Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.370 bài, trang 288 trên 369
Nuốt vài hạt thầu dầu sống có thể đe dọa tính mạng vì hạt chứa ricin – một loại độc tố protein cực mạnh làm bất hoạt tế bào, chỉ cần 5 đến 10 microgram/kg đã gây tử vong. Dầu thầu dầu tinh chế vẫn an toàn vì ricin không tan trong dầu và đã bị nhiệt ẩm vô hiệu hóa hoàn toàn trong quá trình ép lọc.
Uống hạt muồng (thảo quyết minh) trị táo bón lâu ngày có thể gây nhiễm sắc tố đại tràng và hội chứng đại tràng mất trương lực do lạm dụng hoạt chất anthranoid. Người bệnh không nên dùng thảo dược này kéo dài để tránh phụ thuộc thuốc và tổn thương niêm mạc ruột.
Dầu thầu dầu chứa hàm lượng lớn acid ricinoleic có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, nhưng kết cấu đậm đặc và độ nhớt cao rất dễ gây bít tắc lỗ chân lông trên da dầu mụn. Người dùng cần hiểu rõ cơ chế và loại da phù hợp để tránh nguy cơ kích ứng hoặc bùng phát mụn viêm.
Người đang uống thuốc tim mạch, đặc biệt là thuốc điều hòa nhịp tim, không nên sử dụng thạch tùng. Hoạt chất alkaloid trong thạch tùng ức chế men acetylcholinesterase và tác động lên dẫn truyền thần kinh tim, dễ gây tương tác dược lý nguy hiểm dẫn đến rối loạn nhịp tim chậm hoặc ngộ độc thuốc tim mạch nghiêm trọng.
Nấu đậu bằng nồi áp suất không làm mất nhiều vitamin hơn nấu thường mà ngược lại còn giúp bảo tồn tốt các vitamin nhóm B và chất chống oxy hóa. Nhờ nhiệt độ cao làm chín mềm hạt nhanh chóng, thời gian tiếp xúc với nhiệt được rút ngắn đáng kể, hạn chế sự phân hủy và oxy hóa dưỡng chất.
Uống thảo quyết minh cùng thuốc trợ tim digoxin, thuốc lợi tiểu hay thuốc hạ đường huyết có thể gây nguy cơ tương tác bất lợi. Dược liệu này làm tăng nhu động ruột, giảm hấp thu thuốc và gây mất kali máu, dễ thúc đẩy ngộ độc thuốc tim mạch nguy hiểm.
Ăn đậu phụ sống mua ngoài chợ tiềm ẩn nguy cơ cao nhiễm khuẩn *E. coli*, *Salmonella* và *Listeria monocytogenes*. Độ ẩm cao, pH trung tính cùng điều kiện bảo quản hở ngoài sạp chợ biến miếng đậu thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi, đe dọa nghiêm trọng hệ tiêu hóa người dùng.
Uống sữa đậu nành khi đói không gây loét dạ dày nhưng do tính chất đạm lỏng không đông vón, thức uống tháo rỗng rất nhanh khiến axit dịch vị dư thừa gây cồn cào, khó tiêu ở người nhạy cảm.
Nhiều nam giới lo ngại ăn đậu phụ sẽ làm giảm testosterone và gây "nữ hóa" do chứa hoạt chất isoflavone. Tuy nhiên, các phân tích gộp và thử nghiệm lâm sàng uy tín khẳng định đậu nành không hề làm thay đổi nồng độ testosterone hay nội tiết tố nam, hoàn toàn an toàn khi sử dụng điều độ.
Đậu phụ để ngăn đá tủ lạnh không hề bị biến chất sinh độc hại mà chỉ diễn ra quá trình biến tính vật lý của mạng lưới protein khi các tinh thể đá hình thành và tan chảy. Sự thay đổi này tạo nên kết cấu xốp dai đàn hồi đặc trưng, an toàn cho bữa ăn nếu được sơ chế sạch và rã đông đúng cách.
