Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.666 bài, trang 170 trên 234
Các nghiên cứu lâm sàng xác nhận uống nước ép lựu tự nhiên giúp giảm huyết áp tâm thu và tâm trương ở người trung niên, cao tuổi. Nhờ giàu polyphenol và chất chống oxy hóa, thức uống này ức chế enzyme gây co mạch và bảo vệ tế bào nội mô, rất tốt để hỗ trợ kiểm soát huyết áp bên cạnh thuốc điều trị.
Trái với lo ngại gia vị tính ấm làm tăng huyết áp, nhiều nghiên cứu lâm sàng cho thấy bổ sung quế với liều nhỏ dưới 2 g mỗi ngày từ 8 đến 12 tuần giúp giảm nhẹ cả huyết áp tâm thu và tâm trương. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Người từng bị sỏi thận thường truyền tai nhau việc kiêng khem đủ loại trái cây vì sợ chất oxalate làm sỏi tái phát, trong đó có quả mâm xôi. Tuy nhiên, các nghiên cứu lớn cho thấy bạn không cần bỏ hẳn loại quả này nếu biết kết hợp thực phẩm đúng cách và uống đủ nước.
Không chỉ muối ăn, đường fructose trong nước ngọt cũng là thủ phạm đẩy huyết áp tăng vọt thông qua cơ chế kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, tăng acid uric máu và ép thận giữ muối. Khi kết hợp thói quen uống nước ngọt với chế độ ăn mặn, mạch máu và thận sẽ chịu tổn thương kép nhanh chóng.
Thói quen giải khát bằng nước ngọt có ga (soda) mỗi ngày có thể âm thầm đẩy nhanh quá trình kết tinh sỏi thận và làm suy giảm chức năng lọc máu. Đường fructose trong soda làm tăng đào thải canxi, oxalat cùng axit uric qua nước tiểu, tạo môi trường thuận lợi cho sỏi hình thành.
Thói quen uống nước ngọt, trà đường hay cà phê nhiều đường ở tuổi xế chiều có thể thúc đẩy phản ứng viêm thần kinh, gây rối loạn chuyển hóa và làm giảm điểm số nhận thức. Cắt giảm đường lỏng, đặc biệt ở người có tiền sử đột quỵ hoặc tiểu đường, là bước quan trọng giúp bảo vệ trí nhớ.
Nước máy trong vắt vẫn có thể nhiễm chì do quá trình ăn mòn từ chính đường ống cũ và vòi nước nhà bếp sau một đêm ngưng đọng. Trẻ nhỏ uống sữa công thức pha bằng nước máy và các hộ sống trong nhà tập thể cũ cần đặc biệt lưu ý kiểm tra nguồn nước ăn uống tại từng vòi.
Uống đồ ngọt khi căng thẳng không phải là ảo giác mà thực sự tác động lên não bộ và hormone cortisol. Tuy nhiên, đường chỉ giúp xoa dịu tạm thời trong một số trường hợp, còn nếu uống lúc bụng đói trước áp lực hoặc lạm dụng dài ngày sẽ làm rối loạn phản ứng stress và gây tích mỡ nội tạng.
Rau bina chứa hàm lượng cao nitrate vô cơ tự nhiên. Khi vào cơ thể, hợp chất này chuyển hóa thành nitric oxide nhờ vi khuẩn khoang miệng, giúp cải thiện chức năng lớp lót mạch máu, giảm độ cứng động mạch và hạ huyết áp tâm thu ở người trưởng thành.
Rau bina chứa hàm lượng oxalat rất cao, chỉ 100 g có thể làm lượng oxalat trong nước tiểu tăng vọt tạm thời sau bữa ăn. Người bị sỏi thận không cần hoảng sợ khi ăn lượng nhỏ, nhưng phải tránh ăn nhiều hoặc uống sinh tố rau bina thường xuyên, đồng thời cần bổ sung đủ nước và canxi.
