Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 956 trên 1.483
Chế độ ăn Keto nhiều dầu mỡ có thể làm tăng hấp thu các thuốc tan trong mỡ và làm biến đổi tỷ lệ gắn kết protein huyết tương, khiến lượng thuốc tự do có hoạt tính trong máu tăng lên. Người dùng thuốc cần hiểu rõ cơ chế này để tránh nguy cơ ngộ độc hoặc giảm hiệu quả trị bệnh.
Uống thuốc hạ sốt Ibuprofen cùng sữa không giúp bảo vệ dạ dày khỏi nguy cơ viêm loét như lời đồn. Bản chất tổn thương tiêu hóa do Ibuprofen gây ra xuất phát từ cơ chế toàn thân, việc dùng sữa hay kiềm hóa dạ dày không ngăn được tác hại này mà còn có thể làm chậm tốc độ hấp thu và phát huy tác dụng của thuốc.
Cao dán và kem bôi chứa chiết xuất ớt (capsaicin) giúp giảm đau cơ khớp nhờ khả năng kích thích rồi làm cạn kiệt nguồn dự trữ chất P cùng các chất dẫn truyền tại đầu dây thần kinh cảm giác. Khi chất dẫn truyền này vơi đi, tín hiệu đau truyền về não bộ bị chặn lại, mang đến hiệu quả xoa dịu đau nhức mạn tính.
Nhiều người có thói quen uống cà phê cùng thuốc chống say Dimenhydrinat để tránh buồn ngủ. Tuy nhiên, caffeine kích thích hệ thống tiền đình và thúc đẩy quá trình bù trừ, từ đó có thể đối kháng một phần tác dụng ức chế thụ thể thần kinh trung ương của thuốc, làm giảm sút hiệu quả ngăn ngừa buồn nôn và say xe.
Khi dùng chung với kháng sinh ciprofloxacin, thói quen uống cà phê có thể khiến bạn bị tim đập nhanh, lo âu và bồn chồn dữ dội. Nguyên nhân do ciprofloxacin ức chế enzyme CYP1A2 tại gan, làm chậm quá trình đào thải và gây tích tụ caffeine độc hại trong máu.
Rượu bia không trực tiếp vô hiệu hóa khả năng diệt khuẩn của kháng sinh metronidazole, nhưng mối nguy lớn nhất đến từ nguy cơ kích hoạt phản ứng giống disulfiram. Tương tác này có thể gây buồn nôn, đỏ bừng mặt, tim đập nhanh và tụt huyết áp nghiêm trọng, dù bằng chứng lâm sàng hiện đại cho thấy mức độ phản ứng thực tế còn nhiều tranh cãi.
Nghiên cứu trên động vật cho thấy chiết xuất từ lá và hạt đỗ trọng giúp tăng mật độ khoáng xương, cải thiện vi cấu trúc bè xương và cân bằng quá trình hủy xương. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn thiếu, phụ nữ mãn kinh không nên tự ý dùng đỗ trọng thay thế thuốc điều trị loãng xương.
Nhiều người tin sữa hạt như đậu nành, hạnh nhân lành tính hơn sữa bò nên an toàn khi uống chung với thuốc tây. Tuy nhiên, các hạt nano tiêu hóa, polyphenol cùng canxi bổ sung trong sữa hạt vẫn có thể làm chậm hấp thu và tương tác bất lợi với dược chất.
Ăn kèm một lượng nhỏ bơ hoặc dầu ô liu khi uống vitamin A, D, E, K giúp kích thích tiết dịch mật và tạo micelle hỗn hợp, hỗ trợ hòa tan và vận chuyển vi chất qua niêm mạc ruột hiệu quả hơn mà không cần nạp quá nhiều chất béo trong bữa ăn.
Phụ nữ mang thai ăn nhiều ức gà hoàn toàn có thể đối mặt với nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt nếu dùng loại thịt trắng này thay thế hoàn toàn cho thịt đỏ. Dù ức gà giàu đạm, mật độ sắt heme trong thịt trắng rất thấp, không đủ đáp ứng nhu cầu tạo máu tăng vọt trong thai kỳ.
