Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 125 trên 369
Hải sâm chứa các hoạt chất tự nhiên glycosaminoglycan và fucan sulfate có đặc tính kháng đông mạnh tương tự thuốc chống huyết khối. Bệnh nhân đang sử dụng thuốc chống đông cần hết sức lưu ý vì sự kết hợp này có thể gây cộng gộp tác dụng, làm kéo dài thời gian đông máu và gia tăng nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng.
Hải sâm từ lâu được dân gian ca ngợi là bài thuốc quý giúp quý ông sung mãn phòng the. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy tác dụng tăng testosterone mới chỉ dừng lại ở các chiết xuất peptide trên chuột thí nghiệm, hoàn toàn thiếu dữ liệu lâm sàng xác thực trên cơ thể người.
Hải kim sa là dược liệu có dạng hạt phấn siêu mịn, dễ nổi bồng bềnh và gây ngứa rát hầu họng nếu sắc uống không đúng cách. Để bảo đảm an toàn cho đường tiêu hóa và niêm mạc họng, người dùng cần bọc dược liệu trong túi vải kín khi đun, dùng lượng vừa phải và tham khảo kỹ ý kiến bác sĩ.
Dầu hắc mai biển được quảng bá rầm rộ với công dụng hạ mỡ máu và ổn định huyết áp nhanh chóng. Tuy nhiên, các tổng quan khoa học cho thấy tác động cải thiện chỉ ở mức khiêm tốn, phần lớn dữ liệu tích cực mới ghi nhận trên động vật và không thể thay thế thuốc điều trị tim mạch chuẩn mực.
Hậu phác bắc chính thống từ cây *Magnolia officinalis* chứa hai hoạt chất đặc trưng là magnolol và honokiol được khoa học công nhận kiểm soát chất lượng, trong khi các loại "hậu phác nam" dân gian là các loài cây thay thế khác, không cùng họ và không có hệ hoạt chất chuẩn hóa tương đương.
Hạt bí ngô giàu dưỡng chất và hỗ trợ cải thiện chứng rối loạn tiểu tiện. Tuy nhiên, do sở hữu đặc tính lợi tiểu tự nhiên có thể gây mất điện giải và tương tác thuốc bất lợi, người đang dùng thuốc lợi tiểu, thuốc chống đông hoặc lithium cần hết sức thận trọng khi sử dụng loại thực phẩm này.
Nhiều người tin rằng nước sắc Hải sơn tùng lành tính, nhưng dữ liệu khoa học thực tế về độc tính gan thận của loài cây này vẫn chưa được xác lập trên mô hình động vật hay người. Người dân cần thận trọng, không tự ý dùng thay nước uống hàng ngày để tránh rủi ro cho nội tạng.
Uống hậu phác chung với thuốc an thần, đặc biệt là nhóm benzodiazepin, tiềm ẩn nguy cơ gây tương tác hiệp đồng nguy hiểm. Các hoạt chất trong hậu phác làm tăng cường gắn kết của thuốc an thần lên thụ thể GABAA, dễ dẫn đến tình trạng ức chế thần kinh trung ương quá mức, ngủ lịm và suy giảm phản xạ vận động.
Nhiều người ngâm rượu hạt gấc để uống với hy vọng bồi bổ sức khỏe và chữa bệnh dạ dày, xương khớp. Tuy nhiên, các nhà khoa học cảnh báo hạt gấc chứa saponin cùng nhiều độc chất có thể gây độc cho tim, tế bào và dẫn đến tử vong ở động vật thí nghiệm nếu hấp thu toàn thân, chỉ nên dùng bôi ngoài da.
Hải sơn tùng không có khả năng tiêu diệt tế bào ung thư ở người. Mọi bằng chứng khoa học hiện nay về loài cây này mới dừng ở mức nghiên cứu chống oxy hóa và ức chế tạo sắc tố da trong phòng thí nghiệm, chưa từng được chứng minh hiệu quả điều trị lâm sàng.
