Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 287 trên 483
Vitamin D3 (cholecalciferol) cho thấy ưu thế vượt trội hơn vitamin D2 (ergocalciferol) trong việc duy trì nồng độ 25(OH)D huyết thanh ổn định lâu dài, đặc biệt khi dùng liều cao ngắt quãng. Cả hai dạng đều có hiệu quả tương đương nếu bổ sung hàng ngày, nhưng D2 dễ bị ảnh hưởng bởi cấu trúc thực phẩm và đào thải nhanh hơn.
Nhiệt độ thanh trùng công nghiệp và thời gian lưu trữ khiến vitamin C trong nước cam đóng hộp bị biến tính đáng kể. Dù vẫn cung cấp năng lượng và chất lỏng, lượng vitamin C có hoạt tính sinh học trong sản phẩm này thấp hơn nhiều so với nước cam tươi vắt tại nhà.
Vitamin C bôi ngoài da mang lại hiệu quả chống lão hóa vượt trội hơn đường uống nhờ nồng độ tại mô da đạt mức cao gấp nhiều lần mà tuần hoàn máu khó cung cấp đủ. Dù vậy, việc thoa ngoài chỉ đóng vai trò hỗ trợ chống oxy hóa và không thể thay thế hoàn toàn kem chống nắng.
Cá béo là nguồn cung cấp vitamin D3 tự nhiên hiệu quả nhất cho cơ thể, trong khi dầu gan cá và nấm phơi tia UVB đạt hàm lượng trên 100g cao nhất. Trứng gà cũng chứa vi chất này nhưng hàm lượng khiêm tốn, khó đáp ứng đủ nhu cầu nếu chỉ dùng đơn lẻ.
Uống vitamin C liều cao để nhanh hồi phục cơ bắp là thói quen của nhiều người tập thể thao. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy nạp chất chống oxy hóa nồng độ lớn có thể dập tắt tín hiệu phục hồi tự nhiên, cản trở quá trình tăng cơ và thích nghi sức mạnh sau tập luyện.
Vitamin C tự nhiên từ rau quả và vitamin C tổng hợp từ phòng thí nghiệm có cùng cấu trúc hóa học L-ascorbic acid. Các nghiên cứu trên người chứng minh cơ thể hấp thu cả hai dạng với hiệu quả tương đương, dù thực phẩm tự nhiên mang lại thêm lợi ích từ bioflavonoid.
Vitamin C đóng vai trò thiết yếu giúp bạch cầu trung tính di chuyển nhanh đến ổ viêm và tăng cường khả năng thực bào tiêu diệt vi khuẩn. Tuy nhiên, hiệu quả cải thiện miễn dịch rõ rệt nhất ở người thiếu hụt hoặc nhiễm trùng, không đồng nghĩa việc uống liều càng cao sẽ càng có lợi.
Sau phẫu thuật cắt dạ dày bariatric, đặc biệt là nhóm phẫu thuật gây kém hấp thu như BPD/DS, nguy cơ thiếu hụt vitamin A lên tới 69%. Người bệnh cần tầm soát định kỳ hàng năm, theo dõi dấu hiệu khô mắt, quáng gà và dùng vitamin A liều cao theo đúng phác đồ của bác sĩ.
Ớt chuông đỏ chứa lượng vitamin C vượt trội so với ớt chuông xanh, đạt khoảng 154 mg/100 g so với mức 107 mg/100 g ở trái xanh. Quá trình chín tự nhiên giúp quả đỏ tích lũy lượng lớn axit ascorbic cùng khả năng chống oxy hóa cao hơn gấp nhiều lần, biến nó thành lựa chọn tối ưu cho hệ miễn dịch.
Tự ý mua và tiêm vitamin B12 tại nhà để trị mệt mỏi vô căn tiềm ẩn nguy cơ sốc phản vệ, nhiễm trùng nghiêm trọng. Bằng chứng y khoa khẳng định bổ sung thừa chất này không tạo thêm năng lượng khi cơ thể không thiếu hụt vi chất.
