Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.345 bài, trang 332 trên 368
Uống đủ nước giúp não bộ duy trì trạng thái tỉnh táo và năng lượng làm việc đỉnh cao. Các bằng chứng y học chỉ ra rằng tình trạng thiếu nước dù ở mức rất nhẹ cũng khiến tâm trạng sa sút, làm gia tăng mệt mỏi, đau đầu và làm suy giảm khả năng tập trung chú ý của cả hai giới.
Uống trà hoa tím thơm an toàn nhất ở mức 2 đến 5 gram hoa khô mỗi ngày cho người trưởng thành. Vượt quá ngưỡng này hoặc uống lúc bụng đói dễ gây kích ứng niêm mạc dạ dày dẫn đến nôn nao, cồn cào và nôn mửa do tác động của saponin, alkaloid cùng các peptide tự nhiên.
Ăn quá nhiều đồ chiên rán nạp vào lượng lớn chất béo chuyển hóa trans-fat, tác nhân kích hoạt cytokine tiền viêm tuần hoàn và gây viêm ruột. Tình trạng viêm mãn tính này lan truyền đến não bộ, gây viêm thần kinh và ức chế các chất dẫn truyền cảm xúc, từ đó làm gia tăng đáng kể nguy cơ u uất, suy giảm sức khỏe tinh thần.
Người bị trầm cảm nhẹ không nên tự ý dùng St. John's Wort do thảo dược này kích hoạt mạnh enzym Cytochrome P450 ở gan, làm vô hiệu hóa nhiều loại thuốc điều trị như thuốc tránh thai, thuốc chống thải ghép, thuốc tim mạch và gây hội chứng serotonin nguy hiểm.
Nhiều người tin rằng uống nước ép cần tây buổi sáng giúp an thần và làm dịu hệ thần kinh tức thì. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy hàm lượng hoạt chất tự nhiên trong nước ép tươi rất thấp, hoàn toàn không đủ để tạo tác dụng an thần như lời đồn thổi trên mạng xã hội.
Người bị trầm cảm nhẹ không nên uống rượu để thư giãn vì cồn ức chế thần kinh tạm thời nhưng sẽ gây phản ứng dội ngược làm gia tăng lo âu, bực bội và làm trầm trọng thêm tâm trạng u uất khi tỉnh táo.
Nhiều người tìm đến đồ ngọt để giải tỏa tâm trạng, nhưng các nghiên cứu khoa học khẳng định tiêu thụ nhiều đường tự do làm gia tăng phản ứng viêm, biến thiên đường huyết và tổn thương tế bào não, khiến tình trạng trầm cảm nhẹ trở nên trầm trọng và khó kiểm soát hơn.
Hoa hiên giàu polyphenol và flavonoid có lợi cho sức khỏe, nhưng hàm lượng này dễ suy giảm khi tiếp xúc nhiệt độ cao kéo dài. Nghiên cứu cho thấy công nghệ sấy đông khô giữ lại hoạt tính chống oxy hóa tốt hơn sấy nhiệt truyền thống, trong khi hoa tươi nên được nấu nhanh để bảo toàn dưỡng chất.
Kết hợp hoa cúc và kỷ tử theo tỷ lệ 1:1 tạo ra tác dụng hiệp đồng giúp tăng cường khả năng chống oxy hóa và kháng viêm vượt trội so với dùng riêng lẻ. Trong khi mật ong chủ yếu giúp tạo vị ngọt dễ uống, kỷ tử lại bổ sung nhiều hoạt chất sinh học quý giá bảo vệ tế bào và thị lực.
Hít thở hộp hỗ trợ làm dịu dòng suy nghĩ tiêu cực nhờ cơ chế làm chậm nhịp thở, kích hoạt dây thần kinh phế vị và điều hòa độ biến thiên nhịp tim (HRV). Phương pháp này giúp hệ thần kinh chuyển từ trạng thái căng thẳng sang thư giãn một cách an toàn và tự nhiên.
