Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.668 bài, trang 120 trên 234
Bổ sung vitamin C có thể hỗ trợ giảm nhẹ đường huyết lúc đói, HbA1c và huyết áp ở người đái tháo đường týp 2, đồng thời bảo vệ mạch máu trước các gốc tự do. Tuy nhiên, dùng liều cao có thể làm sai lệch kết quả que đo đường huyết và tương tác bất lợi với một số thuốc.
Vitamin C có thể hỗ trợ tăng bài tiết acid uric qua thận ở mức độ khiêm tốn, nhưng hoàn toàn không thể làm giảm hay cắt cơn đau gút cấp tính. Để kiểm soát bệnh an toàn, người bệnh không nên tự ý bổ sung liều cao mà cần tuân thủ chỉ định điều trị y khoa.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy axit folic đơn thuần hay liều cao không giúp ngăn ngừa biến chứng tiền sản giật và tăng huyết áp thai kỳ. Lợi ích giảm nguy cơ chỉ được ghi nhận phần nào qua viên đa vi chất kết hợp hoặc folate từ thực phẩm tự nhiên, do đó thai phụ không nên tự ý dùng liều cao.
Người đau dạ dày hoàn toàn bổ sung được vitamin C nếu ưu tiên dạng muối đệm sodium ascorbate thay vì axit thông thường và uống ngay sau bữa ăn no. Cách này giúp bù đắp lượng vi chất thiếu hụt tại niêm mạc tiêu hóa, hạn chế tối đa nguy cơ kích ứng, ợ chua hay đau thượng vị.
Axit béo Omega-3, đặc biệt là EPA, có đặc tính kháng viêm và giúp hỗ trợ giảm tổn thương mụn trứng cá cũng như làm dịu khô da do thuốc trị mụn. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện nay còn dựa trên các nghiên cứu quy mô nhỏ, Omega-3 chỉ đóng vai trò bổ trợ chứ không thể thay thế phác đồ điều trị chuyên khoa.
Hít khí cười N2O làm oxy hóa nguyên tử coban, bất hoạt hoàn toàn vitamin B12 và phá hủy bao bọc thần kinh tủy sống. Tình trạng thiếu hụt B12 chức năng này có thể dẫn đến hội chứng thoái hóa tủy sống gây tê bì, thất điều, thậm chí liệt vận động vĩnh viễn ở người trẻ khỏe mạnh.
Bổ sung vitamin B12 chỉ giúp cải thiện nhận thức ở người thực sự bị thiếu hụt vi chất này hoặc hỗ trợ làm chậm teo não ở giai đoạn nhẹ, chứ không thể đảo ngược tình trạng sa sút trí tuệ đã xác lập. Người bệnh cần xét nghiệm máu để can thiệp đúng cách thay vì tự ý dùng thuốc.
Tổn thương niêm mạc ở đoạn gần ruột non do bệnh Celiac hoặc viêm ruột là nguyên nhân chính cản trở cơ thể hấp thu folate (vitamin B9). Kém hấp thu vi chất kéo dài dẫn đến suy kiệt dinh dưỡng, đòi hỏi phải phát hiện sớm căn nguyên đường tiêu hóa để phục hồi bề mặt ruột kịp thời.
Dầu cá omega-3 liều can thiệp 2-4g/ngày giúp hạ 20-50% lượng mỡ máu triglyceride rõ rệt, nhưng có thể làm tăng nhẹ chỉ số LDL-cholesterol. Bệnh nhân có mỡ máu cao cần hiểu đúng ngưỡng liều điều trị y khoa và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Nhiều người lo sợ dầu cá làm loãng máu gây nguy hiểm trong mổ, nhưng các nghiên cứu lâm sàng hiện đại cho thấy bổ sung omega-3 không làm tăng nguy cơ xuất huyết chu phẫu, kể cả ở các ca mổ tim lớn. Do đó, người bệnh không nhất thiết phải ngưng dùng thường quy trước khi phẫu thuật.
