Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 931 trên 1.483
Nhiều vi khuẩn axit lactic trong thực phẩm lên men có thể mang gen kháng kháng sinh do quá trình chọn lọc tự nhiên hoặc áp lực môi trường. Tuy nhiên, phần lớn đây là tính kháng nội tại không truyền nhiễm, không sinh độc tố và không làm giảm giá trị dinh dưỡng của thực phẩm nếu được kiểm soát tốt.
Phân loại âm dương trong thực dưỡng Ohsawa mang tính triết lý, không phản ánh chính xác cơ chế sinh hóa hiện đại. Khoa học chứng minh thực dưỡng giúp kháng viêm và hỗ trợ tim mạch nhờ giàu chất xơ, nhưng dễ gây thiếu hụt protein, canxi, vitamin D và B12 nếu thiếu nguồn động vật bổ trợ.
Tương tamari và miso chứa nhiều vi sinh vật có lợi, nhưng nhiệt độ nấu sôi sẽ tiêu diệt hầu hết lợi khuẩn này. Bù lại, quá trình lên men kéo dài tạo ra nhiều dưỡng chất sinh học bền nhiệt, mang lại lợi ích cho hệ tiêu hóa nếu dùng đúng cách.
Hiện tượng đau đầu, mệt mỏi khi mới bắt đầu ăn thực dưỡng không phải là "phản ứng thải độc" hay cơ thể tống xuất chất cặn bã. Khoa học chứng minh đây là hệ quả của việc sụt giảm calo đột ngột, cạn kiệt glucose dự trữ và mất nước đi kèm rối loạn điện giải tạm thời.
Người bệnh thận mạn không nên ăn gạo lứt mè đen theo lối thực dưỡng đơn điệu vì nguy cơ tích tụ phospho và kali. Thay vì kiêng kỵ tuyệt đối hoặc lạm dụng, việc kết hợp chừng mực ngũ cốc nguyên cám vào chế độ ăn cân bằng dưới sự hướng dẫn y khoa sẽ an toàn và có lợi cho tim mạch.
Nghiên cứu động vật cho thấy tương miso lâu năm có thể hỗ trợ bảo vệ tế bào ruột trước tia xạ liều cao nếu dùng dự phòng, nhưng hoàn toàn không có khả năng "thải độc" hay loại bỏ phóng xạ khỏi cơ thể như nhiều đồn thổi.
Thực dưỡng âm dương và ăn thuần chay thường bị đánh đồng nhưng khác biệt căn bản về triết lý, cấu trúc bữa ăn và cách lựa chọn thực phẩm địa phương. Bài viết giải mã sự khác nhau khoa học, tác động chuyển hóa và những rủi ro dinh dưỡng cần lưu ý.
Rong biển giàu dưỡng chất nhưng chứa hàm lượng iod biến thiên rất lớn, tác động trái ngược lên từng thể bệnh tuyến giáp. Người mắc cường giáp hoặc viêm tuyến giáp tự miễn Hashimoto cần kiểm soát nghiêm ngặt hoặc tránh dùng rong biển liều cao để phòng ngừa rối loạn hormone và các biến chứng nguy hiểm.
Người ăn thực dưỡng thuần túy không bù vi chất có nguy cơ cao bị thiếu vitamin B12, dẫn đến thiếu máu hồng cầu to và tổn thương thần kinh mạn tính. Khoa học chứng minh tình trạng này làm suy giảm độ khéo léo vận động, thăng bằng và có thể gây biến chứng thần kinh không thể phục hồi nếu kéo dài.
Tỷ lệ muối mè truyền thống thường chứa lượng muối khá lớn so với nhu cầu thực tế. Theo khuyến cáo dinh dưỡng hiện đại, người trưởng thành chỉ nên nạp dưới 2000 mg natri mỗi ngày, do đó công thức muối mè cần được điều chỉnh thật loãng để bảo vệ tim mạch và huyết áp.
