Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 782 trên 1.483
Chiết xuất hạt nho giàu chất chống oxy hóa proanthocyanidins giúp bảo vệ tế bào trước tổn thương gốc tự do. Tuy nhiên, khoa học hiện nay hoàn toàn không có bằng chứng lâm sàng cho thấy hoạt chất này có thể rút ngắn trục nhãn cầu, làm giảm độ hay chữa khỏi tật cận thị.
Nhiều người tin rằng nhịn ăn gián đoạn 16:8 giúp tái tạo tế bào não và tăng trí nhớ nhờ kích thích BDNF. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy hiệu quả này chủ yếu mới được ghi nhận trên động vật, trong khi các thử nghiệm trên người vẫn còn hạn chế và cho kết quả trái chiều.
Nhiều người tin rằng uống vitamin C liều cao giúp làm sáng mắt và ngăn ngừa đục thủy tinh thể. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy viên uống đơn chất liều cao không giúp phòng ngừa bệnh, thậm chí còn làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể ở người trên 65 tuổi và người dùng thuốc corticosteroid.
Axit béo Omega-3 giúp hạ tốc độ hủy xương thông qua ức chế cytokin gây viêm và yếu tố biệt hóa RANKL, đồng thời hỗ trợ chuyển hóa tạo cốt bào. Bổ sung dưỡng chất này kết hợp cùng canxi, vitamin D và giảm bớt mỡ bão hòa mang lại lợi ích tích cực cho chu chuyển xương.
Bữa sáng giàu chất xơ, năng lượng giải phóng chậm từ yến mạch hoặc carbohydrate chỉ số đường huyết thấp giúp duy trì sự chú ý và trí nhớ học sinh tốt hơn ngũ cốc nhiều đường. Kết hợp thêm lượng protein vừa phải còn hỗ trợ kiểm soát thể trọng hiệu quả ở trẻ nhỏ.
Nhiều người tin rằng uống 1-2 ly rượu mỗi ngày giúp thư giãn và bảo vệ tế bào thần kinh. Tuy nhiên, các nghiên cứu chụp cộng hưởng từ (MRI) quy mô lớn chứng minh thói quen này làm giảm thể tích chất xám, teo mô não và gia tăng tổn thương mạch máu kể từ tuổi trung niên.
Nghiên cứu hình ảnh học não bộ cho thấy nồng độ vitamin D huyết thanh thấp liên quan chặt chẽ đến việc suy giảm thể tích hồi hải mã và làm trầm trọng thêm quá trình thoái hóa thần kinh. Tuy nhiên, mức nồng độ quá cao cũng tiềm ẩn rủi ro, đòi hỏi sự cân bằng khoa học thay vì tự ý lạm dụng viên uống bổ sung.
Cà phê không gây tăng nhãn áp kéo dài ở người khỏe mạnh, nhưng caffeine có thể làm tăng áp lực nội nhãn thoáng qua. Nhóm người có tiền sử gia đình mắc bệnh glaucoma hoặc mang biến thể gen nhạy cảm nhãn áp cần hạn chế dùng lượng lớn cà phê mỗi ngày.
Nhiều người tin rằng caffeine giúp khắc sâu kiến thức vào não bộ, nhưng khoa học cho thấy tác động kích thích tỉnh táo tức thì không đồng nghĩa với việc tăng cường trí nhớ dài hạn. Hiệu quả củng cố ký ức của caffeine còn nhiều tranh cãi, phụ thuộc chặt chẽ vào liều lượng, thời điểm dùng và loại thông tin tiếp nhận.
Theo dữ liệu lâm sàng AREDS2, liều tối ưu để làm chậm tiến triển thoái hóa điểm vàng thể nặng là 10 mg lutein kết hợp 2 mg zeaxanthin mỗi ngày. Đáng chú ý, hoạt chất này chỉ phát huy tác dụng ở người có tổn thương mắt nguy cơ cao, hoàn toàn chưa có bằng chứng giúp phòng ngừa bệnh ở người mắt bình thường.
