứng khoa học cho thấy cửa sổ hồi phục kéo dài nhiều giờ quanh buổi tập, và tổng lượng protein nạp đủ trong cả ngày mới là yếu tố quyết định sự phát triển cơ bắp.
Ăn nhiều muối khiến thận tăng đào thải natri, kéo theo lượng canxi bị thất thoát qua nước tiểu tăng vọt. Tình trạng này diễn ra âm thầm, làm giảm dự trữ canxi trong máu, buộc cơ thể rút dần khoáng chất từ xương để bù đắp, trực tiếp dẫn đến nguy cơ loãng xương và sỏi thận.
Nhu cầu tạo máu tăng vọt trong thai kỳ khiến khẩu phần ăn tự nhiên khó đáp ứng đủ, đặc biệt từ tuần thứ 20 trở đi và khi mang đa thai. Việc dựa hoàn toàn vào thực phẩm dễ dẫn đến thiếu máu thiếu sắt, đòi hỏi can thiệp bổ sung đúng liều lượng dựa trên xét nghiệm.
Nước điện giải không cần thiết cho các bài tập thông thường dưới 60 phút. Người tập ngắn, người muốn giảm mỡ, bệnh nhân tăng huyết áp hoàn toàn không nên lạm dụng để tránh nạp thừa natri và đường. Bù nước lọc đúng cách là giải pháp an toàn và hiệu quả nhất cho sức khỏe.
Khác với chạy bộ bền dựa nhiều vào đốt mỡ, tập HIIT phụ thuộc mạnh vào hệ thống đường phân kỵ khí. Kiểu bài tập cường độ cao này đòi hỏi kho dự trữ glycogen luôn đầy đủ, do đó chế độ ăn cần được phân bổ lượng tinh bột hợp lý theo chu kỳ thay vì cắt giảm cực đoan.
Ngồi liên tục 8 tiếng làm tiêu hao năng lượng ngoài tập luyện giảm sâu, khiến calo dễ dư thừa. Nhân viên văn phòng cần chủ động hạ thấp mật độ năng lượng khẩu phần, bổ sung nhiều chất xơ, duy trì bữa ăn cân bằng và ngắt quãng thời gian ngồi để kiểm soát đường huyết và duy trì cân nặng ổn định.
Uống một ly nước ấm ngay sau khi thức dậy giúp kích hoạt phản xạ dạ dày - đại tràng, duy trì các đợt co bóp tự nhiên của ống tiêu hóa và hỗ trợ quá trình làm trống dạ dày. Bằng chứng khoa học cho thấy nhiệt độ chất lỏng đóng vai trò trực tiếp trong việc điều hòa tần số co bóp cơ học đường ruột.
Ăn cá nhỏ nguyên xương cung cấp canxi hydroxyapatite tự nhiên với tỷ lệ hấp thu đường ruột đạt khoảng 22%, tương đương canxi tổng hợp. Ngược lại, vỏ tôm cấu tạo từ kitin khó tiêu, không mang lại hiệu quả hấp thu canxi như quan niệm dân gian.
Nghiên cứu cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải kết hợp bổ sung vitamin D3 giúp làm chậm tốc độ mất mật độ xương tại cổ xương đùi ở người già bị loãng xương. Tuy nhiên, chế độ này không làm tăng mật độ xương toàn thân hay thay đổi các dấu ấn hủy xương, do đó cần được áp dụng như biện pháp hỗ trợ kết hợp vận động.
Nhận kết quả đo mật độ xương thấp chưa đồng nghĩa với việc phải dùng thuốc ngay lập tức. Tối ưu hóa bữa ăn với đầy đủ canxi, vitamin D, vitamin K và tuân thủ chế độ ăn kháng viêm là bước can thiệp nền tảng được các hướng dẫn y khoa quốc tế khuyến cáo thực hiện đầu tiên.
Hạt sen và tâm sen từ lâu được dùng để an thần, định tâm. Nghiên cứu hiện đại cho thấy các alkaloid như liensinine, neferine và GABA hỗ trợ kích hoạt thụ thể giấc ngủ. Tuy nhiên, hoạt tính hạ áp và chống loạn nhịp của alkaloid mầm sen đòi hỏi người dùng kiểm soát liều lượng để tránh nguy cơ tim mạch.
Hội chứng đói ban đêm (NES) không chỉ là thói quen xấu mà là một rối loạn kết hợp giữa hành vi ăn uống và nhịp sinh học. Người bệnh thường bỏ bữa sáng, ăn trên 25% lượng calo sau bữa tối và thức giấc ăn đêm trong trạng thái hoàn toàn tỉnh táo.
Nước ngọt có gas, đặc biệt là dòng nước ngọt cola chứa acid phosphoric và caffeine, có liên quan mật thiết đến tình trạng suy giảm mật độ khoáng xương ở thanh thiếu niên. Thói quen lạm dụng loại đồ uống này làm rối loạn cân bằng phospho-canxi, cản trở hấp thu khoáng chất và làm tăng nguy cơ loãng xương sớm.
Tình trạng ăn đủ chất hoặc uống viên sắt nhưng vẫn thiếu máu thường do viêm teo dạ dày làm mất axit dịch vị (achlorhydria). Thiếu môi trường axit khiến sắt ferric (Fe3+) trong thức ăn không thể chuyển hóa thành dạng ferrous (Fe2+) hòa tan, làm ruột mất khả năng hấp thu khoáng chất này.
Người không dung nạp lactose thường gặp khó khăn trong việc đáp ứng mức khuyến nghị 1.000mg canxi mỗi ngày do kiêng hoàn toàn sữa. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể đạt mục tiêu này thông qua sữa không chứa lactose, sữa chua lên men, đồ uống thực vật tăng cường vi chất và các nguồn thực phẩm tự nhiên giàu khoáng chất.
Nhiều người tin rằng tập thể dục khi bụng đói giúp đốt mỡ thừa nhanh hơn. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy tập lúc đói chỉ làm tăng oxy hóa chất béo tức thì trong buổi tập, còn tổng lượng mỡ giảm trong ngày và dài hạn không khác biệt so với khi đã ăn.
Muốn tăng mật độ xương hiệu quả, chỉ nâng tạ hoặc chỉ uống canxi là chưa đủ. Khoa học chứng minh sự kết hợp đồng thời giữa bài tập kháng lực ở mức 70-85% 1RM và chế độ dinh dưỡng cung ứng đủ 1.000-1.300 mg canxi cùng 1,0-1,2 g đạm/kg thể trọng mỗi ngày là chìa khóa kích hoạt quá trình tạo xương tối ưu.
