Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.602 bài, trang 446 trên 481
Chế độ ăn Địa Trung Hải giàu dầu ô liu, rau xanh và các loại hạt đã được chứng minh lâm sàng giúp giảm đáng kể hàm lượng mỡ tích tụ trong gan và mỡ nội tạng, cải thiện độ nhạy insulin và men gan mà không cần kiêng khem chất béo khắt khe.
Nhiều phụ huynh nghĩ mỡ máu cao chỉ gặp ở người lớn tuổi, nhưng y khoa ghi nhận tình trạng này ảnh hưởng ít nhất 1 trong 5 trẻ từ 6 đến 19 tuổi. Căn bệnh xuất phát từ béo phì học đường hoặc chứng tăng cholesterol gia đình di truyền, đòi hỏi cần được tầm soát sớm để tránh biến cố tim mạch.
Người mỡ máu kèm gan nhiễm mỡ không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối trứng gà. Lòng đỏ trứng chứa nhiều choline – dưỡng chất thiết yếu giúp giải phóng mỡ đọng khỏi tế bào gan và giảm viêm. Tiêu thụ lượng trứng hợp lý và chế biến luộc hoặc hấp vẫn an toàn cho chuyển hóa gan.
Thay thế tinh bột trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt, đặc biệt là yến mạch và lúa mạch, có thể giúp giảm 5-10% lượng cholesterol xấu trong máu. Nhờ chứa chất xơ hòa tan tạo độ nhớt và các hợp chất thực vật, hạt nguyên cám giúp gắn kết và đào thải acid mật qua phân, đồng thời ức chế gan tổng hợp mỡ mới.
Uống cà phê đen điều độ mỗi ngày hỗ trợ giảm tích tụ mỡ và hạn chế nguy cơ xơ hóa gan tiến triển. Nhờ các hợp chất polyphenol và chất chống oxy hóa tự nhiên, thức uống này giúp bảo vệ tế bào gan nhưng không thể thay thế chế độ ăn uống khoa học hay phác đồ điều trị y khoa.
Cúc tâm tư (*Calendula officinalis*) là thảo dược quen thuộc nhưng tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng. Hai nhóm đối tượng tuyệt đối không nên dùng gồm phụ nữ mang thai do nguy cơ kích thích co thắt tử cung dẫn đến sảy thai, sinh non, và người dị ứng thực vật họ Cúc do nguy cơ viêm da tiếp xúc dị ứng chéo.
Chỉ sau một kỳ nghỉ cuối tuần uống rượu bia, nồng độ triglyceride trong máu lúc đói có thể tăng gấp đôi. Cồn nhanh chóng ức chế các enzyme phân giải chất béo chỉ sau vài giờ, khiến mỡ tích tụ trong máu và gan, đặc biệt nguy hiểm ở người thừa cân hoặc hay ăn đồ nhậu giàu đạm, béo.
Lá củ cải sở hữu giá trị vi chất vượt trội phần củ, đặc biệt giàu canxi, sắt, carotenoid và có hàm lượng vitamin C, protein thô cùng chất xơ cao hơn đáng kể so với củ rễ. Việc tận dụng đúng cách bộ phận giàu dưỡng chất này giúp tăng cường miễn dịch và bổ sung khoáng chất hiệu quả cho bữa ăn hàng ngày.
Ăn củ cải sống giúp hấp thu sulforaphene tốt hơn hẳn so với nấu chín. Việc nhai hoặc nghiền củ cải sống kích hoạt enzym myrosinase để chuyển hóa glucoraphenin thành sulforaphene, trong khi nhiệt độ nấu nướng trên 50 độ C sẽ phá hủy enzym này, làm suy giảm đáng kể lượng hoạt chất sinh học quý giá.
Giảm mặn chỉ là một nửa chặng đường kiểm soát huyết áp. Các nghiên cứu cho thấy việc tăng cường kali để kéo giảm tỷ lệ natri/kali mới là yếu tố đối trọng quan trọng giúp hạ cả huyết áp tâm thu lẫn tâm trương, đặc biệt hiệu quả khi áp dụng qua chế độ ăn giàu rau quả và sữa ít béo.
