Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 988 trên 1.483
Uống trà đan sâm thô mỗi ngày không hoàn toàn vô hại. Dù các chiết xuất từ đan sâm có khả năng hỗ trợ bảo vệ tế bào gan trong phòng thí nghiệm, các y văn hiện đại cảnh báo dược liệu này vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây tác dụng phụ lên gan, thận và làm tăng men gan nếu dùng sai cách.
Tảo xoắn Spirulina chứa các chất chống oxy hóa và tác nhân tạo phức hỗ trợ bảo vệ tế bào gan trước độc tố trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng chứng minh tảo giúp đào thải chì, thủy ngân và cadmium ở người còn rất hạn chế, người dùng không nên xem đây là phương pháp thải độc thay thế y khoa.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất trong đan sâm có khả năng kích hoạt phân giải lipid, ức chế tổng hợp mỡ mới và dập tắt các phản ứng viêm tại tế bào gan. Tuy nhiên, dược liệu này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế việc điều chỉnh lối sống hay phác đồ điều trị y khoa.
Chondroitin có cấu trúc glycosaminoglycan tương đồng với heparin và đã ghi nhận nhiều trường hợp lâm sàng làm tăng vọt chỉ số đông máu INR, tăng nguy cơ xuất huyết nguy hiểm khi dùng chung với thuốc chống đông warfarin. Người bệnh tim mạch tuyệt đối không tự ý phối hợp hai sản phẩm này.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất đinh lăng chứa các hợp chất hoạt tính có khả năng bảo vệ tế bào thần kinh, chống oxy hóa và ức chế enzym acetylcholinesterase. Tuy nhiên, bằng chứng mới chỉ dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm và động vật, người cao tuổi không nên dùng thay thế thuốc điều trị.
Ngay khi mở nắp, lợi khuẩn trong sữa chua bắt đầu suy giảm do tiếp xúc với oxy và hiện tượng tăng axit. Dù nhiệt độ ngăn mát từ 4-5 độ C giúp làm chậm quá trình hao hụt, người dùng nên đậy kín và ăn hết trong 24-48 giờ để bảo toàn lượng probiotic tối ưu cho đường ruột.
Nhiều người tin rau tươi để tủ lạnh luôn tốt hơn đồ đông lạnh, nhưng khoa học chứng minh ngược lại. Rau củ cấp đông ngay sau thu hoạch giữ trọn vẹn dưỡng chất tương đương, thậm chí sở hữu hàm lượng vitamin C và vitamin E cao hơn rau tươi để ngăn mát nhiều ngày.
Hạt ý dĩ rất dễ bị mốc và tích tụ độc tố vi nấm nguy hiểm như aflatoxin hay zearalenone nếu bảo quản trong môi trường nóng ẩm. Để đảm bảo an toàn, người dùng cần kiểm soát chặt độ ẩm, chọn hạt nguyên vẹn, không dùng hạt đã đổi màu và áp dụng phương pháp chế biến phù hợp.
Mật ong để trong tủ lạnh bị kết tinh hoàn toàn dùng được bình thường. Đây là hiện tượng vật lý tự nhiên khi đường glucose kết tinh ở nhiệt độ thấp, không làm mất chất dinh dưỡng hay biến chất, thậm chí môi trường lạnh còn bảo tồn hương thơm và hạn chế suy thoái tốt hơn nhiệt độ cao.
Nhiều người có thói quen gọt bỏ góc mốc trên thức ăn rồi ăn tiếp. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định độc tố nấm mốc (mycotoxin) có thể khuếch tán sâu từ vài xentimét đến toàn bộ thể tích thực phẩm mềm ngay trong tủ lạnh. Việc loại bỏ đốm mốc nhìn thấy bằng mắt thường không bảo đảm an toàn.
Nhiều người tin rằng cất cà chua vào tủ lạnh sẽ làm mất sạch mùi thơm và dinh dưỡng. Thực tế khoa học cho thấy nhiệt độ dưới 12 độ C làm suy giảm việc sản sinh các hợp chất tạo mùi thơm ở quả chưa chín, nhưng với cà chua đã chín đỏ, việc giữ trong ngăn mát vài ngày không làm hao hụt dưỡng chất lycopene.
Người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu không nên tùy tiện uống trà lá đinh lăng. Thảo dược này chứa nhiều hoạt chất sinh học có thể gây tương tác phức tạp hoặc hiệp đồng tác dụng, làm gia tăng nguy cơ biến chứng chảy máu nguy hiểm.
Nhiều phụ huynh tin rằng gối lá đinh lăng phơi khô giúp trẻ hết mồ hôi trộm và ngủ sâu giấc, nhưng thực tế chưa có nghiên cứu chứng minh công dụng này. Việc dùng lá cây khô làm gối ngủ tiềm ẩn nguy cơ nấm mốc, phát tán dị nguyên kích ứng đường thở và bùng phát hen suyễn ở trẻ nhỏ.
Ô rô cạn chứa các hoạt chất có khả năng hỗ trợ giãn mạch và bảo vệ tim mạch trong các thí nghiệm trên động vật. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người chứng minh uống trà ô rô cạn mỗi ngày giúp hạ huyết áp an toàn và thay thế được thuốc.
Cơm nấu chín để trong tủ lạnh rồi hâm nóng lại thực sự có thể hỗ trợ làm chậm mức tăng đường huyết sau bữa ăn nhờ sự gia tăng tinh bột kháng. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc rất lớn vào loại gạo, thời gian lưu trữ và hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị bệnh tiểu đường.
Củ đinh lăng đạt dược tính tối ưu nhất khi cây được 3 đến 5 năm tuổi. Đây là giai đoạn rễ tích lũy hàm lượng triterpenoid saponin ổn định trước khi rễ cây bị xơ hóa. Việc để củ quá lâu không làm tăng thêm dược tính mà còn gây lãng phí kinh tế.
Uống nước chanh ấm buổi sáng cung cấp vitamin C và chất chống oxy hóa tự nhiên giúp bảo vệ tế bào gan trước các gốc tự do, song đây không phải phương pháp "thải độc" thần kỳ. Khả năng thanh lọc cơ thể hoàn toàn phụ thuộc vào hệ thống gan thận tự nhiên kết hợp lối sống lành mạnh.
Đậu phụ ngâm nước trong ngăn mát tủ lạnh chỉ nên giữ tối đa từ 3 đến 5 ngày nếu được thay nước đun sôi để nguội mỗi ngày. Sau thời gian này, vi khuẩn tăng sinh nhanh khiến đậu bị chua, nhớt và tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc đường tiêu hóa.
Nhiều người lo ngại việc cất cà phê pha sẵn trong tủ lạnh qua đêm làm tăng nồng độ axit gây cồn cào, hại dạ dày. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy axit chlorogenic giảm dần theo thời gian bảo quản, hương vị biến đổi chứ độ chua gây hại không hề tự sinh thêm.
Lá đinh lăng chứa các hợp chất như saponin, polyphenol và flavonoid giúp bảo vệ tế bào thần kinh và hỗ trợ an thần theo kinh nghiệm dân gian. Dù vậy, hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chứng minh loại lá này có thể điều trị dứt điểm mất ngủ kinh niên, người bệnh không nên tự ý thay thế phác đồ điều trị y khoa.