Uống quá nhiều nước lọc vượt quá tốc độ đổ mồ hôi trong khi cơ thể liên tục mất muối là nguyên nhân chính gây hạ natri máu ở người chạy bộ đường dài. Tình trạng máu bị pha loãng này đặc biệt nguy hiểm với người chạy trên 4 giờ và có thể đe dọa tính mạng nếu không bù nước đúng cách.
Uống nhiều nước đơn thuần thường chỉ làm tăng lượng nước tiểu chứ ít khi cải thiện được chứng táo bón nếu cơ thể không bị mất nước. Các nghiên cứu cho thấy nước chỉ thực sự phát huy hiệu quả làm mềm phân và tăng tần suất đi tiêu khi được kết hợp cùng chế độ ăn đủ từ 20 đến 25 gram chất xơ mỗi ngày.
Các nghiên cứu cho thấy trẻ uống nhiều nước ngọt, đồ uống chứa đường bổ sung và phụ gia có nguy cơ mắc hoặc tăng nặng triệu chứng tăng động giảm chú ý cao hơn rõ rệt. Dù chưa khẳng định đường là nguyên nhân trực tiếp duy nhất, việc hạn chế đồ uống ngọt từ sớm là cần thiết để bảo vệ não bộ trẻ.
Nhiều gia đình thường xông tinh dầu quảng hoắc hương trong phòng kín để ngừa cảm cúm khi giao mùa. Các nghiên cứu cho thấy hoạt chất trong dược liệu này ức chế mạnh virus cúm A và giảm viêm phổi trong ống nghiệm cũng như trên chuột, nhưng chưa có bằng chứng việc hít hương tinh dầu giúp ngăn virus lây lan ở người.
Không chứa nhân purin như thịt đỏ hay hải sản, nhưng đồ uống chứa siro ngô giàu fructose lại là tác nhân thúc đẩy gan sản xuất acid uric và cản trở thận đào thải chất này. Các nghiên cứu khoa học cho thấy cắt giảm tối đa loại đường lỏng này là việc cần thiết để kiểm soát bệnh gút.
Người bị gút và đau khớp hoàn toàn có thể ăn quả mâm xôi để bổ sung dinh dưỡng trong chế độ ăn cân bằng. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện tại chưa có bằng chứng trực tiếp khẳng định loại quả này giúp đào thải acid uric hay trị viêm khớp. Người bệnh cần ăn lượng vừa phải và tuân thủ phác đồ điều trị y khoa.
Uống nước ngọt vào buổi tối, đặc biệt là các loại nước có ga chứa caffeine, nước tăng lực hoặc cà phê pha đường, có liên quan mật thiết đến tình trạng khó đi vào giấc ngủ, thời lượng ngủ ngắn và nguy cơ tăng cân. Thay đổi thói quen dùng đồ uống và giờ giấc ăn tối là chìa khóa để ngủ ngon hơn.
Nhiều người có thói quen uống bột quế ấm mỗi sáng để tốt cho tiêu hóa, nhưng với người đang bị viêm loét dạ dày, thói quen này có thể gây phản tác dụng. Tinh dầu cay nóng trong bột quế dễ kích ứng lớp niêm mạc đang tổn thương và mất màng nhầy bảo vệ, làm cơn đau rát nặng thêm.
Thói quen uống trà sữa hay nước ngọt mỗi ngày đưa lượng lớn đường fructose dạng lỏng vào thẳng gan, kích thích gan tự tổng hợp chất béo mới đồng thời ức chế khả năng đốt mỡ. Các nghiên cứu cho thấy cắt giảm đồ uống chứa đường bổ sung là bước thiết yếu để ngăn ngừa gan nhiễm mỡ không do rượu.
Xông tinh dầu hoắc hương giúp làm dịu hệ thần kinh, giảm nhịp tim do lo âu và hỗ trợ cải thiện tình trạng mất ngủ. Nhờ hoạt chất chính patchoulol cùng các hợp chất tự nhiên, mùi hương trầm ấm này giúp giảm căng thẳng hiệu quả khi dùng đúng cách.