Thói quen uống cà phê pha phin, pha máy espresso hay đun sôi không qua giấy lọc có thể làm tăng mạnh chỉ số cholesterol xấu và chất béo trung tính trong máu. Thủ phạm chính là hợp chất cafestol tự nhiên có trong lớp dầu của hạt cà phê, nhưng hoàn toàn có thể được loại bỏ dễ dàng bằng màng lọc giấy.
Đối với người bị mỡ máu cao, dầu olive là lựa chọn vượt trội hơn hẳn so với dầu dừa. Nhờ chứa nhiều chất béo không bão hòa đơn, dầu olive giúp giảm mỡ máu xấu và cải thiện cân nặng, trong khi lượng lớn chất béo bão hòa trong dầu dừa lại có xu hướng làm tăng cholesterol toàn phần và LDL-C.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng trà cúc mâm xôi do thiếu bằng chứng an toàn và nguy cơ kích thích co bóp tử cung khi dùng liều cao. Thay vì nghe theo truyền miệng, mẹ bầu cần hiểu rõ rủi ro thảo dược để bảo vệ thai kỳ trọn vẹn.
Thay thế một phần đạm động vật bằng đạm đậu nành chứa isoflavone giúp giảm cholesterol xấu (LDL) từ 3% đến 5% và hỗ trợ cải thiện tỷ lệ LDL/HDL. Tuy nhiên, hiệu quả này chỉ đạt được tối ưu khi dùng thực phẩm đậu nành tự nhiên kết hợp lối sống khoa học, chứ không thể dựa vào viên uống chiết xuất đơn lẻ.
Kho cá hoặc hầm thịt cùng lá cúc tần không chỉ giúp khử sạch mùi tanh nhờ tinh dầu tự nhiên mà còn bổ sung nguồn chất chống oxy hóa phong phú. Khoa học chứng minh lá cúc tần chứa nhiều flavonoid và dẫn xuất caffeoylquinic acid giúp bảo vệ tế bào và nâng cao giá trị bữa ăn.
Ăn quá nhiều mỡ động vật chứa chất béo bão hòa chuỗi dài khiến các phân tử mỡ độc tính tích tụ thẳng vào tế bào cơ bắp. Hiện tượng ngộ độc mỡ này làm tê liệt tín hiệu insulin, cản trở cơ bắp hấp thụ đường và đẩy nhanh nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 nếu thiếu vận động.
Sau mãn kinh, sự sụt giảm mạnh mẽ của hormone estrogen làm đình trệ quá trình thanh thải cholesterol xấu tại gan và đảo lộn chuyển hóa chất béo. Hậu quả là nồng độ cholesterol toàn phần và LDL-C trong máu tăng vọt, làm gia tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch ở phụ nữ trung niên.
Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy thiếu hụt vitamin D trực tiếp kích hoạt hệ thống Renin-Angiotensin, làm tăng tiết renin và co thắt mạch máu gây tăng huyết áp nội sinh. Mặc dù thụ thể vitamin D giữ vai trò kìm hãm renin tự nhiên, việc bổ sung dưỡng chất này cần thực hiện đúng mức và không thể thay thế thuốc điều trị huyết áp.
Nhiều người kiêng thịt mỡ nhưng chỉ số triglyceride máu vẫn cao vượt ngưỡng. Nguyên nhân thường đến từ thói quen ăn dư thừa cơm trắng và tinh bột tinh chế. Khi nạp quá nhu cầu năng lượng, gan và ruột sẽ chuyển hóa lượng đường dư thành axit béo rồi đẩy vào máu.
Flavonoid từ thực vật có khả năng dọn gốc tự do mạnh mẽ qua việc cung cấp hydro và tạo phức kim loại. Tuy nhiên, dữ liệu khoa học hiện hành chưa cung cấp kiểm chứng thực nghiệm riêng cho Cúc mắt bò, mà tập trung trên các loài như thì là, húng quế và thảo mộc chứa polyphenol khác.
