Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 221 trên 483
Các nghiên cứu khoa học cho thấy một số chủng lợi khuẩn Lactobacillus trong sữa chua lên men có khả năng đồng hóa purine, hỗ trợ giảm hấp thu tiền chất axit uric và tăng đào thải qua phân, nước tiểu. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào từng chủng vi khuẩn cụ thể và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nghiên cứu lâm sàng khẳng định ăn đậu phụ không làm tăng đáng kể nồng độ axit uric máu ở bệnh nhân gút do quá trình chế biến đã loại bỏ phần lớn purine hòa tan. Người bệnh có thể yên tâm bổ sung đậu phụ luộc hoặc hấp vào bữa ăn để thay thế đạm động vật.
Ăn yến mạch buổi sáng chỉ phát huy tác dụng hạ cholesterol xấu (LDL-C) rõ rệt khi đạt ngưỡng tối thiểu 3 gram beta-glucan mỗi ngày, tương đương khoảng 56g cám yến mạch hoặc 84g bột yến mạch nguyên cám, chế biến đúng cách để bảo toàn độ nhớt sinh học.
Chế độ ăn DASH giúp hạ nồng độ axit uric máu trung bình từ 0,25 đến 0,5 mg/dL và giảm tới 1,3 mg/dL ở người có chỉ số ban đầu cao. Mô hình dinh dưỡng giàu rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và sữa ít béo này hỗ trợ giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh gút.
Người cao tuổi mắc tăng huyết áp khi giảm mặn đột ngột rất dễ gặp tình trạng tụt huyết áp tư thế và suy dinh dưỡng do mất cảm giác ngon miệng. Việc thay đổi thực đơn cần thực hiện từ từ, duy trì mục tiêu huyết áp phù hợp sinh lý và cân đối đủ vi chất.
Protein casein và lactalbumin trong sữa ít béo có khả năng kích thích thận tăng tốc độ đào thải axit uric qua nước tiểu. Kết hợp cùng canxi và axit orotic, việc bổ sung sữa ít béo và sữa chua không đường hàng ngày là giải pháp dinh dưỡng khoa học giúp hỗ trợ kiểm soát axit uric máu tự nhiên.
Chất xơ hòa tan từ yến mạch, đại mạch, họ đậu, táo, quả có múi và hạt lanh giúp tạo gel trong ruột, liên kết với axit mật để tăng đào thải ra phân, buộc gan tiêu thụ cholesterol dự trữ và giảm lượng LDL-C huyết thanh từ 5-10%.
Ăn cay có thể hỗ trợ cải thiện huyết áp nhờ capsaicin tác động qua thụ thể TRPV1 và giúp não bộ nhạy hơn với vị mặn, từ đó giảm tiêu thụ muối. Tuy nhiên, bằng chứng hiện nay chủ yếu là nghiên cứu quan sát, đồ cay cũng tiềm ẩn nguy cơ tăng cân, rối loạn mỡ máu và khó tiêu.
Chế độ ăn dưới 50g carbohydrate mỗi ngày có thể hỗ trợ giảm cân và hạ đường huyết tạm thời, nhưng tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với người có tiền sử hạ đường huyết, người mắc bệnh tiểu đường hoặc suy giảm chức năng gan, thận do rủi ro nhiễm toan ceton và thiếu hụt dưỡng chất.
Khi bị tăng triglyceride máu, ưu tiên hàng đầu là cắt giảm carbohydrate tinh chế thay vì chất béo. Các bằng chứng lâm sàng chứng minh chế độ ăn ít béo nhưng nhiều tinh bột làm gia tăng đáng kể nồng độ triglyceride và làm giảm cholesterol tốt HDL-C, trong khi việc kiểm soát tinh bột và tập luyện giúp hạ mỡ máu hiệu quả.
Cà phê pha phin và cà phê máy không dùng giấy lọc làm tăng cholesterol máu nhiều hơn cà phê lọc giấy. Nguyên nhân do hợp chất cafestol và kahweol trong dầu cà phê bị màng kim loại để lọt qua, trong khi giấy lọc giữ lại gần như hoàn toàn lượng lipid này.
Nhiều người chuyển từ thịt đỏ sang thịt gà với hy vọng tránh tái phát cơn gút. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy thịt gia cầm cũng làm tăng acid uric huyết thanh và làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh gút tương tự như thịt đỏ nếu tiêu thụ không kiểm soát.
Sau mãn kinh, hormone estrogen suy giảm khiến chuyển hóa lipid bị rối loạn và mỡ máu tăng cao. Thay đổi khẩu phần đúng cách bằng việc cắt giảm mỡ bão hòa, hạn chế tinh bột tinh chế, bổ sung chất xơ từ ngũ cốc nguyên hạt, cá và các loại đậu giúp ổn định chỉ số mỡ máu và giảm nguy cơ tim mạch.
Ăn tối muộn phá vỡ nhịp sinh học của gan, làm chậm quá trình oxy hóa chất béo và suy giảm độ nhạy insulin. Hậu quả là chất béo dễ tích tụ tại gan, làm tăng nồng độ triglyceride và đường huyết, dẫn tới nguy cơ rối loạn lipid máu ngay cả khi không nạp dư calo.
Nhiều người lầm tưởng uống vitamin C liều cao sẽ giúp đào thải nhanh axit uric, nhưng khoa học cho thấy vitamin C chỉ hỗ trợ hạ urat ở mức độ khiêm tốn với liều khoảng 500 mg/ngày. Lạm dụng liều cao không làm tăng hiệu quả mà còn gia tăng nguy cơ tạo sỏi thận oxalat.
Crom và magie tham gia trực tiếp vào hoạt động của hormone insulin, nhưng các bằng chứng y khoa hiện nay chưa đủ để khuyến nghị bổ sung đại trà cho người tiểu đường type 2. Viên uống bổ sung chỉ cho thấy hiệu quả hạn chế và không cải thiện đường huyết ở người có nồng độ khoáng chất bình thường.
Bulking sai cách với nhiều tinh bột tinh chế và mỡ bão hòa dễ khiến mỡ máu tăng vọt dù tập tạ đều đặn. Người tập cần điều chỉnh cắt giảm đồ ngọt, nước có ga, kiểm soát thịt chế biến, ưu tiên tinh bột thô và bổ sung thực phẩm giàu niacin để nuôi cơ an toàn.
Cá béo tự nhiên lý tưởng để phòng bệnh tim mạch, nhưng khi cần hạ nhanh chỉ số triglyceride bệnh lý, viên dầu cá omega-3 liều cao (3-4 g/ngày) mới là lựa chọn mang lại hiệu quả thực sự rõ rệt. Tùy mức độ mỡ máu, người bệnh cần hiểu đúng để dùng chuẩn.
Chế độ ăn keto giúp giảm nhanh triglyceride và tăng mỡ tốt HDL-C nhờ ức chế tổng hợp mỡ nội sinh. Tuy nhiên, lượng chất béo ngoại sinh quá cao lại khiến cholesterol xấu LDL-C và apoB tăng vọt, đặc biệt ở người có thể trạng bình thường. Cần theo dõi mỡ máu sát sao khi áp dụng.
Chất xơ hòa tan có độ nhớt cao hỗ trợ hạ huyết áp thông qua việc cải thiện độ nhạy insulin, kích thích vi khuẩn sản xuất axit béo chuỗi ngắn và phục hồi chức năng nội mô. Việc bổ sung đúng liều lượng giúp tối ưu hóa chỉ số áp lực mạch máu an toàn.
