Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 872 trên 1.483
Ăn rau cải xoăn (kale) thay thịt đỏ có thể dẫn đến nguy cơ thiếu máu do sắt thực vật là dạng không-heme có tỷ lệ hấp thu thấp hơn nhiều so với sắt heme từ động vật. Nếu không kết hợp đúng cách với vitamin C hoặc lạm dụng đồ uống chứa tannin, cơ thể rất dễ bị cạn kiệt dự trữ sắt.
Lá củ dền hoàn toàn ăn được và cung cấp nhiều dưỡng chất quý, đặc biệt là nguồn vi chất dồi dào hơn phần củ. Tuy nhiên, bộ phận này tích tụ lượng oxalate hòa tan rất cao, có thể gây sỏi thận hoặc tổn thương thận nếu dùng sai cách hoặc không qua chế biến phù hợp.
Thực đơn thanh lọc 3 ngày bằng bí đỏ là phương pháp ăn kiêng đơn thực phẩm không an toàn, dễ gây mất cơ bắp nhẹ và hạ natri máu nếu uống nhiều nước. Dù bí đỏ giàu dưỡng chất, việc chỉ ăn một món không mang lại hiệu quả giảm mỡ bền vững.
Quan niệm uống nước củ dền buổi sáng giúp "thanh lọc máu" hoàn toàn sai lệch. Y học không có khái niệm dùng thực phẩm để lọc máu; chức năng đào thải độc tố do gan và thận khỏe mạnh tự đảm nhiệm liên tục. Nước củ dền chỉ hỗ trợ huyết áp và mạch máu nhờ hoạt chất sinh học tự nhiên.
Bí đỏ hồ lô có độ ẩm thấp hơn, đặc ruột hơn, đồng thời tích tụ hàm lượng đường tự nhiên và beta-carotene cao hơn so với bí đỏ quả tròn. Việc hiểu rõ khác biệt giúp bạn chế biến món ăn ngon miệng và tận dụng tối đa dưỡng chất.
Cải xoăn sở hữu tỷ lệ hấp thu canxi vượt trội, thậm chí cao hơn sữa bò nhờ chứa rất ít chất ức chế oxalat. Tuy nhiên, do mật độ canxi trên thể tích thực tế không quá đậm đặc, bạn cần tiêu thụ lượng rau khá lớn mới có thể đáp ứng đủ nhu cầu khoáng chất tương đương một ly sữa.
Cháo yến mạch không có công năng "thải độc" hay làm sạch ruột cấp tốc như các trào lưu truyền miệng. Lợi ích thực sự của ngũ cốc này đến từ việc vi sinh vật đường ruột lên men các phân tử chất xơ hòa tan, kích thích sản sinh các axit béo chuỗi ngắn giúp nuôi dưỡng tế bào biểu mô và hỗ trợ niêm mạc ruột.
Ăn bí ngô thường xuyên hỗ trợ giảm cân hiệu quả nhờ hàm lượng nước cao, giàu chất xơ giúp no lâu và mật độ năng lượng thấp. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ đạt được khi chế biến thanh đạm; nếu nấu cùng đường, sữa đặc hay cốt dừa, món ăn sẽ phản tác dụng, gây tăng cân nhanh chóng.
Tình trạng đầy bụng khó tiêu sau khi uống sữa mè đen thường xuất phát từ lớp vỏ giàu chất xơ thô, axit oxalic cùng lượng bọt khí sinh ra khi xay. Xử lý vỏ đúng cách, cân đối tỷ lệ nước và để sữa lắng bọt trước khi dùng sẽ giúp bảo vệ dạ dày tối ưu.
Rau lá xanh có thể tích lũy cadmium, chì và thạch tín qua hệ rễ từ đất cũng như qua khí khổng từ bụi mịn không khí. Mức độ ô nhiễm phụ thuộc lớn vào vị trí canh tác, nguồn nước tưới và từng giống cây, đòi hỏi sự kiểm soát chất lượng chặt chẽ để phòng ngừa nguy cơ cho gan, thận.
Ăn nhiều bí đỏ gây đầy hơi ở người có hệ tiêu hóa nhạy cảm do chứa các carbohydrate chuỗi ngắn thuộc nhóm FODMAP, cụ thể là oligosaccharide. Ruột non khó hấp thu các chất này, khiến chúng bị vi khuẩn đại tràng lên men nhanh sinh ra nhiều khí, gây căng trướng và đau tức bụng.
Củ dền chứa lượng kali cao trên 300mg/100g, rất nguy hiểm cho người suy thận mạn. Chức năng đào thải của thận suy giảm khiến lượng kali này tích tụ trong máu, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim ác tính, ngừng tim và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng xác nhận nước ép củ dền giúp hạ huyết áp tâm thu ngắn hạn nhờ cơ chế chuyển hóa nitrate vô cơ thành nitric oxide giãn mạch. Tuy nhiên, hiệu quả này mang tính tạm thời, biến mất khi ngừng uống và không thể thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ.
Nước ép củ dền giàu nitrate có thể kích thích sản sinh oxit nitric giúp giãn mạch và tăng tưới máu thùy trán tạm thời. Tuy nhiên, các nghiên cứu dài hạn cho thấy hiệu quả cải thiện nhận thức và lưu lượng máu não ở người cao tuổi vẫn chưa rõ ràng, không thể thay thế điều trị y khoa.
Củ dền chứa một lượng sắt nhất định cùng chất chống oxy hóa, nhưng hàm lượng thực tế không đủ để chữa khỏi thiếu máu do thiếu sắt. Người bệnh không thể dùng củ dền thay thế thuốc bù sắt y khoa và cần thăm khám bác sĩ để điều trị đúng nguyên nhân.
Luộc chín cải xoăn (kale) giúp giảm từ 30% đến 87% lượng oxalat hòa tan, vượt trội so với ăn sống hay hấp. Áp dụng phương pháp nấu sôi, đổ bỏ nước luộc và bổ sung đủ canxi trong bữa ăn là giải pháp hiệu quả giúp giảm hấp thu oxalat, ngăn ngừa nguy cơ sỏi thận canxi oxalat tái phát.
Nước ép củ dền chứa hàm lượng lớn nitrate vô cơ có thể thúc đẩy tạo oxit nitric làm giãn nở mạch máu và hạ huyết áp. Khi sử dụng liều cao cùng các thuốc hạ áp hoặc thuốc giãn mạch, người bệnh cần thận trọng trước nguy cơ cộng gộp tác dụng gây tụt huyết áp quá mức.
Nước ép củ dền tự làm tại nhà giữ được lượng sắc tố betalain và chất chống oxy hóa cao hơn hẳn loại đóng chai công nghiệp. Quá trình xử lý nhiệt thanh trùng cùng thời gian lưu trữ trên kệ hàng của nước ép đóng chai là nguyên nhân chính làm đứt gãy và suy giảm độ sinh khả dụng của các hợp chất quý này.
Vỏ bí đỏ chứa lượng lớn chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa nhưng cũng là bộ phận dễ lưu giữ dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật. Việc gọt bỏ vỏ giúp loại bỏ phần lớn nguy cơ hóa chất, trong khi người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh chỉ nên ăn cả vỏ khi quả bí non, sạch và được sơ chế kỹ lưỡng.
Củ dền chứa hoạt chất betalain có khả năng kháng viêm và giảm đau trong các mô hình thí nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, bằng chứng trực tiếp trên bệnh nhân viêm khớp hiện còn rất hạn chế, người bệnh không nên dùng củ dền để thay thế các loại thuốc điều trị đặc hiệu.