Ăn thực dưỡng quá nghiêm ngặt dễ đẩy cơ thể vào tình trạng thiếu máu, rụng tóc và suy nhược cơ bắp do thiếu hụt vi chất. Nhận biết sớm các dấu hiệu suy dinh dưỡng thông qua suy giảm lực nắm, mệt mỏi và chậm phát triển thể chất giúp người thực hiện kịp thời điều chỉnh thực đơn trước khi tổn thương sâu sắc.
Nhiều người dùng miso vì tin rằng vi khuẩn sống hỗ trợ tiêu hóa. Nghiên cứu vi sinh cho thấy lợi ích chính đến từ việc phối hợp cộng hưởng: các enzyme nấm mốc và chất nền xơ prebiotic nuôi dưỡng khuẩn ruột sẵn có, thay vì chỉ phụ thuộc vào vi sinh vật sống sót qua đường tiêu hóa.
Ăn thực dưỡng giảm cân hoàn toàn dựa trên cơ chế thâm hụt calo khi cắt giảm năng lượng và tăng chất xơ, không phải do cân bằng năng lượng âm dương. Bằng chứng khoa học chứng minh việc giảm cân chỉ xảy ra khi năng lượng tiêu hao lớn hơn năng lượng nạp vào cơ thể.
Áp dụng chế độ ăn dặm thực dưỡng âm dương thuần ngũ cốc khiến trẻ nhỏ đối mặt nguy cơ còi xương nghiêm trọng do thiếu hụt canxi và vitamin D. Sự kết hợp giữa việc kiêng sữa hoàn toàn và lượng chất xơ quá cao từ ngũ cốc cản trở hấp thu khoáng chất, gây tổn hại trực tiếp đến sự phát triển của hệ xương.
Nhịn hoặc hạn chế nước theo các phương pháp thực dưỡng cực đoan gây sụt giảm nghiêm trọng lưu lượng máu qua thận và tốc độ lọc cầu thận. Tình trạng này làm cô đặc axit uric, canxi, thúc đẩy tạo sỏi và kích hoạt các phản ứng viêm xơ hóa phá hủy chức năng thận.
Lời đồn thả rong biển kombu giúp triệt tiêu hoàn toàn chất gây đầy hơi khi nấu đỗ là không chính xác về mặt sinh học. Enzyme phân giải đường không thể sống sót ở nhiệt độ sôi; bí quyết thực sự giúp bụng êm ái nằm ở việc ngâm đỗ đủ lâu và đổ bỏ nước ngâm trước khi ninh kỹ.
Thực phẩm "âm - dương" theo y học cổ truyền không tương đương tính axit hay kiềm sinh hóa. Chế độ ăn ảnh hưởng đến lượng đào thải axit qua thận và pH nước tiểu, nhưng cơ thể người khỏe mạnh luôn tự duy trì ổn định pH máu.
Quá trình thủy phân đậu nành lên men tạo ra nhiều tiền chất dẫn truyền thần kinh quan trọng như GABA và tryptophan. Các nghiên cứu cho thấy các hoạt chất này giúp giảm hưng phấn thần kinh, rút ngắn thời gian vào giấc ngủ và cải thiện hệ vi sinh đường ruột, biến súp miso thành món ăn hỗ trợ giấc ngủ hiệu quả.
Rong biển giàu chất xơ alginate và kali tự nhiên, có tiềm năng hỗ trợ giảm lượng natri tiêu thụ và hạ huyết áp khi dùng thay muối ăn. Tuy nhiên, rong biển vẫn chứa natri tự nhiên, người bệnh thận hoặc đang dùng thuốc hạ áp cần thận trọng với nguy cơ tăng kali máu.
Bột rong biển rắc cơm (Furikake) thường được coi là giải pháp ăn dặm tiện lợi giúp trẻ ăn ngon miệng. Tuy nhiên, đằng sau lớp rong biển sấy là hàm lượng muối, mì chính và chất điều vị đáng kể. Nếu phụ huynh lạm dụng mà không đọc nhãn dinh dưỡng, sản phẩm lành mạnh này có thể biến thành nguồn nạp natri dư thừa.
