Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.666 bài, trang 171 trên 234
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không được dùng vị thuốc từ cây qua lâu, đặc biệt là rễ củ (thiên hoa phấn). Dược liệu này chứa protein trichosanthin gây hoại tử tế bào nhau thai, làm sụt giảm nhanh hormone dưỡng thai, kích thích co bóp tử cung dẫn đến sảy thai ở cả giai đoạn sớm và giữa thai kỳ.
Người mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản nên hạn chế uống trà xanh đậm đặc. Nghiên cứu khoa học cho thấy caffeine trong trà làm giảm áp lực cơ thắt thực quản dưới, khiến chiếc van ngăn cách dạ dày và thực quản bị lỏng lẻo, từ đó làm tăng đáng kể số đợt axit trào ngược lên gây nóng rát.
Nhiều người có thói quen dùng bột quế mỗi ngày với kỳ vọng ổn định huyết áp tự nhiên. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy bổ sung quế đúng liều lượng giúp hỗ trợ giảm nhẹ huyết áp tâm thu và tâm trương, đồng thời cải thiện mỡ máu, nhưng cần thận trọng nguy cơ tương tác với thuốc điều trị.
Mất nước làm tăng độ quánh của máu và gây bất lợi cho hệ tim mạch. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng cho thấy việc cố uống thêm thật nhiều nước không làm giảm độ quánh máu dài hạn mà chỉ làm tăng số lần đi tiểu, đòi hỏi người bệnh phải kết hợp giảm muối để kiểm soát huyết áp.
Uống nhiều nước là lời khuyên quen thuộc nhất dành cho người bị sỏi thận, nhưng gần một nửa bệnh nhân vẫn tái phát vì hiểu sai hoặc thực hiện chưa đúng. Các nghiên cứu khẳng định người bệnh cần nạp tối thiểu 2,5 đến 2,9 lít chất lỏng mỗi ngày và phân bổ đều cả ngày lẫn đêm để ngăn tinh thể kết tụ.
Người bệnh suy tim thường được khuyên giới hạn lượng chất lỏng từ 0,8 đến 1,5 lít mỗi ngày để tránh quá tải tuần hoàn. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng mới nhất cho thấy việc hạn chế nước nghiêm ngặt ở người suy tim mạn tính ổn định không làm giảm tỷ lệ nhập viện hay tử vong, mà cần cá nhân hóa theo chỉ định của bác sĩ.
Dù chứa caffeine gây kích thích, trà xanh vẫn an toàn và có lợi cho người huyết áp cao nhờ hàm lượng polyphenol dồi dào giúp giãn mạch, chống viêm. Các nghiên cứu cho thấy duy trì uống trà đều đặn tối thiểu 2 tháng giúp giảm nhẹ cả huyết áp tâm thu lẫn tâm trương.
Khác với thuốc an thần dễ gây ngủ gật, hoạt chất L-theanine trong lá trà xanh giúp làm dịu căng thẳng, hạ nhịp tim mà vẫn giữ đầu óc minh mẫn. Cơ chế này đến từ khả năng kích thích sóng não alpha và điều hòa các chất dẫn truyền thần kinh ức chế trong não bộ.
Dù chứa một lượng muối nhất định để bảo quản và tạo vị, phô mai vẫn cung cấp canxi cùng các hoạt chất sinh học giúp bảo vệ nội mạc mạch máu trước tác hại của natri. Người tăng huyết áp không cần kiêng tuyệt đối mà nên chọn phô mai ít béo, kiểm soát khẩu phần và giảm gia vị mặn trong bữa ăn.
Người bệnh đái tháo đường type 2 hoàn toàn có thể ăn quả mâm xôi mà không lo tăng đường huyết đột ngột. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy loại quả ít năng lượng, giàu polyphenol này giúp giảm đáng kể mức đường huyết và phản ứng viêm ở thời điểm 2 đến 4 giờ sau bữa ăn.
