Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.582 bài, trang 462 trên 480
Bỏ bữa sáng có thể làm tăng nguy cơ béo bụng do rối loạn cảm giác no và tăng đột biến insulin ở người quen ăn sáng, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy mối liên hệ này chưa hoàn toàn nhất quán. Nguy cơ mỡ bụng thực tế phụ thuộc lớn vào tổng calo, thành phần dinh dưỡng và thói quen ăn đêm.
Lo ngại kháng sinh ảnh hưởng thai nhi, nhiều bà bầu tự tìm uống nước lá bọ mắm để trị ho. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa cảnh báo việc dùng thảo dược chưa rõ thành phần và độc tính trong thai kỳ tiềm ẩn nhiều rủi ro cho mẹ và bé, hoàn toàn không an toàn như lời đồn.
Tiêu thụ nhiều đường fructose, đặc biệt từ nước ngọt và đồ chế biến sẵn, kích hoạt quá trình tân tạo mỡ không kiểm soát tại gan. Quá trình này không chỉ làm tích tụ mỡ trong tế bào gan mà còn thúc đẩy sản sinh mỡ nội tạng và gây rối loạn chuyển hóa toàn thân.
Bổ sung vitamin nhóm B không trực tiếp làm tăng cân nhưng có thể cải thiện cảm giác ngon miệng ở người thiếu chất. Nhờ vai trò coenzyme chuyển hóa năng lượng, nhóm vi chất này giúp phục hồi chức năng trao đổi chất, từ đó hỗ trợ người gầy ăn uống tốt hơn.
Bỏ bữa sáng khiến người gầy khó tăng cân hơn do làm sụt giảm nghiêm trọng tổng lượng calo nạp vào suốt 24 giờ. Cơ thể không thể ăn bù đủ lượng năng lượng thiếu hụt này ở các bữa sau, dẫn đến thất bại trong việc tạo thặng dư calo để tăng cân.
Yến mạch cán dẹt tốt hơn yến mạch ăn liền cho người giảm cân nhờ giữ nguyên cấu trúc hạt, tiêu hóa chậm và không làm đường huyết tăng vọt sau ăn. Việc chọn đúng loại yến mạch mảnh dày giúp hạn chế tiết insulin, duy trì năng lượng ổn định và giảm tích mỡ thừa hiệu quả.
Tập tạ kháng lực giúp tăng khối cơ nạc và hỗ trợ cân bằng năng lượng, nhưng không trực tiếp làm tan mỡ bụng tức thì khi nghỉ ngơi. Nghiên cứu cho thấy tập tạ cần kết hợp cùng bài tập aerobic và kiểm soát chế độ ăn uống mới đem lại hiệu quả giảm mỡ nội tạng tối ưu.
Nhiều người tin rằng tập cường độ cao (HIIT) đốt mỡ bụng nhanh hơn chạy bộ bền, nhưng các nghiên cứu quy mô lớn cho thấy cả hai phương pháp đều giảm mỡ nội tạng tương đương nhau. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở thời gian tập luyện và các lợi ích sức khỏe tim mạch đi kèm.
Uống nước sắc cây bọ mắm thay nước lọc mỗi ngày là thói quen không an toàn, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương gan và thận. Chiết xuất bọ mắm đã được chứng minh có độc tính tế bào ở mức trung bình, do đó việc lạm dụng kéo dài sẽ khiến các cơ quan lọc thải làm việc quá tải, dễ dẫn đến tích tụ độc chất.
Nhiều người gầy và người tập thể hình tin rằng chia nhỏ khẩu phần thành 5-6 bữa mỗi ngày là bí quyết vàng để tăng cân, tăng cơ nhanh chóng. Tuy nhiên, các nghiên cứu khẳng định số lần ăn không quyết định cân nặng nếu tổng năng lượng nạp vào không đổi. Khẩu phần mỗi bữa và tổng calo mới là yếu tố then chốt.