Nhiều người tự ý uống vitamin E liều cao để bổ mắt mà không biết rằng bằng chứng khoa học cho thấy chất này không giúp ngừa thoái hóa điểm vàng. Trái lại, liều cao trên 400 IU mỗi ngày còn làm tăng nguy cơ đột quỵ xuất huyết não và tương tác gây chảy máu nguy hiểm.
Cả dầu nhuyễn thể và dầu cá đều giúp giảm áp lực thẩm thấu nước mắt, nhưng dầu nhuyễn thể dạng phospholipid cho thấy hiệu quả vượt trội hơn trong việc làm giảm triệu chứng khó chịu và ức chế các chất gây viêm trực tiếp trên bề mặt nhãn cầu.
Chất béo chuyển hóa công nghiệp từ thực phẩm chế biến sẵn không chỉ làm tổn thương mạch máu mà còn đẩy nhanh tốc độ suy giảm nhận thức. Kiểm soát cân nặng, tránh mỡ nội tạng và loại bỏ dầu hydro hóa giúp bảo tồn chất xám cùng các cấu trúc não bộ quan trọng.
Bổ sung acid béo omega-3 đường uống trước và sau phẫu thuật khúc xạ giúp biểu mô giác mạc liền nhanh hơn rõ rệt, cải thiện độ ổn định màng nước mắt và hỗ trợ phục hồi thị lực sắc nét sớm hơn cho người bệnh.
Viên bổ mắt AREDS 2 chỉ có tác dụng làm chậm tiến triển bệnh ở người mắc thoái hóa hoàng điểm thể trung bình hoặc đã chuyển nặng ở một mắt. Người khỏe mạnh, người mới chớm bệnh giai đoạn sớm hoặc đã tổn thương cả hai mắt uống sẽ không có tác dụng và gây lãng phí tiền bạc.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy các loại viên vi chất hay thực phẩm bổ sung giúp làm chậm cận thị ở trẻ em. Thay vì tốn kém tiền bạc, việc duy trì ít nhất 2 giờ hoạt động ngoài trời mỗi ngày dưới ánh sáng tự nhiên mới là biện pháp hiệu quả giúp bảo vệ thị lực cho trẻ.
Magie L-threonate nổi bật nhờ khả năng vượt qua hàng rào máu não thông qua chất vận chuyển glucose, giúp trực tiếp nâng cao nồng độ magie nội bào và làm tăng mật độ khớp thần kinh—điều mà các dạng muối magie thông thường khó làm được, từ đó mang lại tiềm năng hỗ trợ cải thiện khả năng học tập và trí nhớ.
Bổ sung viên canxi liều cao không giúp phòng ngừa gãy xương hông mà còn làm tăng nguy cơ sỏi thận và nhồi máu cơ tim. Ngược lại, dung nạp canxi tự nhiên qua chế độ ăn trên 1 gram mỗi ngày lại giúp liên kết oxalat trong ruột, bảo vệ hiệu quả hệ thống tiết niệu và mạch máu.
Nhiều người tin rằng uống chiết xuất bạch quả (Ginkgo biloba) giúp ngăn chặn sa sút trí tuệ và bảo vệ trí nhớ tuổi già. Tuy nhiên, các nghiên cứu đối chứng quy mô lớn khẳng định bạch quả không làm giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer hay sa sút trí tuệ ở cả người khỏe mạnh và người suy giảm nhận thức nhẹ.
Ăn khuya không chỉ gây tăng cân mà còn trực tiếp làm xáo trộn đồng hồ sinh học biểu bì của da. Nạp năng lượng sai thời điểm làm đảo lộn chu kỳ biểu hiện gen sửa chữa DNA vào ban đêm, khiến tế bào da suy giảm khả năng tự phục hồi trước tác hại của tia cực tím và đẩy nhanh tốc độ lão hóa.