Hải phong đằng chứa các hoạt chất có tiềm năng kháng viêm trong nghiên cứu tế bào và động vật, nhưng hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị viêm khớp. Tự ý bỏ phác đồ chuẩn để dùng thảo mộc làm tăng nguy cơ biến dạng khớp vĩnh viễn và tàn phế.
Hạt sẻn và các cây họ Zanthoxylum chứa hoạt chất can thiệp enzyme gan CYP450, làm tăng vọt nguy cơ xuất huyết nội tạng nghiêm trọng nếu dùng chung với thuốc chống đông đường uống như warfarin, rivaroxaban hay apixaban.
Hạ khô thảo từ lâu được dân gian dùng để làm tan u bướu vùng cổ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chỉ ghi nhận tiềm năng hỗ trợ điều trị khi kết hợp thuốc tây y hoặc trong phòng thí nghiệm, hoàn toàn chưa đủ độ tin cậy để tự ý thay thế phác đồ y khoa chuẩn hóa.
Nướng chín hạt gấc trước khi ngâm rượu là kinh nghiệm chuẩn xác theo cả y học cổ truyền lẫn dược học hiện đại. Tác động của nhiệt giúp làm nứt vỡ lớp vỏ cứng, biến đổi cấu trúc nhân hạt và hỗ trợ cồn hòa tan trọn vẹn các saponin cùng hoạt chất sinh học quý giá bên trong.
Hạt sẻn (*Zanthoxylum nitidum*) và hạt mắc khén tuy cùng thuộc họ Cam chanh nhưng mang đặc tính hoàn toàn khác nhau. Hạt sẻn là cây dược liệu chứa nhiều ancaloit có hoạt tính sinh học mạnh và tiềm ẩn rủi ro độc tính nếu dùng nhầm làm gia vị bữa ăn thông thường.
Quan niệm ngửi xạ hương giúp tinh thần tỉnh táo tức thì là thiếu căn cứ khoa học. Nghiên cứu thực nghiệm chỉ ghi nhận xạ hương hươu có tác dụng giảm stress, chống viêm và bảo vệ tế bào thần kinh trên chuột chịu áp lực kéo dài, không có bằng chứng tạo ra sự minh mẫn cấp tốc ở người.
Hạt bí ngô chứa hoạt chất cucurbitin có khả năng làm tê liệt vận động và ức chế ấu trùng giun sán trong các thử nghiệm ống nghiệm. Tuy nhiên, hiệu lực của hạt thô không đủ mạnh và không thể thay thế cho các loại thuốc tẩy giun tiêu chuẩn y khoa.
Hạt Griffonia giàu 5-HTP là thảo dược phổ biến giúp hỗ trợ giấc ngủ và cải thiện tâm trạng, nhưng tiềm ẩn nguy cơ y khoa rất lớn. Việc tự ý kết hợp loại hạt này với các thuốc chống trầm cảm nhóm SSRI hoặc MAOI có thể dẫn đến hội chứng serotonin cấp tính, gây tiêu cơ vân, co giật và đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Gossypol trong hạt bông có liên quan đến tình trạng hạ kali máu và tổn thương thận khi cơ thể thiếu kali. Khi dùng chung với các thuốc hạ kali máu như thuốc lợi tiểu, tương tác này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng cạn kiệt kali trong mô, gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm và tổn thương chức năng cơ.
Ăn hạt phỉ sống nguyên lớp vỏ lụa nâu giúp giữ trọn vẹn hàm lượng chất chống oxy hóa polyphenol và vitamin E. Nghiên cứu khoa học cho thấy nhiệt độ cao và thao tác bóc vỏ khi rang khiến hoạt tính chống oxy hóa sụt giảm nghiêm trọng, do phần lớn dưỡng chất quý tập trung ở lớp màng ngoài.