Không chỉ lòng trắng, chính lòng đỏ trứng mới chứa nhiều vi chất giúp kích hoạt tổng hợp đạm cơ bắp mạnh mẽ sau tập luyện. Các nghiên cứu cho thấy người khỏe mạnh có thể ăn từ 1 đến 3 quả trứng nguyên quả mỗi ngày để phát triển cơ bắp mà không làm xấu đi tỷ lệ mỡ máu nhờ cơ chế tự điều hòa cholesterol của cơ thể.
Tăng cân bằng tinh bột phức có chỉ số đường huyết thấp giúp phát triển thể trọng bền vững và bảo vệ chuyển hóa. Ngược lại, lạm dụng tinh bột tinh chế tuy tăng cân nhanh nhưng kích thích bài tiết insulin quá mức, thúc đẩy quá trình tân tạo mỡ thừa và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch cùng đái tháo đường.
Sữa đậu nành có lượng đạm tương đương sữa bò nhưng tốc độ tổng hợp cơ và hỗ trợ phát triển xương thấp hơn nếu dùng đơn lẻ. Tuy nhiên, khi được bổ sung đủ axit amin leucine hoặc kết hợp cùng đạm sữa, đậu nành vẫn giúp tăng cơ và cải thiện cân nặng hiệu quả ngang ngửa đạm whey.
Người ăn chay trường hoàn toàn có thể tăng cân lành mạnh bằng cách tập trung nâng cao đậm độ calo từ các loại hạt, quả bơ, dầu thực vật và phối hợp đa dạng nguồn đạm như các loại đậu, ngũ cốc để tối ưu hóa khả năng hấp thu axit amin xây dựng cơ bắp.
Uống sinh tố các loại hạt để bổ sung năng lượng, cải thiện cân nặng mỗi ngày không làm tăng mỡ máu. Ngược lại, nguồn chất béo không bão hòa và chất xơ dồi dào trong hạt còn giúp giảm cholesterol xấu (LDL-C), tăng cholesterol tốt (HDL-C) và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Để tăng cân vào cơ bắp thay vì tích mỡ, người gầy không chỉ cần ăn dư calo mà phải nạp chất đạm vượt mức khuyến nghị cơ bản 0,8 g/kg/ngày kết hợp tập kháng lực. Nghiên cứu cho thấy việc chia nhỏ khoảng 20 g đạm mỗi bữa, cách nhau 3-5 giờ giúp tối ưu hóa quá trình xây dựng cơ nạc.
Ăn nhiều đồ ngọt, bánh kẹo và thức ăn nhanh có thể giúp số cân nặng nhích lên chỉ sau vài tuần nhờ lượng calo dư thừa. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra phần trọng lượng tăng thêm này chủ yếu là mỡ nội tạng và mỡ vùng bụng, hoàn toàn không giúp tăng khối cơ mà còn làm hại đường ruột và tim mạch.
Nhiều người chọn uống nước ép trái cây để tăng cân vì tin rằng đường tự nhiên luôn lành mạnh hơn nước ngọt. Thực tế, nước ép thiếu chất xơ cung cấp lượng lớn fructose tự do hấp thu nhanh, có thể gây quá tải chuyển hóa tại gan và làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không kém các loại đồ uống có đường.
Các loại hạt giàu chất béo tốt không gây tăng cân ngược nếu dùng đúng cách, bởi cấu trúc tự nhiên của hạt giúp giảm hấp thu năng lượng và tăng cảm giác no kéo dài. Việc kiểm soát khẩu phần vừa phải và dùng hạt thay thế món ăn vặt kém lành mạnh sẽ giúp bạn giữ dáng an toàn.
Uống sữa nguyên kem thay sữa tách béo hỗ trợ tăng cân hiệu quả nhờ cung cấp mật độ calo cao hơn cùng nguồn đạm sinh học dồi dào. Các dưỡng chất này thúc đẩy quá trình đồng hóa, giúp cơ thể phát triển khối nạc săn chắc thay vì chỉ tích tụ mỡ thừa thụ động.
