Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 137 trên 483
Húng dũi là loại rau thơm và dược liệu quen thuộc với đặc tính chống oxy hóa dồi dào. Tuy nhiên, người bị sỏi mật, trào ngược thực quản, viêm loét đường tiêu hóa và phụ nữ mang thai cần thận trọng, tránh tiêu thụ liều lượng lớn hoặc dùng dịch chiết cô đặc kéo dài để phòng ngừa các rủi ro sức khỏe.
Húng chanh và húng quế cùng thuộc họ Hoa môi nhưng khác nhau hoàn toàn về dược tính. Trong khi húng chanh chứa hàm lượng cao carvacrol và thymol mang đặc tính kháng khuẩn vượt trội, phù hợp hỗ trợ giảm ho, thì húng quế lại giàu linalool, methyl chavicol và polyphenol có tác dụng chống oxy hóa mạnh mẽ.
Tinh dầu từ các loài thuộc chi Hành chứng minh khả năng ức chế vi khuẩn thực phẩm rõ rệt trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng này chưa thể chứng minh hiệu quả chữa bệnh qua đường uống ở người. Người tiêu dùng chỉ nên dùng củ tươi nấu ăn, tuyệt đối không uống tinh dầu nguyên chất.
Uống nước hoa hòe đem lại nhiều lợi ích cho thành mạch và hỗ trợ bảo vệ thận trong các nghiên cứu tiền lâm sàng, không gây hại thận nếu dùng đúng mực. Tuy nhiên, bằng chứng an toàn dài hạn ở người còn hạn chế, do đó không nên lạm dụng uống đặc thay nước lọc mỗi ngày.
Nhiều thai phụ tìm đến hành đen với hy vọng tăng sức đề kháng tự nhiên, nhưng giới chuyên môn khuyến cáo cần cẩn trọng tối đa. Do hoàn toàn thiếu bằng chứng khoa học về độc tính trên thai nhi và mức độ an toàn khi cho con bú, phụ nữ mang thai không nên tự ý sử dụng sản phẩm này.
Tuyệt đối không nên tự ý đào hoặc sắc rễ cây hòe biển uống làm trà giải độc. Nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất hòe biển chứa các alkaloid mang độc tính tế bào mạnh và có nguy cơ làm tổn thương gan, thận thông qua cơ chế ức chế enzym chuyển hóa thuốc quan trọng.
Phụ nữ mang thai không nên tùy tiện dùng hoa hòe để thanh nhiệt. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất isoflavone từ cây hòe có thể gây tổn hại khả năng tiếp nhận phôi của nội mạc tử cung, đồng thời dữ liệu an toàn của dược liệu này trên thai phụ hiện vẫn chưa được xác lập đầy đủ.
Nước dùng phở bò và các món mì nước thường chứa hàm lượng muối rất cao. Nghiên cứu cho thấy lượng muối trong một bữa ăn dạng súp có thể làm tăng nhanh nồng độ natri máu và huyết áp tâm thu tức thì, đồng thời thói quen ăn nhiều mì nước làm tăng nguy cơ tăng huyết áp lâu dài.
Bánh mì kẹp pa-tê là món ăn giàu dinh dưỡng nhưng chứa nhiều chất béo bão hòa và chất bảo quản nitrite từ thịt chế biến sẵn. Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên tiêu thụ loại thực phẩm này khoảng 1-2 lần mỗi tháng nhằm giảm thiểu nguy cơ tim mạch và bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa lâu dài.
Cây hàn the ba hoa thường được dân gian sắc uống để thanh nhiệt, nhưng nghiên cứu khoa học hiện nay vẫn chưa xác định được liều lượng chuẩn hóa trên người. Người dùng chỉ nên dùng lượng vừa phải, thận trọng về nguồn gốc dược liệu và cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên môn.