Uống kháng sinh cùng sữa hoặc chế phẩm canxi khiến canxi liên kết với thuốc tạo thành phức hợp chelat không tan, làm suy giảm nghiêm trọng lượng thuốc hấp thu vào máu. Thói quen này triệt tiêu tác dụng diệt khuẩn của ciprofloxacin và tetracycline, khiến bệnh kéo dài và tăng nguy cơ kháng thuốc.
Người bị viêm loét dạ dày không bắt buộc phải kiêng tuyệt đối ớt nếu bệnh đã ổn định. Nghiên cứu khoa học cho thấy hoạt chất capsaicin ở liều lượng rất nhỏ có thể hỗ trợ tăng tưới máu niêm mạc và giảm tiết acid, nhưng ăn quá cay hoặc dùng liều cao sẽ gây phản tác dụng và làm tổn thương dạ dày.
Uống thuốc hạ huyết áp cùng sữa có thể gây tương tác sinh học do các peptide từ đạm sữa cạnh tranh cùng thụ thể với thuốc ức chế men chuyển. Tương tác này tiềm ẩn nguy cơ làm giảm hiệu quả điều trị hoặc biến động huyết áp. Người bệnh nên uống thuốc với nước lọc và uống sữa cách xa tối thiểu 1-2 giờ.
Nhiều người có thói quen uống thuốc với nước lọc lúc bụng đói mà không biết rằng với thuốc trị nấm Griseofulvin, thiếu chất béo sẽ làm giảm hấp thu trầm trọng. Uống cùng một ly sữa béo giúp thuốc hòa tan tối đa và tăng nồng độ dược chất ngấm vào máu.
Ăn ức gà vào bữa tối không gây khó tiêu hay rối loạn giấc ngủ nếu chế biến thanh đạm và ăn lượng vừa phải. Nguồn đạm nạc này chứa tryptophan hỗ trợ sản xuất hormone điều hòa giấc ngủ, khác với thực phẩm nhiều dầu mỡ dễ làm gián đoạn giấc ngủ sâu.
Hấp là phương pháp giữ lại hàm lượng đạm trong ức gà tốt nhất với tỷ lệ bảo tồn lên tới 91%, trong khi luộc làm thất thoát khoảng 19% protein thô vào nước dùng. Kiểm soát nhiệt độ nấu vừa chín tới là chìa khóa giúp thịt mọng nước và giàu dưỡng chất.
Caffeine có khả năng hiệp đồng giúp paracetamol tăng tốc độ hấp thu và nâng cao hiệu lực giảm đau rõ rệt đối với các cơn đau cấp tính. Tuy nhiên, việc tự ý uống thuốc bằng cà phê không được khuyến khích vì khó kiểm soát liều lượng và dễ gây kích ứng dạ dày, bồn chồn, chóng mặt.
Dùng quế cassia liều cao nhằm hỗ trợ hạ đường huyết tiềm ẩn nguy cơ gây độc cho tế bào gan do chứa hàm lượng coumarin đáng kể. Hoạt chất này có thể gây hoại tử tế bào gan, đẩy men gan tăng cao và tương tác bất lợi với các thuốc điều trị, đặc biệt trên người có sẵn bệnh nền gan mật.
Các nghiên cứu dịch tễ cho thấy thói quen ăn ớt ở mức độ rất cao có liên quan đến việc gia tăng nguy cơ ung thư thực quản và ung thư dạ dày. Tuy nhiên, tiêu thụ ở mức vừa phải không làm tăng nguy cơ mà còn mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch.
Chiết xuất cồn-nước từ cây ốc tử cho thấy tiềm năng bảo vệ gan trên mô hình thực nghiệm nhờ khả năng làm giảm men gan AST, ALT, ALP và hạn chế hoại tử tế bào. Dù vậy, bằng chứng hiện tại mới dừng ở mức tiền lâm sàng và cần thêm nghiên cứu trước khi áp dụng thực tế.