Ăn chuối hay yến mạch không thể giúp xoa dịu căng thẳng ngay lập tức như nhiều người lầm tưởng. Để biến dưỡng chất tryptophan từ thực phẩm thành hormone serotonin trong não, cơ thể cần nhiều giờ tiêu hóa, vượt qua rào cản cạnh tranh sinh học tại mạch máu não và bắt buộc phải có sự hỗ trợ từ chất bột đường.
Tắm nước lạnh kích hoạt mạnh hệ thần kinh giao cảm, làm tăng gấp bốn lần hormone noradrenaline giúp tỉnh táo nhưng đồng thời gây co mạch nhanh và tăng huyết áp. Dù cơ thể có khả năng thích nghi một phần khi lặp lại, thói quen này vẫn tiềm ẩn nguy cơ sốc lạnh ở người có bệnh tim mạch.
Hoa mộc tươi giữ nguyên mùi hương tự nhiên nhưng dễ bay hơi và nhiễm vi sinh vật, trong khi hoa sấy khô đúng kỹ thuật giúp ổn định chất lượng và an toàn hơn khi pha trà. Nghiên cứu cho thấy phương pháp sấy thăng hoa hoặc sấy chân không vi sóng giúp bảo toàn tối đa tinh dầu và dưỡng chất trong hoa.
Nhiều người lo ngại gừng mọc mầm hoặc dập nát sẽ sinh độc tố gây hại gan. Thực tế, các nghiên cứu cho thấy gừng lành lặn chứa hoạt chất giúp bảo vệ tế bào gan, trong khi gừng dập nát, thối mốc mới tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc tố nấm mốc nguy hiểm cần phải vứt bỏ hoàn toàn.
Nhiều người sợ nước sôi 100 độ C làm "cháy" hoa cúc và mất dưỡng chất nên chỉ dám pha bằng nước ấm. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định nhiệt độ từ 90 đến 100 độ C mới là mức tối ưu giúp chiết xuất tối đa hoạt chất flavonoid và chất chống oxy hóa ra nước trà.
Tắm nắng buổi sáng giúp giảm rõ rệt chứng ủ rũ theo mùa nhờ ánh sáng tác động qua võng mạc đến vùng dưới đồi, điều chỉnh chu kỳ tiết melatonin và giảm nồng độ cortisol. Thói quen đi bộ ngoài trời 45-60 phút mỗi sáng hỗ trợ nâng cao tinh thần, tăng cường năng lượng và cải thiện hiệu suất sinh hoạt hiệu quả.
Nhai kẹo cao su khi làm việc căng thẳng có thể giúp giảm bồn chồn, tăng cường sự tỉnh táo và hỗ trợ hạ nồng độ hormone cortisol trong nước bọt. Tuy nhiên, hiệu quả này mang tính tạm thời trong các tình huống áp lực cấp tính và cần được áp dụng đúng cách để tránh gây mỏi cơ hàm.
Dùng trà hoa cúc thay nước lọc để uống thuốc tây có thể làm thay đổi quá trình chuyển hóa thuốc tại gan. Các hợp chất tự nhiên và polyphenol trong thực vật có khả năng ức chế hệ enzyme cytochrome P450, khiến nồng độ thuốc trong máu tăng giảm thất thường và làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo uống trà hoa cúc sau cuộc nhậu để giải rượu và giải độc gan. Các nghiên cứu khoa học cho thấy hoa cúc thực sự giàu hoạt chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào gan trước tác hại của cồn trên mô hình thực nghiệm, nhưng thức uống này chỉ mang tính hỗ trợ chứ không thể xóa bỏ hoàn toàn độc tính của rượu bia.
Uống viên sủi vitamin C liều cao 1.000 mg khi mệt mỏi không giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn mà còn lãng phí do đường ruột nhanh chóng bão hòa hấp thu. Lượng vitamin dư thừa bị tống xuất qua thận, làm tăng bài tiết oxalate và tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương thận nghiêm trọng.
