Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 957 trên 1.483
Capsaicin trong ớt cay không làm mất tác dụng của các loại thuốc hạ sốt như chất ức chế cyclooxygenase, dù hoạt chất này kích thích thụ thể nhiệt và can thiệp điều hòa vùng dưới đồi. Người bệnh đang sốt không nên lạm dụng đồ cay nóng vì không giúp giải sốt nhanh hơn mà còn dễ gây kích ứng đường tiêu hóa.
Sữa giúp giải cay do ớt nhanh và hiệu quả hơn hẳn nước lạnh nhờ protein casein liên kết trực tiếp với capsaicin, kết hợp cùng chất béo hòa tan hoạt chất cay. Trong khi đó, nước lạnh chỉ làm mát tạm thời bề mặt lưỡi mà không thể loại bỏ phân tử ớt kỵ nước.
Đẹn ba lá chứa hoạt chất casticin có khả năng kháng viêm, giảm tiết nhầy và chống oxy hóa trên niêm mạc hô hấp qua thực nghiệm. Tuy nhiên, uống nước sắc chỉ mang tính hỗ trợ làm dịu triệu chứng nghẹt mũi, không thể thay thế thuốc điều trị viêm xoang đặc hiệu.
Đỗ trọng là vị thuốc quý giúp mạnh gân cốt nhưng nghiên cứu độc chất học cho thấy lạm dụng liều cao kéo dài có thể gây tổn thương thận bán trường diễn. Người dùng cần hiểu rõ ngưỡng an toàn và tránh tự ý uống liên tục nhiều tháng.
Ức gà là nguồn đạm nạc ít béo quen thuộc nhưng người viêm loét dạ dày cần hiểu rõ tác động sinh lý khi ăn. Thịt giàu protein kích thích tế bào thành dạ dày tăng tiết axit clohydric, gây nguy cơ xót hoặc trợt loét niêm mạc nếu dùng sai cách hay ăn quá nhiều trong một bữa.
Chiết xuất cây ốc tử chứa nhiều flavonoid và polyphenol quý, có khả năng ức chế mạnh tụ cầu vàng và ngăn tạo màng sinh học vi khuẩn. Tuy nhiên, người dân tuyệt đối không tự ý đắp bột vỏ cây thô lên vết thương hở vì nguy cơ nhiễm trùng cao, cần tuân thủ hướng dẫn y tế chuẩn xác.
Ức gà đông lạnh vẫn giữ được hàm lượng protein dồi dào nhưng cấu trúc sợi cơ, độ hòa tan đạm và khả năng giữ nước sẽ suy giảm dần theo thời gian bảo quản. Sự hình thành tinh thể đá kết hợp phản ứng oxy hóa chất béo khiến thịt rã đông dễ bị khô xác, mất dịch bào và biến đổi màu sắc so với thịt tươi.
Người dùng thuốc Alendronate điều trị loãng xương bắt buộc phải tránh uống sữa tối thiểu 30 phút sau khi uống thuốc. Do canxi trong sữa liên kết và cản trở hấp thu thuốc qua ruột, việc uống sữa quá gần thời điểm dùng thuốc sẽ triệt tiêu hiệu quả điều trị và làm giảm mật độ xương.
Người cao tuổi bắt buộc phải uống thuốc loãng xương bisphosphonate khi bụng đói vì thức ăn sẽ cản trở hoàn toàn sự hấp thu. Việc này an toàn khi người bệnh uống trọn viên với nhiều nước và giữ tư thế thẳng đứng, nhưng sẽ gây viêm loét thực quản cấp nếu dùng sai cách.
Nghiên cứu khoa học xác nhận hoạt chất capsaicin trong quả ớt hầu như không truyền vào sữa mẹ. Việc người mẹ ăn ớt với lượng vừa phải không làm dòng sữa bị cay, không gây bỏng rát đường tiêu hóa của trẻ mà chỉ cần điều chỉnh dựa trên sự dung nạp của mẹ và phản ứng của bé.