Nhiều thai phụ băn khoăn liệu có thể dùng cây hàn the ba hoa để thanh nhiệt, trị mụn nhọt trong thai kỳ hay không. Chuyên gia khuyến cáo mẹ bầu tuyệt đối không tự ý sử dụng, bởi thảo dược này hoàn toàn thiếu dữ liệu lâm sàng về độ an toàn trên phụ nữ mang thai và thai nhi.
Các hoạt chất diterpenoid chiết xuất từ cây hy kiểm (*Isodon ternifolius*) cho thấy khả năng ức chế mạnh các enzyme nhân đôi DNA và thể hiện độc tính chọn lọc trên một số dòng tế bào ung thư in vitro. Dù vậy, các tác dụng này mới chỉ dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm và chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Huyền hồ là vị thuốc giảm đau, hoạt huyết quen thuộc nhưng chống chỉ định tuyệt đối cho phụ nữ mang thai do nguy cơ kích thích co bóp tử cung gây sảy thai. Người suy giảm chức năng gan, thận cũng cần tránh dùng thảo dược này để phòng ngừa tích tụ độc tính nguy hiểm.
Người đau dạ dày và trào ngược không nên ăn nhiều hành tăm, đặc biệt là ăn sống. Hợp chất cay nồng allicin cùng carbohydrate nhóm fructan trong hành tăm có thể kích ứng niêm mạc dạ dày, kích hoạt giãn điều hòa dạ dày và làm tăng cảm giác ợ trớ, nóng rát thực quản.
Hán phòng kỷ chứa hoạt chất chính tetrandrine có tác dụng ức chế mạnh sự hình thành mạch máu, làm biến đổi huyết áp, hệ thần kinh và kéo dài thời gian đông máu. Do nguy cơ đe dọa sự phát triển phôi thai và an toàn tuần hoàn, dược liệu này không an toàn và cần chống chỉ định cho phụ nữ mang thai.
Hàu sông cùng các loại hải sản giàu đạm thường được người bệnh gút quan tâm vì lo ngại bùng phát cơn đau khớp. Nghiên cứu thực phẩm cho thấy hải sản và thịt chứa từ 96 đến 448 mg purin/100 g, khiến việc tiêu thụ cần kiểm soát chặt chẽ dưới ngưỡng khuyến nghị 400 mg purin mỗi ngày.
Nhiều người băn khoăn về sự khác biệt dinh dưỡng giữa hàu cửa sông và hàu biển. Các bằng chứng khoa học cho thấy hàm lượng kẽm và vi khoáng phụ thuộc lớn vào khả năng hấp thu của hàu và độ sạch của môi trường nước nuôi, đòi hỏi người tiêu dùng phải chú trọng nguồn gốc để bảo vệ sức khỏe.
Hà thủ ô đỏ là vị thuốc quen thuộc nhưng tiềm ẩn rủi ro độc tính gan và tiêu hóa nghiêm trọng. Nghiên cứu khoa học xác định 5 nhóm người gồm bệnh nhân gan, người rối loạn tiêu hóa, phụ nữ mang thai, người dễ dị ứng và người có vấn đề thần kinh nên tránh tự ý sử dụng để bảo vệ sức khỏe.
Hành tây và hành hoa cùng thuộc chi Hành nhưng sở hữu cấu hình hoạt chất sinh học rất khác biệt. Trong khi hành tây tập trung lượng lớn chất chống oxy hóa quercetin, hành hoa lại giàu kaempferol và allicin. Hiểu rõ sự khác nhau này giúp bạn lựa chọn và chế biến gia vị phù hợp cho từng món ăn gia đình.
Nhiều người tin huyết lình là phương thuốc quý chứa hàm lượng dưỡng chất vượt trội giúp bổ máu và tăng sinh lực. Tuy nhiên, các nghiên cứu hóa sinh cho thấy máu khô động vật chỉ gồm protein và khoáng chất thông thường, thiếu hụt một số axit amin thiết yếu và tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm khuẩn.
