Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.829 bài, trang 153 trên 192
Uống vitamin A liều cao có thể giúp cải thiện mụn trứng cá nhưng tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và dị tật thai nhi không kém thuốc kê đơn isotretinoin. Người bệnh tuyệt đối không tự ý bổ sung liều lớn mà cần có chỉ định, giám sát chặt chẽ từ bác sĩ da liễu.
Vitamin A giữ vai trò cốt lõi giúp biệt hóa tế bào và duy trì cấu trúc biểu mô đường thở. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng cho thấy việc bổ sung vi chất này chỉ đem lại lợi ích rõ rệt ở người bị thiếu hụt dinh dưỡng, không thể xem là giải pháp thần dược tự ý dùng cho mọi đợt nhiễm trùng hô hấp.
Hiện tượng sụt giảm hormone T3 tự do khi ăn Keto thường khiến nhiều người lo sợ mắc bệnh suy giáp. Thực chất, đây là phản ứng thích nghi sinh lý bình thường của cơ thể khi thiếu hụt glucose nội bào, làm giảm hoạt tính enzym deiodinase tại gan mà không gây tổn thương bệnh lý trục tuyến giáp.
Các nghiên cứu lâm sàng đối chứng cho thấy dầu hạt cải không gây viêm mạn tính mà còn hỗ trợ giảm nhẹ các dấu ấn viêm như IL-6 và hs-CRP nhờ hàm lượng axit béo không bão hòa đơn và omega-3 thực vật, an toàn cho tim mạch khi dùng đúng cách.
Nhiều người tin dùng đường ăn kiêng để bảo vệ sức khỏe, nhưng nghiên cứu mới cảnh báo erythritol làm tăng kích hoạt tiểu cầu và nguy cơ huyết khối. Trong các lựa chọn phổ biến, chiết xuất cỏ ngọt Stevia thể hiện hồ sơ tim mạch an toàn hơn, trong khi erythritol đòi hỏi sự thận trọng đặc biệt.
Chế độ ăn giàu protein không gây hại hay làm suy giảm chức năng thận ở người khỏe mạnh. Tình trạng tăng mức lọc cầu thận khi nạp nhiều đạm chỉ là phản ứng thích nghi sinh lý tự nhiên của cơ thể, ngoại trừ những người đã có sẵn bệnh nền về thận.
Nước trà gạo lứt rang được nhiều người tin dùng để kiểm soát đường huyết, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy tác dụng cải thiện chuyển hóa glucose chủ yếu đến từ chất xơ và hoạt chất triterpenoid khi ăn nguyên hạt gạo lứt, chứ không nằm trọn vẹn trong ly nước hãm.
Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa làm tăng đồng thời nồng độ LDL-C và số lượng hạt sinh xơ vữa mang ApoB. Nguyên nhân do mỡ bão hòa làm suy giảm số lượng và hoạt tính của các thụ thể LDL tại gan, kéo dài thời gian lưu hành và làm chậm quá trình thanh thải các hạt lipoprotein mang nguy cơ tim mạch khỏi tuần hoàn.
Nấu chín cơm, để lạnh rồi hâm nóng lại làm tăng lượng tinh bột kháng loại 3 và giảm phản ứng đường huyết sau ăn. Tuy nhiên, mức tăng thực tế trên hạt cơm chỉ đạt khoảng 1g trên 100g cơm, không thể biến cơm trắng thành thực phẩm ăn thoải mái mà không lo tăng đường huyết.
Bổ sung dầu cá omega-3 liều cao trên 1g mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng rung nhĩ và chảy máu, dù mang lại lợi ích giảm biến cố mạch vành. Người dùng cần hiểu rõ ranh giới liều lượng và tham khảo ý kiến bác sĩ thay vì tự ý dùng sản phẩm nồng độ cao kéo dài.
Tỷ lệ Omega-6 và Omega-3 lý tưởng từ lâu được cho là chìa khóa kiểm soát viêm và bệnh tim mạch. Tuy nhiên, bằng chứng y khoa hiện đại cho thấy việc cố gắng đạt một tỷ lệ vàng cứng nhắc không quan trọng bằng việc nạp đủ lượng Omega-3 thiết yếu và duy trì chất lượng bữa ăn cân bằng.
Chế độ ăn ít carbohydrate (low-carb) giúp giảm cân và cải thiện chỉ số mỡ máu như triglyceride và HDL, nhưng có thể làm tăng cholesterol toàn phần và LDL-C, đặc biệt khi thay tinh bột bằng chất béo bão hòa hoặc áp dụng trên những người có thể trạng gầy, chỉ số khối cơ thể thấp.
Nước than củ sen (kohren) được phong trào thực dưỡng ca tụng như bài thuốc cầm máu vạn năng, nhưng khoa học hiện đại chỉ mới ghi nhận sự biến đổi hợp chất tăng đông máu trong phòng thí nghiệm trên lá sen. Việc tự ý uống than củ sen để trị xuất huyết toàn thân chưa có cơ sở lâm sàng và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng chỉ ra rằng chất xơ hòa tan thực sự có thể làm giảm diện tích mỡ nội tạng vùng bụng, nhưng hiệu quả đòi hỏi liều lượng can thiệp đủ cao (khoảng 15 g/ngày) và phụ thuộc vào nguồn thực phẩm cũng như giới tính người dùng.
Viên xơ bổ sung có thể hỗ trợ giảm cân nhẹ và cải thiện đường huyết, nhưng mức giảm thực tế chỉ dao động từ vài trăm gram đến hơn hai kilôgam. Sản phẩm này không thể thay thế chế độ ăn kiêng thâm hụt calo và vận động khoa học để đạt mục tiêu kiểm soát thể trọng bền vững.
Nước trà gạo lứt rang là thức uống dưỡng sinh quen thuộc, nhưng lo ngại về asen vô cơ tích tụ ở lớp cám khiến nhiều người băn khoăn. Các nghiên cứu khoa học cho thấy asen vô cơ tập trung nhiều ở vỏ cám và dễ tan vào nước sôi, song nguy cơ ngộ độc ở người trưởng thành uống mức độ vừa phải là rất thấp.
Nhiều phân tích gộp quy mô lớn từ hàng chục thử nghiệm lâm sàng khẳng định tiêu thụ đậu nành và isoflavone không làm giảm testosterone toàn phần hay testosterone tự do ở nam giới. Phái mạnh hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng thực phẩm từ đậu nành trong chế độ ăn cân bằng hàng ngày mà không lo ảnh hưởng nội tiết tố.
Sắc tố đỏ betalain trong củ dền thể hiện hoạt tính chống oxy hóa mạnh và ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh tác dụng ngừa ung thư, người dân không nên lạm dụng.
Nhiều người lựa chọn ăn thực dưỡng chế biến sẵn ngoài tiệm nhằm thanh lọc cơ thể nhưng lại đối mặt với nguy cơ thiếu máu nghiêm trọng. Nguyên nhân cốt lõi là các suất ăn này thường thiếu hụt nguồn sắt heme từ thịt và vắng bóng vitamin C tươi, khiến khả năng hấp thu vi chất suy giảm rõ rệt.
Trà củ sen giàu hợp chất chống oxy hóa và polysaccharide có hoạt tính kháng viêm tế bào, nhưng chưa bằng chứng khoa học chứng minh khả năng tiêu đờm đường hô hấp. Thức uống này chỉ làm dịu cảm giác rát họng cơ học nhờ nhiệt ấm, không thay thế thuốc điều trị ho có đờm.
