Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.837 bài, trang 55 trên 192
Nước ép nhàu thường được truyền tai về khả năng giảm đau viêm khớp gối. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy tác dụng bảo vệ sụn mới dừng lại ở chiết xuất lá trên mô hình động vật. Dữ liệu lâm sàng trên người còn thiếu hụt, trong khi nước ép quả nhàu liều cao tiềm ẩn rủi ro gây độc cho gan.
Nho biển chứa nhiều chất chống oxy hóa tự nhiên như flavonoid và triterpene, nhưng hiện chưa có nghiên cứu tiền lâm sàng hay thử nghiệm trên người chứng minh tác dụng hạ đường huyết. Người bệnh tuyệt đối không dùng chiết xuất nho biển thay thuốc điều trị.
Nhân trần thường được truyền miệng là thức uống giúp thanh nhiệt, mát gan và hạ men gan hiệu quả. Tuy nhiên, các tài liệu nghiên cứu y học hiện tại chưa ghi nhận bằng chứng khoa học thực chứng về tác dụng bảo vệ gan hay hạ men gan của dược liệu này. Người dân không nên dùng thay thế phác đồ y khoa.
Nước ép trái nhàu từ lâu được dân gian truyền tai về khả năng hạ huyết áp. Nghiên cứu khoa học ghi nhận loại dịch ép này hỗ trợ giảm huyết áp cấp tính và cải thiện chức năng nội mạc mạch máu, nhưng dữ liệu trên người bệnh tăng huyết áp mạn tính còn rất hạn chế.
Nghiên cứu trên động vật và tế bào cho thấy chiết xuất cây nhài thon có khả năng ức chế kép các enzyme gây viêm như COX-2 và 5-LOX, mang lại hiệu quả giảm đau thực nghiệm. Dù vậy, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người dân không nên tự ý dùng thay thuốc.
Nhài tơ dài thể hiện hoạt tính chống oxy hóa và kháng viêm rất triển vọng trên các mô hình tế bào và động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, giới khoa học hiện chưa có đủ bằng chứng thử nghiệm lâm sàng trên người, do đó người dân tuyệt đối không nên tự ý dùng thảo dược này để thay thế thuốc chữa bệnh.
Nhàu nước thường được truyền tai như phương thuốc tự nhiên giúp hạ huyết áp nhanh chóng. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện có về chiết xuất chi Nhàu chỉ mới dừng lại ở nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật và dữ liệu tổng quan, hoàn toàn thiếu vắng thử nghiệm lâm sàng đối chứng trên người.
Chiết xuất nhau thai ngựa được quảng bá rầm rộ với công dụng xóa mờ nếp nhăn và tăng độ đàn hồi cho da, song bằng chứng lâm sàng trực tiếp hiện còn rất hạn chế. Các thử nghiệm ngẫu nhiên ở người mới chỉ ghi nhận khả năng hạn chế tăng sắc tố melanin, trong khi cỡ mẫu nghiên cứu nhỏ và chưa đủ dữ liệu xác nhận hiệu quả đảo ngược lão hóa.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy da nhái *Fejervarya limnocharis* chứa các peptide như Temporin-FL và brevinin-1FL có hoạt tính kháng khuẩn Gram dương và chống oxy hóa mạnh mẽ. Tuy nhiên, đây là các hoạt chất tinh chế trong nghiên cứu, người dân tuyệt đối không tự ý dùng da nhái tươi để chữa bệnh.
Uống nước sắc rễ nhàu nước được dân gian truyền tai giúp hạ huyết áp, nhưng khoa học hiện chỉ mới ghi nhận hiệu quả giảm áp từ lá và quả nhàu trên động vật. Bằng chứng lâm sàng trên người vẫn thiếu hụt, người bệnh không nên bỏ thuốc điều trị để dùng rễ cây tự sắc.
Nhiều nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận dịch chiết nho núi có khả năng chống oxy hóa, hạ men gan và giảm tổn thương xơ hóa trên chuột cũng như tế bào cô lập. Tuy nhiên, hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người, do đó người dân không nên tự ý dùng thảo dược này để thay thế thuốc điều trị bệnh gan.
Chiết xuất từ thân và lá cây nhài thon (*Jasminum lanceolarium*) chứa nhiều hợp chất flavanone glucoside và iridoid có khả năng dọn gốc tự do và chống viêm trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại chỉ giới hạn ở mô hình ống nghiệm và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Các hoạt chất stilbene trong rễ và thân cây nho dại cho thấy khả năng ức chế phản ứng viêm rõ rệt trên mô hình tế bào và động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, giới khoa học hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để xác nhận hiệu quả chữa bệnh thực tế.
Nhau thai cừu thường được quảng cáo rầm rộ với công dụng xóa mờ nám da và làm trắng thần tốc. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện tại chưa ghi nhận hiệu quả giảm sắc tố melanin của chiết xuất này trên người, thậm chí nghiên cứu thực nghiệm còn cho thấy chiết xuất nhau thai có khả năng kích thích tăng tạo màu da.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất từ cây ngọc anh chứa alkaloid có khả năng ức chế men acetylcholinesterase và cải thiện nhận thức trên chuột. Tuy nhiên, các bằng chứng này hiện mới dừng lại ở mức tiền lâm sàng trong ống nghiệm và động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Chiết xuất ngọt nghẹo chứa hoạt chất colchicine có hoạt tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh trên các mô hình tiền lâm sàng. Tuy nhiên, do độc tính tế bào cực cao và nguy cơ ngộ độc chết người, chiết xuất thô từ loài cây này chưa thể ứng dụng an toàn trên người. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng cây ngọt nghẹo để chữa bệnh.
Ngổ trâu là loại rau gia vị quen thuộc chứa nhóm hoạt chất sesquiterpene lactone. Nhiều nghiên cứu thực nghiệm xác nhận nhóm chất này có khả năng kìm hãm phản ứng viêm, giảm phù nề và xoa dịu cảm giác đau thông qua việc ức chế chất trung gian hóa học gây viêm trên mô hình động vật.
Chiết xuất từ thân rễ ngấy hương (Rubus) nhận được nhiều sự quan tâm nhờ hoạt tính sinh học tự nhiên, đặc biệt là tiềm năng kháng khuẩn. Dữ liệu từ các thử nghiệm ống nghiệm cho thấy các hợp chất polyphenol trong chiết xuất có tác dụng ức chế nhất định đối với một số chủng vi khuẩn, nhưng bằng chứng trên vi khuẩn đường ruột vẫn còn nhiều hạn chế.
Nước sắc cây ngọt nai có ghi nhận an toàn cấp tính và bảo tồn cấu trúc mô gan ở thử nghiệm ngắn hạn trên chuột, nhưng hiện chưa có dữ liệu độc tính bán trường diễn liều cao dài ngày; người dùng cần thận trọng để tránh gây gánh nặng cho gan thận.
Ngọc Tuyền hoàn có thể hỗ trợ hạ đường huyết, cải thiện chỉ số mỡ máu và giảm phản ứng viêm ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2 khi dùng phối hợp với phác đồ thuốc chính quy. Người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc tây để dùng bài thuốc đơn độc.
