Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 229 trên 369
Ăn hạt sống tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn Salmonella và vi sinh vật gây hại đường ruột cao hơn rõ rệt so với hạt chín. Xử lý nhiệt qua rang, nướng đúng chuẩn giúp tiêu diệt hầu hết mầm bệnh, bảo đảm an toàn cho hệ tiêu hóa mà vẫn giữ trọn dưỡng chất.
Rau nấu chín bảo quản lạnh đúng cách chỉ sản sinh lượng nitrit rất thấp, không đủ gây hại cho sức khỏe người lớn. Tuy nhiên, nếu rau bị xay nhuyễn, để ngoài nhiệt độ phòng hoặc dùng cho trẻ dưới 3 tháng tuổi, nồng độ nitrit có thể tăng nhanh gây ngộ độc.
Bổ sung vitamin C không làm tăng hấp thu canxi từ rau lá xanh, do canxi không cần phản ứng khử để đi vào cơ thể. Vitamin C chỉ phát huy tác dụng thúc đẩy hấp thu sắt, trong khi sinh khả dụng của canxi phụ thuộc chủ yếu vào mức độ ức chế của axit oxalic và phytate.
Đậu phụ luộc an toàn hơn hẳn đậu phụ chiên đối với người có mỡ máu cao. Quá trình chiên ngập dầu ở nhiệt độ cao làm tăng mạnh lượng lipid tiêu hóa, gia tăng nguy cơ tim mạch và sản sinh các hợp chất AGEs gây viêm mạch máu.
Nước ép cần tây không có khả năng thanh lọc hay thải trừ độc tố trong gan như lời đồn. Lợi ích thực sự của loại đồ uống này chủ yếu đến từ việc bù nước cho cơ thể, cung cấp chất điện giải kali cùng một số hợp chất chống oxy hóa tự nhiên.
Ăn các loại hạt lúc đói không gây loét dạ dày ở người khỏe mạnh, nhưng lượng chất béo dồi dào và tannin trong vỏ hạt có thể làm chậm tháo rỗng dịch vị, kích ứng niêm mạc nhạy cảm và gây đau tức thượng vị. Người có bệnh lý tiêu hóa cần chú ý cách dùng.
Quan niệm người sau phẫu thuật ăn tôm, cua sẽ bị sẹo lồi là hoàn toàn sai lầm. Y học hiện đại khẳng định sẹo lồi hình thành do rối loạn tăng sinh collagen, phản ứng viêm kéo dài, lực căng da và yếu tố cơ địa di truyền chứ không do bất kỳ loại thực phẩm giàu đạm nào gây ra.
Quá trình nảy mầm kích hoạt enzyme phân giải chất kháng dinh dưỡng như axit phytic, đồng thời gia tăng một số vitamin và hợp chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, mức độ biến đổi phụ thuộc chặt chẽ vào từng loại hạt chứ không tăng vọt toàn diện mọi chất như các quảng cáo phóng đại.
Bảo quản hạt trong ngăn đông là giải pháp tối ưu cho nhu cầu lưu trữ dài hạn, trong khi ngăn mát phù hợp để dùng ngắn hạn. Nhiệt độ thấp kết hợp bao bì cản sáng và kín khí giúp ức chế tối đa phản ứng oxy hóa chất béo chưa bão hòa, hạn chế hao hụt chất chống oxy hóa và ngăn mùi hôi dầu.
Nước tương đậu nành là gia vị quen thuộc nhưng chứa lượng natri rất cao, có thể chiếm tới 20% lượng muối nạp vào mỗi ngày. Người tăng huyết áp cần hiểu rõ hàm lượng natri tiềm ẩn, ưu tiên dòng sản phẩm giảm mặn và kết hợp rau củ giàu kali để bảo vệ tim mạch an toàn.
Nhiều người tin rằng bóp giấm hay vắt chanh có thể "nấu chín" thịt cá sống và diệt sạch vi khuẩn cùng sán lá gan. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định axit citric và axit axetic nồng độ thấp không thể tiêu diệt vi khuẩn kháng axit hay ấu trùng ký sinh trùng trong thời gian chế biến thông thường.