Thiên hoa phấn (rễ qua lâu) thường được truyền tụng giúp sinh tân dịch, trị khô khát. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa hiện tại chưa ghi nhận bằng chứng nào cho thấy dược liệu này phục hồi được tuyến nước bọt. Hiểu đúng nguyên nhân gây khô miệng mạn tính sẽ giúp người bệnh chăm sóc khoang miệng an toàn, tránh lạm dụng thảo dược.
Thiếu nước khiến thể tích dịch trong mạch máu sụt giảm, làm máu bị cô đặc và đẩy nồng độ đường huyết tăng cao. Ở người bệnh đái tháo đường, tình trạng này dễ trở nặng do hiện tượng lợi niệu thẩm thấu kéo nước ra ngoài qua đường tiểu và sự suy giảm khả năng điều hòa thân nhiệt khi vận động.
Dùng bột thiên hoa phấn (rễ cây qua lâu) rắc lên da trẻ sơ sinh để trị rôm sảy là thói quen tiềm ẩn nhiều rủi ro. Dù dịch chiết qua lâu có khả năng hỗ trợ lành thương trong phòng thí nghiệm, dạng bột thô lại dễ gây bít tắc lỗ chân lông, làm nặng thêm tình trạng viêm nhiễm và đặc biệt nguy hiểm nếu trẻ vô tình hít phải.
Ngồi phòng điều hòa 8 tiếng mỗi ngày không làm bạn đổ mồ hôi nhưng vẫn gây mất nước âm thầm qua hơi thở và bề mặt da. Độ ẩm thấp khiến niêm mạc mũi họng, dây thanh quản bị khô rát, biến đổi ở cấp độ tế bào và dễ kích hoạt co thắt phế quản ở người có cơ địa nhạy cảm.
Thiếu nước không chỉ gây ra những cơn đau đầu âm ỉ khi vận động mà còn là yếu tố kích hoạt cơn đau nửa đầu (migraine) ở khoảng một phần ba người bệnh. Bù đủ nước qua đường uống giúp giảm tần suất, cường độ đau và cải thiện chất lượng sống, nhưng cần uống đúng cách để tránh phản tác dụng.
Nước ép và chiết xuất quả lựu từng được kỳ vọng giúp kìm hãm đà tăng chỉ số PSA ở nam giới mắc bệnh tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng đối chứng giả dược cho thấy chiết xuất lựu đơn lẻ không mang lại hiệu quả đồng nhất cho mọi bệnh nhân, mà phụ thuộc vào yếu tố di truyền hoặc cách phối hợp đa thành phần.
Chỉ cần cơ thể mất đi 1-2% lượng nước, não bộ đã bắt đầu chịu ảnh hưởng rõ rệt. Tình trạng mất nước nhẹ không chỉ gây đau đầu, mệt mỏi, lo âu mà còn làm giảm sự tập trung, làm chậm trí nhớ ngắn hạn và suy giảm khả năng ra quyết định trong công việc hằng ngày.
Thiếu nước khiến quá trình lọc và bài tiết axit uric qua nước tiểu bị đình trệ, làm nồng độ chất này trong máu tăng cao và dễ kết tủa thành tinh thể sắc nhọn tại khớp. Các nghiên cứu khẳng định giảm đào thải qua thận là nguyên nhân hàng đầu gây tăng axit uric máu và khởi phát cơn gút cấp.
Súc miệng bằng nước trà xanh sau bữa ăn thực sự giúp giảm nguy cơ sâu răng nhờ các hoạt chất polyphenol, catechin và tannin. Nhiều thử nghiệm lâm sàng chứng minh dung dịch trà xanh ức chế mạnh mẽ vi khuẩn gây sâu răng Streptococcus mutans trong mảng bám và nước bọt, đạt hiệu quả tương đương một số nước súc miệng chuyên dụng.
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể ăn phô mai nhưng cần chọn sản phẩm công nghiệp làm từ sữa đã tiệt trùng và đóng gói nguyên vẹn. Để phòng ngừa ngộ độc khuẩn Listeria gây sảy thai hoặc nhiễm trùng sơ sinh, mẹ bầu cần tránh tuyệt đối phô mai sữa thô, phô mai mềm và phô mai cắt lẻ tại quầy.