Người bị rối loạn mỡ máu không cần loại trừ ức gà hay cá biển mà nên kết hợp cả hai. Ức gà chứa ít chất béo và cholesterol, giúp kiểm soát năng lượng nạp vào, trong khi cá biển cung cấp acid béo omega-3 hỗ trợ hạ triglyceride máu.
Miếng dán capsaicin 8% nồng độ cao chiết xuất từ ớt đã được chứng minh giúp làm trơ các sợi thần kinh cảm nhận đau, mang lại hiệu quả giảm đau thần kinh sau zona kéo dài tới 3 tháng chỉ sau một lần dán 60 phút, nhưng bắt buộc phải do nhân viên y tế thực hiện.
Người mới ốm dậy thường chán ăn do dạ dày suy giảm khả năng co bóp và dễ bị quá tải thể tích. Giải pháp khoa học là chia nhỏ thức ăn thành 4–5 bữa mỗi ngày, mỗi bữa khoảng 200–250g và cách nhau từ 2,5 đến 3 tiếng để dạ dày kịp làm rỗng, giảm trướng bụng và kích thích cảm giác ngon miệng.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy dịch chiết lá đỗ trọng giúp kích hoạt chuyển hóa lipid, ức chế tổng hợp mỡ và hỗ trợ giảm tích tụ mỡ nội tạng ở động vật. Tuy nhiên, việc uống trà lá đỗ trọng chỉ mang tính bổ trợ và không thể thay thế chế độ ăn uống lành mạnh hay tập luyện.
Các nghiên cứu khoa học thực nghiệm cho thấy địa hoàng không gây hại cho thận mà còn hỗ trợ bảo vệ thận trước tình trạng xơ hóa, viêm nhiễm và suy giảm chức năng. Tuy nhiên, bằng chứng về độ an toàn dài ngày trên gan còn hạn chế, đòi hỏi người dùng phải thận trọng và tham vấn bác sĩ.
Mủ cây ốc tử chứa heteropolysaccharide tự nhiên có đặc tính tạo gel, hỗ trợ làm chậm rỗng dạ dày và kích thích tiết hormone tạo no GLP-1 tạm thời. Dù vậy, các nghiên cứu khẳng định chất gôm không thể làm giảm cân trực tiếp nếu thiếu chế độ dinh dưỡng thâm hụt calo khoa học.
Uống nước dừa khi đang dùng thuốc hạ áp giữ kali như spironolactone tiềm ẩn rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Nước dừa chứa hàm lượng kali rất cao, khi kết hợp cùng cơ chế giữ kali của thuốc có thể gây tăng kali máu cấp tính, dẫn đến loạn nhịp tim nguy hiểm, yếu liệt cơ và làm tăng nguy cơ tử vong.
Nước ép lựu chứa các hợp chất polyphenol tự nhiên có khả năng ức chế enzyme CYP3A4 và bơm vận chuyển P-glycoprotein tại đường ruột, làm giảm quá trình chuyển hóa tacrolimus. Tương tác này có thể khiến nồng độ thuốc chống thải ghép trong máu tăng vọt bất thường, đẩy người bệnh ghép thận vào nguy cơ ngộ độc và tổn thương thận ghép.
Uống nước khoáng chứa magie cùng kháng sinh nhóm fluoroquinolone có thể làm mất hoàn toàn tác dụng diệt khuẩn của thuốc. Ion magie hóa trị hai phản ứng với kháng sinh tạo thành phức muối chelate không tan, ngăn thuốc ngấm vào máu và dẫn tới nguy cơ thất bại điều trị hoặc kháng kháng sinh.
Dù dùng thuốc trị gout allopurinol, người bệnh vẫn phải hạn chế thực phẩm giàu purin. Ăn quá nhiều purin khiến nồng độ axit uric tăng tuyến tính, làm suy giảm độ thanh thải qua thận và ứ đọng oxypurine, từ đó phá vỡ cân bằng kiểm soát bệnh của thuốc.