Aflatoxin là độc tố vi nấm nguy hiểm hàng đầu tích tụ trong đậu phộng ẩm mốc, có khả năng gây hoại tử tế bào gan và ung thư. Việc đun nấu hay rửa sạch thông thường không thể loại bỏ độc chất này; người tiêu dùng cần hiểu rõ nguồn gốc xâm nhiễm và cách bảo quản để phòng ngừa.
Đậu phụ và sữa đậu nành thông thường chứa hàm lượng oxalat thấp dưới 10 mg mỗi khẩu phần, hoàn toàn an toàn cho người khỏe mạnh. Tuy nhiên, người có tiền sử sỏi canxi oxalat nên hạn chế các chế phẩm đậu nành đậm đặc như bột đậu, đồng thời cần bổ sung đủ canxi trong bữa ăn để tránh nguy cơ tái phát.
Bệnh nhân ung thư vú đang điều trị bằng tamoxifen không cần kiêng đậu nành từ chế độ ăn hàng ngày. Các nghiên cứu đoàn hệ quy mô lớn cho thấy ăn đậu nành tự nhiên an toàn, thậm chí giảm nguy cơ tái phát. Tuy nhiên, người bệnh cần tuyệt đối tránh các viên uống bổ sung isoflavone liều cao.
Người suy giáp không cần kiêng tuyệt đối đậu nành, nhưng protein đậu nành có thể cản trở hấp thu thuốc levothyroxine. Để bảo đảm hiệu quả điều trị, người bệnh nên uống thuốc trước bữa ăn 1 giờ hoặc chờ sau ăn 4 giờ, đồng thời duy trì lượng dùng ổn định để bác sĩ dễ dàng điều chỉnh liều phù hợp.
Nhiều nam giới lo ngại uống sữa đậu nành gây nữ hóa tuyến vú và giảm sinh lực phái mạnh do chứa isoflavone. Tuy nhiên, các phân tích gộp lâm sàng trên hàng nghìn người khẳng định đậu nành không làm hạ testosterone hay tăng estrogen. Ngoại trừ hai ca cá biệt lạm dụng quá mức, nam giới khỏe mạnh dùng lượng vừa phải hoàn toàn không lo ngực to bất thường.
Các nghiên cứu khoa học dài hạn khẳng định trẻ em uống sữa đậu nành ở mức độ ăn uống thông thường không làm tăng nguy cơ dậy thì sớm. Nỗi lo ngại xuất phát từ hợp chất phytoestrogen, nhưng hoạt tính sinh học của chúng rất yếu và thậm chí lượng tiêu thụ đậu nành hợp lý còn liên quan đến mốc dậy thì muộn hơn ở trẻ.
Quan niệm thịt đỏ khó tiêu hơn thịt trắng là chưa chính xác nếu so sánh hai phần thịt cùng độ nạc. Cảm giác đầy bụng kéo dài chủ yếu phụ thuộc vào hàm lượng chất béo, cách chế biến và các thực phẩm ăn kèm, chứ không nằm ở màu sắc hay loại thịt.
Quan niệm uống trà sau khi ăn thịt đỏ làm mất hết sắt chỉ đúng một phần. Trà ức chế mạnh sự hấp thu sắt non-heme từ thực vật, nhưng hầu như không ảnh hưởng đến sắt heme dồi dào trong thịt đỏ. Người dùng chỉ cần uống trà cách bữa ăn 1 giờ để bảo vệ trọn vẹn dưỡng chất.
Rã đông thịt đỏ sai cách trên bàn bếp hay dưới vòi nước chảy tạo điều kiện cho vi khuẩn bùng phát dữ dội. Để tránh nhiễm chéo và ngộ độc thực phẩm, người nội trợ cần nắm rõ ngưỡng nhiệt độ nguy hiểm và tuân thủ các phương pháp rã đông an toàn theo khuyến cáo khoa học.
