Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 783 trên 1.483
Resveratrol cho thấy khả năng ngăn chặn rò rỉ và giảm tổn thương vi mạch võng mạc trên mô hình chuột đái tháo đường qua việc hạ nồng độ VEGF và chống viêm. Dù vậy, bằng chứng này hoàn toàn mang tính tiền lâm sàng và hiện vẫn chưa có thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên xác nhận hiệu quả trên người.
Nhiều quảng cáo ca ngợi anthocyanin trong việt quất đen giúp cải thiện thị lực ban đêm, nhưng các đánh giá hệ thống và thử nghiệm lâm sàng cho thấy hiệu quả này rất hạn chế ở người khỏe mạnh, chủ yếu chỉ hỗ trợ phục hồi sau chói sáng.
Tình trạng hay quên, giảm tập trung ở người ăn chay thường xuất phát từ việc thiếu hụt vitamin B12 kéo dài. Vi chất này cần thiết để duy trì lớp bao myelin bảo vệ tế bào não; việc nhận biết sớm và bổ sung kịp thời giúp phục hồi trí nhớ, ngăn ngừa tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
Uống bia rượu thường xuyên gây hại nghiêm trọng cho xương bằng cách ức chế trực tiếp sự tăng sinh của tạo cốt bào và làm giảm các chất chuyển hóa của vitamin D ở gan. Tình trạng này khiến việc tạo xương mới bị đình trệ, ruột kém hấp thu canxi, dẫn đến giảm mật độ xương và tăng nguy cơ gãy xương.
Bổ sung beta-carotene liều cao làm tăng nguy cơ ung thư phổi ở người hút thuốc lá, buộc nghiên cứu AREDS2 phải loại bỏ hoạt chất này khỏi công thức bổ mắt. Bằng chứng khoa học khuyến cáo người hút thuốc nên chuyển sang dùng lutein và zeaxanthin để bảo vệ võng mạc an toàn.
Tuy hàm lượng lutein trong lòng đỏ trứng gà thấp hơn rau xanh, nhưng nhờ ma trận lipid tự nhiên, dưỡng chất này có sinh khả dụng rất cao, dễ dàng hấp thu vào máu và tích tụ tại võng mạc để bảo vệ mắt.
Uống cồn mạn tính gây tổn thương đáy mắt qua cơ chế kép: ethanol trực tiếp phá hủy chu trình hô hấp ty thể tế bào thị giác, đồng thời làm giảm hấp thu và cạn kiệt nguồn vitamin B1 dự trữ. Thiếu hụt năng lượng kéo dài khiến sợi thần kinh thị giác thoái hóa, gây mờ mắt tiến triển và có thể mù lòa vĩnh viễn.
Khói thuốc lá không chỉ tàn phá phổi mà còn trực tiếp triệt tiêu mạng lưới chất chống oxy hóa bảo vệ mắt. Nghiên cứu cho thấy độc chất và stress oxy hóa từ khói thuốc khiến mật độ sắc tố hoàng điểm sụt giảm nhanh hơn gấp đôi, làm tăng nguy cơ suy giảm thị lực và mù lòa.
Khoảng một nửa dân số thế giới đang không nạp đủ lượng canxi cần thiết qua chế độ ăn hằng ngày. Tình trạng thiếu hụt cận lâm sàng diễn ra âm thầm, làm suy yếu xương khớp và kích hoạt các phản ứng co rút cơ, căng thẳng lo âu trước khi được phát hiện chính thức.
Đậu nành có thể giúp giảm cơn bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh, nhưng hiệu quả thực tế phụ thuộc lớn vào việc hệ vi sinh đường ruột có chuyển hóa được daidzein thành equol hay không. Bổ sung đậu nành phát huy tác dụng chậm, cần kiên trì nhiều tháng và không phải ai cũng đáp ứng như nhau.
Bổ sung vitamin D3 giúp hấp thu canxi, nhưng thiếu vitamin K2 có thể khiến canxi không gắn vào xương mà lắng đọng tại thành mạch máu. Hiểu rõ cơ chế hiệp đồng D3-K2 giúp điều phối canxi trúng đích, ngừa vôi hóa mạch máu và bảo vệ hệ xương khớp tối ưu.
Chế độ ăn DASH giàu kali, magie và giảm natri hỗ trợ sức khỏe thành mạch nhưng không thể thay thế phác đồ hạ nhãn áp. Để bảo vệ thần kinh thị giác khỏi tổn thương vĩnh viễn, người bệnh glaucoma cần tuân thủ thuốc nhỏ mắt theo chỉ định và tái khám chuyên khoa định kỳ.
Uống vitamin C và vitamin E riêng lẻ khó tạo màng chắn bức xạ hiệu quả cho da. Tuy nhiên, khi kết hợp cùng nhau, hai hoạt chất này tạo cơ chế tái sinh chống oxy hóa hiệp đồng, giúp giảm bỏng rát, ngăn tổn hại tế bào do tia cực tím, đồng thời hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa quang học từ bên trong.
Canxi cacbonat cần axit dạ dày để hòa tan, nên người già giảm tiết axit hoặc dùng thuốc dạ dày sẽ bị cản trở hấp thu nghiêm trọng khi uống lúc đói. Tuy nhiên, việc uống canxi cacbonat ngay trong bữa ăn hoặc chuyển sang dùng muối canxi hữu cơ như canxi citrat sẽ giúp phục hồi khả năng hấp thu về mức bình thường.
Canxi xitrat (hữu cơ) hấp thu tốt hơn canxi cacbonat (vô cơ) từ 20-27% khi bụng đói nhờ không phụ thuộc axit dạ dày. Tuy nhiên, khi uống cùng bữa ăn, canxi cacbonat vẫn đạt độ hấp thu tương đương với chi phí kinh tế hơn đáng kể.
Nhiều người cho rằng caffeine khiến chứng đỏ mặt (rosacea) bùng phát, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy nhiệt độ nóng của thức uống mới là nguyên nhân chính gây giãn mạch. Hoạt chất caffeine thậm chí còn hỗ trợ co mạch và giảm nguy cơ mắc bệnh.
Bổ sung đạm whey có thể làm bùng phát mụn trứng cá dạng sẩn viêm ở mặt và thân mình của người tập gym. Do chỉ số insulin cao cùng lượng axit amin leucine dồi dào kích thích bã nhờn, mụn thường kháng thuốc trị mụn thông thường và chỉ thuyên giảm rõ rệt khi ngừng sử dụng.
Chế độ ăn Địa Trung Hải giàu cá béo, rau xanh và các loại hạt giúp giảm tới 22–41% nguy cơ tiến triển thoái hóa điểm vàng (AMD) thể muộn. Bằng chứng từ các nghiên cứu đoàn hệ lớn xác nhận dinh dưỡng lành mạnh giúp chống oxy hóa và bảo tồn thị giác hiệu quả cho người cao tuổi.
Kiêng gluten đang bị lạm dụng như trào lưu làm sạch da, nhưng y học chỉ khuyến cáo áp dụng nghiêm ngặt cho bệnh nhân celiac mắc viêm da dạng herpetiformis. Tự ý cắt bỏ gluten khi chưa có chẩn đoán xác định không giúp cải thiện các bệnh da thông thường mà còn gây khó khăn cho việc xét nghiệm.
Chế độ ăn Keto có thể làm tăng đào thải canxi qua nước tiểu và ảnh hưởng xấu đến xương ở trẻ em điều trị bệnh lý, nhưng chưa cho thấy tác động tiêu cực rõ rệt lên mật độ xương ở người trưởng thành tập luyện hoặc giảm béo.
