Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.662 bài, trang 50 trên 234
Lạc tân phụ (Astilbe) được chú ý nhờ chứa polyphenol có khả năng ức chế men alpha-glucosidase giúp làm chậm hấp thu đường. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay mới dừng lại ở thử nghiệm trong ống nghiệm, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị đái tháo đường.
Uống trà cây lưỡi rắn hằng ngày thay nước lọc tiềm ẩn rủi ro tổn thương gan, thận do độc tính tích lũy. Nghiên cứu độc tính hiện nay mới thực hiện ngắn ngày trên động vật, chưa chứng minh tính an toàn khi con người lạm dụng dài ngày với nồng độ cao.
Nhựa vàng tiết ra từ bẹ lá lô hội chứa nhiều aloin và các dẫn xuất anthraquinone có thể gây tiêu chảy cấp tính, đau quặn bụng và nguy cơ viêm gan nhiễm độc. Việc phân biệt thịt gel trong suốt và loại bỏ hoàn toàn lớp mủ đắng khi sơ chế là điều kiện bắt buộc để bảo vệ sức khỏe.
Hạt đười ươi ngâm nở chứa lượng dồi dào chất xơ hòa tan có khả năng hút nước, trương nở mạnh mẽ tạo thành khối gel nhớt. Cơ chế này giúp giữ ẩm phân, gia tăng thể tích lòng ruột và kích thích nhu động cơ học, hỗ trợ giảm nhẹ tình trạng táo bón tự nhiên và an toàn.
Nhiều người truyền tai nhau sắc nước cây lưỡi cọp đỏ uống để bồi bổ, nhưng hoạt chất saponin nồng độ cao trong loại cây này có thể bào mòn niêm mạc ruột, hủy hoại tế bào gan và làm tăng áp lực lọc của thận khi lạm dụng kéo dài.
Lưu kí nô là vị thuốc cổ truyền chứa nhiều hoạt chất sinh học nhưng dữ liệu thử nghiệm an toàn còn rất hạn chế. Phụ nữ mang thai, người suy gan, suy thận và trẻ nhỏ tuyệt đối không nên tự ý dùng dạng sắc uống tại nhà để tránh nguy cơ ngộ độc, tổn thương nội tạng và tương tác thuốc nguy hiểm.
Bánh mì men tự nhiên từ lúa mì không phải thực phẩm có thể ăn thoải mái cho người tiểu đường. Quá trình lên men giúp làm giảm đỉnh đường huyết và insulin trong giờ đầu sau ăn so với bánh mì trắng, nhưng tổng lượng tinh bột không mất đi, đòi hỏi người bệnh vẫn phải kiểm soát khẩu phần chặt chẽ.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy axit gamma-linolenic (GLA) trong dầu hạt lưu ly hỗ trợ giảm đau khớp, giảm sưng và cải thiện chức năng vận động ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp. Tuy nhiên, liệu pháp thảo dược này không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa chuẩn mực và tiềm ẩn nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng.
Thổi bột lô cam thạch hoặc khoáng chất vào mắt trị mộng thịt là mẹo dân gian cực kỳ nguy hiểm. Hành động này không làm khỏi bệnh mà gây trầy xước cơ học, viêm loét giác mạc hoại tử, nhiễm trùng nội nhãn và có thể dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.
Cây lưu ly chứa pyrrolizidine alkaloid (PA) – nhóm độc tố thực vật có thể gây tổn thương gan nặng nề. Sử dụng các bộ phận thô chưa tinh chế như lá làm trà tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh tắc tĩnh mạch gan và xơ gan, đòi hỏi người dùng phải hết sức cẩn trọng và phân biệt rõ với dầu hạt đã qua tinh chế.
Người bệnh gút không cần kiêng tuyệt đối thịt lươn nhưng chỉ nên ăn lượng vừa phải. Do thuộc nhóm thủy hải sản chứa purin chuyển hóa thành axit uric, lươn cần được kiểm soát khẩu phần để giữ tổng purin dưới 400 mg mỗi ngày, tránh nguy cơ bùng phát cơn viêm khớp cấp.
Cám lúa mì là giải pháp tự nhiên giúp kích thích nhu động ruột và tăng khối lượng phân, nhưng hiệu quả phụ thuộc chặt chẽ vào cấu trúc hạt cám và lượng nước uống kèm. Nếu dùng dạng xay quá mịn hoặc uống thiếu nước, người dùng có nguy cơ bị đầy hơi và làm phân khô cứng hơn.
Cây lăn tăn mọc hoang thường được truyền miệng nấu nước uống mát gan, bổ tinh trùng. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo thảo dược này chưa có dữ liệu độc tính trường diễn trên người, hiệu quả mới thử nghiệm hạn chế trên động vật và nguy cơ cao nhiễm nấm bệnh, vi khuẩn từ môi trường mọc hoang ẩm thấp.
Cây lâm phát (*Woodfordia fruticosa*) được y học dân gian sử dụng nhiều để trị bệnh ngoài da. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại về khả năng làm lành mô chủ yếu đến từ các thử nghiệm trên chuột và nuôi cấy tế bào, chưa có nghiên cứu lâm sàng khẳng định hiệu quả trực tiếp trên vết thương ngoài da của người.
Lời đồn uống nước lá lòng mang giúp hạ đường huyết là chưa có căn cứ khoa học xác thực trên người. Nghiên cứu mới chỉ ghi nhận hoạt tính hạ đường của dịch chiết vỏ và hoa lòng mang trên chuột và tế bào, người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị để uống nước lá.
Các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra lúa mạch giàu chất xơ hòa tan beta-glucan giúp giảm đáp ứng đường huyết và insulin sau bữa ăn so với gạo trắng và bánh mì trắng. Dù chưa có thử nghiệm riêng trên người tiền tiểu đường, dữ liệu trên người khỏe mạnh và đái tháo đường týp 2 cho thấy tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết của loại ngũ cốc này.
Nhiều người có thói quen hãm nước lá tiết dê thật đặc uống hằng ngày để giải độc gan thận mà không biết rằng việc lạm dụng này tiềm ẩn rủi ro quá tải chuyển hóa. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy thảo dược này an toàn ngắn ngày nhưng thiếu dữ liệu trường diễn, có thể gây tích lũy và giãn cơ bắp.
Nhiều lời đồn thổi coi lá tiết dê như thảo dược giúp hạ nhanh đường huyết cho người đái tháo đường. Dù vậy, các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng ở mức phân tích mô phỏng phân tử và nghiên cứu tiền lâm sàng, hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Bột lêkima được đồn thổi là giải pháp thay đường hoàn hảo giúp hạ đường huyết cho người tiểu đường. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy thịt quả lêkima chứa lượng đường tự nhiên đáng kể và các tác dụng ức chế tăng đường huyết mới chỉ dừng lại ở thử nghiệm trong ống nghiệm, người bệnh tuyệt đối không nên lạm dụng.
Nhiều người thường sắc vỏ cây lát hoa uống hằng ngày theo kinh nghiệm dân gian, nhưng các nhà khoa học cảnh báo việc thiếu dữ liệu an toàn và độc tính trường diễn trên người có thể khiến gan, thận chịu tổn thương nghiêm trọng nếu tự ý dùng kéo dài.