Tình trạng chướng bụng, ợ hơi sau khi ăn đậu xuất phát từ các loại đường oligosaccharide khó tiêu mà ruột non của con người không thể tự phân giải. Bằng cách áp dụng các bước ngâm nước, đổ bỏ nước ngâm và nấu chín kỹ kết hợp một lượng nhỏ muối kiềm theo các nghiên cứu khoa học, bạn hoàn toàn có thể loại bỏ phần lớn tác nhân gây khó chịu này mà vẫn giữ trọn vẹn dưỡng chất.
Uống nước sắc rễ cây thường sơn thường gây nôn ói dữ dội do chứa các alkaloid tự nhiên febrifugine và isofebrifugine. Các hợp chất này gây kích ứng đường tiêu hóa mạnh, đồng thời mang độc tính cao trên gan, khiến việc dùng thảo dược thô tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Dân gian thường truyền tai mẹo sao thường sơn với rượu hoặc giấm để giảm tác dụng phụ gây nôn. Tuy nhiên, khoa học hiện đại chỉ mới chứng minh kỹ thuật sao giấm giúp giảm độc tính trên một số dược liệu khác, còn với thường sơn, việc giảm độc đòi hỏi quá trình biến đổi cấu trúc hóa học chuyên sâu.
Ăn đậu phụ cùng rau muống không gây kết tủa sỏi trong bụng. Ngược lại, canxi từ đậu phụ sẽ liên kết với oxalate trong rau ngay tại lòng ruột, tạo thành hợp chất không hòa tan đào thải ra ngoài theo phân, từ đó giúp ngăn ngừa hình thành sỏi thận.
Ngâm đậu qua đêm rồi đổ bỏ nước ngâm có làm thất thoát một phần nhỏ khoáng chất hòa tan, nhưng bù lại giúp loại bỏ đáng kể axit phytic – hợp chất cản trở hấp thu sắt và kẽm. Nhờ đó, lượng vi chất cơ thể thực tế hấp thu được từ hạt đậu lại tăng lên rõ rệt.
Uống tinh dầu thì là đậm đặc tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp tính rất cao, đặc biệt là độc tính phá hủy thần kinh gây co giật, tổn thương gan, thận và kích ứng niêm mạc tiêu hóa. Người dân tuyệt đối không uống tinh dầu nguyên chất mà chỉ nên dùng thì là tươi hoặc trà hạt trong ẩm thực hàng ngày.
Canxi sulfat (thạch cao thực phẩm) dùng làm đậu phụ không gây sỏi thận. Trái lại, canxi tự nhiên trong bữa ăn giúp liên kết với oxalat tại ruột, làm giảm đào thải oxalat qua nước tiểu và giảm nguy cơ sỏi thận; đậu phụ cũng là thực phẩm ít oxalat và giàu chất chống sỏi phytate.
Bảo quản các loại hạt khô trong ngăn mát hoặc tủ đông giúp làm chậm đáng kể quá trình oxy hóa chất béo, ngăn chặn hiện tượng ôi dầu và giữ trọn vẹn các vitamin, chất chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, để hạt không bị nhiễm ẩm và ám mùi, người dùng cần đóng gói kín khí đúng cách.
Nhiều người truyền tai nhau việc ăn hạt vừng đen mỗi ngày có thể giúp mái tóc bạc sớm hóa đen trở lại. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy dù vỏ vừng đen chứa sắc tố melanin, việc ăn thực phẩm này không thể phục hồi các tế bào tạo màu đã suy thoái tại nang tóc.
Uống sữa đậu nành cùng trứng gà không làm mất chất dinh dưỡng nếu cả hai đều được nấu chín kỹ. Chất ức chế trypsin trong đậu nành tự nhiên bị phá hủy gần như hoàn toàn ở nhiệt độ sôi thông thường, giúp cơ thể hấp thu trọn vẹn chất đạm từ cả hai loại thực phẩm.
