Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 915 trên 1.483
Nước tương tamari làm từ đậu nành lên men chứa lượng purin tồn dư thấp trong khẩu phần ăn thực tế, không làm tăng acid uric máu. Bệnh nhân gút hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng loại gia vị này để nêm nếm, chỉ cần lưu ý lượng muối natri nếu có kèm tăng huyết áp.
Tamari không chứa đường tinh luyện và giàu axit amin từ đậu nành lên men, giúp người tiền tiểu đường kiểm soát tốt đỉnh đường huyết sau ăn. Gia vị này hỗ trợ kích hoạt insulin pha sớm nhưng cần dùng lượng vừa phải do chứa hàm lượng muối cao.
Chất xơ pectin trong củ cải trắng hỗ trợ rút ngắn thời gian phân qua đại tràng và thúc đẩy lợi khuẩn đường ruột phát triển. Tuy nhiên, y học xác định chất xơ chỉ mang lại hiệu quả nhuận tràng ở mức độ táo bón nhẹ đến vừa, không thể thay thế phác đồ điều trị chuyên khoa.
Trà Ume-Sho-Kuzu là thức uống dưỡng sinh quen thuộc từ quả mơ muối, nước tương shoyu và bột sắn dây. Dù hỗ trợ làm ấm cơ thể và bù nước nhờ muối khoáng, công dụng "giải cảm thần tốc" phần lớn đến từ hiệu ứng tâm lý và chăm sóc triệu chứng, do thiếu hoàn toàn thử nghiệm lâm sàng đối chứng.
Melanoidin hình thành từ phản ứng Maillard trong nước tương ủ lâu năm đóng góp từ 34% đến 75% hoạt tính chống oxy hóa trong ống nghiệm. Dù sở hữu khả năng bẫy gốc tự do ấn tượng, tamari vẫn là gia vị chứa nồng độ muối cao, cần được sử dụng chừng mực thay vì xem như thuốc bổ.
Bainiku Ekisu – dịch ép cô đặc từ quả mơ Nhật Bản – chứa hợp chất quý mumefural giúp cải thiện lưu thông máu và ngăn ngừa tổn thương mạch máu trong các nghiên cứu tiền lâm sàng. Tuy nhiên, sản phẩm này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị bệnh tim mạch.
Quá trình lên men kéo dài làm suy giảm và biến đổi phần lớn isoflavone trong nước tương shoyu thành các hợp chất dẫn xuất. Hàm lượng phytoestrogen tồn lưu trong shoyu rất thấp, không đủ khả năng gây rối loạn nội tiết tố ở người khi sử dụng như một gia vị thông thường hàng ngày.
3-MCPD là tạp chất sinh ra từ quá trình thủy phân đạm thực vật bằng axit clohydric ở nhiệt độ cao, có độc tính đối với thận và khả năng gây ung thư. Ngược lại, nước tương lên men vi sinh tự nhiên không chứa chất độc này, mang lại sự an toàn cho bữa ăn gia đình.
Việc chuyển từ cà phê sang trà kukicha không giúp người thiếu máu cải thiện ferritin huyết thanh, do cả hai đều chứa hợp chất cản trở hấp thu sắt. Bệnh nhân cần điều chỉnh thời điểm uống cách xa bữa ăn và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ để phục hồi nguồn sắt dự trữ.
Chiết xuất từ quả mơ *Prunus mume* cho thấy khả năng ức chế chuyển động và sự bám dính của vi khuẩn *Helicobacter pylori* trong ống nghiệm và mô hình động vật. Dù vậy, dữ liệu này chỉ dừng ở mức tiền lâm sàng, người bệnh tuyệt đối không dùng mơ muối thay thế phác đồ kháng sinh chuẩn.
Nhiều lời đồn cho rằng mơ muối umeboshi chứa vanillin giúp kích thích đốt mỡ và giảm cân nhanh chóng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở các thử nghiệm sơ bộ trên chuột, chưa có bất kỳ can thiệp lâm sàng nào chứng minh món ăn này giúp giảm béo ở người.
Nhiều người bệnh suy thận mạn tin dùng nước tương Tamari hoặc Shoyu vì nghĩ đậu nành lên men tự nhiên sẽ an toàn hơn muối tinh. Tuy nhiên, quy trình chiết xuất đậm đặc khiến cả hai loại gia vị này tích tụ tải lượng kép từ natri cao và kali hòa tan dồi dào, tiềm ẩn nguy cơ tăng huyết áp và tăng kali máu nguy hiểm.
Quan niệm cho rằng trà bancha hoàn toàn không gây ố men răng là sai lầm. Dù lành tính, bancha vẫn chứa tannin và các hợp chất màu tự nhiên có thể bám vào bề mặt men răng, đặc biệt khi răng có khiếm khuyết hoặc tiếp xúc thường xuyên.
Mơ muối umeboshi dù nổi tiếng trong ẩm thực dưỡng sinh nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe lớn. Hàm lượng natri đậm đặc và axit hữu cơ cao trong món ăn này có thể gây nguy hiểm cho người mắc bệnh thận, huyết áp cao, đau dạ dày và phù nề.
Quả mơ Nhật Bản chứa nhiều polyphenol có tiềm năng hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người còn hạn chế, và quả mơ muối umeboshi chứa hàm lượng natri rất cao nên không thể dùng thay thế thuốc hạ đường huyết.
Ăn mơ muối umeboshi được nhiều người tin là cách giảm dị ứng thời tiết. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới chỉ ghi nhận chiết xuất quả mơ ức chế giải phóng histamin trên mô hình tế bào và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định hiệu quả điều trị trên người.
Nước tương ủ truyền thống giàu hương vị nhưng chứa hàm lượng muối, histamine và tyramine cao, đồng thời có thể lẫn gluten từ lúa mì. Người mắc bệnh thận mạn, tim mạch, nhạy cảm histamine, Celiac và người đang dùng thuốc chống trầm cảm MAOI cần đặc biệt cẩn trọng khi dùng để tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Nhiều người tin rằng đặt một quả mơ muối umeboshi vào giữa hộp cơm nắm có thể ngăn ngừa ngộ độc thực phẩm. Dù axit và muối có đặc tính ức chế vi sinh vật nhất định, cơ chế bảo vệ tự nhiên này có phạm vi rất hẹp, hoàn toàn không thể thay thế các biện pháp bảo quản an toàn.
Nước luộc củ sen chứa lượng lớn vitamin nhóm B, khoáng chất và chất chống oxy hóa hòa tan từ thực phẩm trong quá trình đun nấu. Thay vì đổ bỏ gây lãng phí, bạn nên giữ lại phần nước này để làm canh hoặc nước uống thanh nhiệt nhằm tối ưu hóa giá trị dinh dưỡng cho bữa ăn.
Nhiều người dùng nước tương (shoyu) thay muối vì nghĩ thanh đạm hơn, nhưng thực tế một thìa canh shoyu có thể chứa tới gần 800 mg natri, tương đương gần 2 g muối ăn và chiếm gần 40% giới hạn tiêu thụ cả ngày do WHO khuyến cáo.