Cắt giảm chất béo xuống mức quá thấp (dưới 20-25% tổng năng lượng) có thể làm giảm nồng độ testosterone toàn phần và testosterone tự do trong máu nam giới. Tuy nhiên, mức độ sụt giảm còn phụ thuộc vào tổng calo nạp vào, lượng vi chất và thói quen rèn luyện thể lực của mỗi người.
Nhiều loại rau củ quen thuộc có nồng độ vitamin C và hoạt tính chống oxy hóa cao hơn chanh. Bổ sung đa dạng các loại rau lá xanh đậm, ớt chuông cùng cách chế biến phù hợp giúp tối ưu hóa lượng vi chất, tăng cường miễn dịch và bảo vệ tim mạch hiệu quả hơn việc chỉ uống nước chanh.
Viên sủi vitamin C tạo cảm giác sảng khoái và vị chua ngọt dễ uống, nhưng lại chứa lượng lớn tá dược natri bicacbonat. Nguồn muối ẩn đáng kể này có thể âm thầm làm tăng huyết áp, tăng nguy cơ suy tim và biến cố tim mạch nếu người dùng lạm dụng mỗi ngày.
Thai phụ nên duy trì bổ sung folate liều thấp sau tuần thứ 12 suốt cả thai kỳ. Việc này giúp ngăn ngừa sự sụt giảm hemoglobin, hỗ trợ chuyển hóa homocysteine, giảm nguy cơ sinh non và giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh mà không gây hại nếu dùng đúng liều lượng cân bằng với vitamin B12.
Nhiều vận động viên lạm dụng vitamin B12 nhằm kích thích tăng hồng cầu và cải thiện sức bền. Tuy nhiên, các bằng chứng y học thể thao khẳng định việc bổ sung B12 không làm tăng huyết sắc tố hay nâng cao hiệu suất hiếu khí ở người có thể trạng dinh dưỡng bình thường và không bị thiếu máu.
Trẻ em khỏe mạnh không cần dùng viên uống bổ sung folate vì hơn 95% trẻ đã nạp đủ nhu cầu qua thực phẩm hằng ngày. Việc tự ý cho trẻ uống thêm các chế phẩm vi chất tổng hợp khiến hơn một nửa số trẻ dùng thuốc đối mặt với nguy cơ vượt ngưỡng dung nạp an toàn.
Vitamin C có khả năng làm sáng da nhưng hiệu quả phụ thuộc vào đường dùng. Dữ liệu khoa học cho thấy dạng thoa ngoài giúp ức chế men tyrosinase để giảm hình thành melanin, trong khi dạng uống chủ yếu kích thích cơ thể tổng hợp collagen và củng cố độ săn chắc từ bên trong.
Bổ sung vitamin C liều cao không giúp trẻ hết biếng ăn mà còn dễ gây quá tải đường ruột dẫn đến tiêu chảy thẩm thấu. Cha mẹ cần nắm rõ nhu cầu khuyến nghị thực tế theo từng lứa tuổi để vừa nâng cao đề kháng cho con, vừa tránh nguy cơ ngộ độc và rối loạn tiêu hóa.
Folate dạng xịt dưới lưỡi được quảng bá hấp thu vượt trội nhờ bỏ qua đường tiêu hóa, nhưng bằng chứng dược động học cho thấy niêm mạc miệng chỉ tăng sinh khả dụng với một số hoạt chất đặc thù, trong khi nhiều chất khác chỉ cho nồng độ tương đương viên uống.
Chảy máu nướu răng khi đánh răng hay vết xước chậm liền miệng có thể là dấu hiệu sớm cảnh báo cơ thể bạn đang thiếu hụt vitamin C tiềm ẩn. Tình trạng này làm suy giảm quá trình tổng hợp collagen, khiến thành mao mạch suy yếu và mô liên kết dễ tổn thương.