Chỉ số GI đo tốc độ làm tăng đường huyết của thực phẩm trên lý thuyết, trong khi tải lượng GL phản ánh lượng tinh bột thực tế nạp vào cơ thể qua khẩu phần ăn. Hiểu đúng hai chỉ số này giúp người bệnh tiểu đường kiểm soát đường huyết hiệu quả mà không cần kiêng khem quá mức.
Thiếu vitamin B12 có thể gây tổn thương thần kinh vĩnh viễn nhưng dễ bị bỏ sót. Theo các nghiên cứu y khoa, 5 nhóm có nguy cơ cao gồm: người cao tuổi, người ăn thuần chay, bệnh nhân dùng Metformin, người uống thuốc giảm tiết axit dạ dày và người có bệnh lý đường ruột nên được xét nghiệm định kỳ.
Bệnh nhân Crohn tổn thương hoặc phẫu thuật cắt bỏ đoạn cuối hồi tràng thường mất khả năng tự hấp thu vitamin B12. Nguyên nhân do niêm mạc ruột viêm loét mạn tính, phá hủy các thụ thể tiếp nhận phức hợp B12 - yếu tố nội tại, khiến cơ thể cạn kiệt vi chất dù ăn uống đủ.
Bệnh celiac và viêm ruột Crohn gây tổn thương niêm mạc ruột non hoặc làm mất diện tích tiêu hóa sau phẫu thuật, dẫn đến kém hấp thu chất béo nghiêm trọng. Do vitamin A tan trong dầu, vi chất này bị đào thải theo phân mỡ, khiến người bệnh đối mặt với nguy cơ quáng gà và suy giảm miễn dịch kéo dài.
Bổ sung Omega-3 liều cao từ 2,7g đến 3g mỗi ngày kéo dài trên 3 tháng có thể giúp giảm số lượng khớp đau, rút ngắn thời gian cứng khớp buổi sáng và giảm bớt lượng thuốc chống viêm NSAID cần dùng ở người bệnh viêm khớp dạng thấp, dù hiệu quả lâm sàng còn khiêm tốn.
Bổ sung acid folic giúp hạ nồng độ homocysteine trong máu, từ đó hỗ trợ giảm khoảng 10% đến 18% nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở người chưa có tiền sử mắc bệnh và người có chế độ ăn thiếu hụt folate; tuy nhiên vi chất này không thay thế được các can thiệp y tế chuẩn mực.
Dầu cá omega-3 có lợi cho tim mạch nhưng có thể gây biến cố xuất huyết nghiêm trọng nếu dùng sai cách. Người đang uống thuốc chống đông máu, bệnh nhân chuẩn bị phẫu thuật, người cao tuổi dùng nhiều thuốc và người có nguy cơ xuất huyết cần thận trọng, tuyệt đối không tự ý bổ sung liều cao.
Các phân tích gộp cho thấy uống omega-3 liều tối ưu từ 2g đến 3g mỗi ngày (kết hợp EPA và DHA) giúp giảm nhẹ cả huyết áp tâm thu lẫn tâm trương. Tác dụng hạ áp này rõ rệt nhất ở người bị tăng huyết áp, mỡ máu cao hoặc người lớn tuổi.
L-methylfolate với liều 15 mg/ngày chứng minh hiệu quả bổ trợ an toàn cho bệnh nhân trầm cảm kháng thuốc chống trầm cảm SSRI, hỗ trợ tăng tổng hợp monoamine dẫn truyền thần kinh, đặc biệt hữu ích trên nhóm thừa cân hoặc có dấu ấn viêm cao.
Bổ sung omega-3 hỗ trợ giảm lượng mỡ tích tụ trong tế bào gan, hạ men gan và cải thiện mỡ máu ở người bị gan nhiễm mỡ không do rượu. Dù vậy, dưỡng chất này không thể đảo ngược hoàn toàn tổn thương xơ hóa và chỉ phát huy hiệu quả khi kết hợp cùng chế độ ăn kiêng, tập luyện.
